Aşkın, rüyaların, tarihin, kutsalın ve sanatın başkentleri geride kalmıştır; peki ya kadının ve yalnızlığın başkenti nerededir? Atlasçı, bu sorunun cevabını yeryüzü haritalarında değil, gerçeküstü bir evrende arar. Romanın en sarsıcı ve özgün katmanı, ana karakterin Azade Poem adında temsili bir güvercin olmasıdır. Gerçeküstü anlatımın o sihirli tülü burada devreye girer. Yazar, hikâyeyi bir kuşun gözünden, kanatlarının altından süzülen bir perspektifle aktararak okuru hem yeryüzünün o boğucu ağırlığından koparır hem de insana dışarıdan, gökyüzünün mesafesinden bakan eleştirel bir ayna tutar. Azade Poem; sıradan bir kuş değil, hafızanın, göçün, hapsolmuşluğun ve arayışın sembolüdür. Metindeki diğer altı çizili derin gözlem ise zamanın ve hafızanın akışkanlığını gözler önüne serer:
“Geçmiş sürekli değişiyordu. Nereden baksan ona göre bir öykü canlanıyordu zihninde. Zaten hayat birbirini mıknatıs gibi çeken hikâyelerin renklendirdiği zaman sarmalından ibaret değilse nedir?”
Hayat, ard arda eklenen hikâyelerden ibarettir ve Atlasçı, okurunu bu hikâyelerin mıknatıs etkisine kapılmaya davet eder ve eserini de bu minvalde kaleme alır.Yazarın okuduğu, etkilendiği pek çok kitaptan ve kadim metinlerden beslendiği, metnin dokusuna işlenen o entelektüel birikimden açıkça anlaşılır. Lakin metnin sonunda yankılanan o hüzünlü hayıflanma —“Keşke insanın düşlerini nasıl mayalayacağını anlatan bir yazıya da yer verseydi takvimi hazırlayanlar”— eserin en eleştirel çatlağını oluşturur. Atlasya, mutluluğun ve rüyaların başkentini vaat eder; fakat o rüyaların hamurunun nasıl yoğrulacağını, insanın o düşü gerçek kılarken hangi ateşlerde yanacağını tam olarak ele vermez. Yazar, okura eşsiz bir harita sunar ama o haritayı kendi elleriyle çizecek pusulayı okurun vicdanında eksik bırakır.
Yarattığı Azadi Poem karakteriyle Atlasçı, eserinde kadını edilgen bir figür, klasik masallardaki kurtarılmayı bekleyen bir "prenses” olarak değil; bizzat Atlasya'nın haritasını çizen, yollarını açan asli özne konumuna yerleştirir. Azadi Poem’in kanatlarında yükselen bu kadın bilinci, yeryüzünün tüm yükünü gökyüzünün hürriyetiyle buluşturur. Nihayetinde Atlasya, masalsı olmaktan çıkıp, kadının kendi içindeki yıkıntıların arasından zarafetle ördüğü hakiki bir varoluş eserine dönüşür.
İnsan, içinde yaşadığı çağın kirliliğine ve rutinlerine o kadar yaklaşmıştır ki körleşir. Azade Poem’in allegorik kimliği, okura kendi hayatına gökyüzünün mesafesinden, tarafsız ve sarsıcı bir ayna tutarak bakma fırsatı verir. Okuyucuya eser boyunca mutluluğun nerede saklı olduğunu sorgulatan Atlasya, sayfalarını kapatsanız bile zihninizde kanat çırpmaya devam edecektir.
Saygılarımla..
Selen Karagöz Kurt
Öğretmen Yazar
