Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın dördüncü Enflasyon Raporu'nu (Enflasyon Raporu 2026-IV) kamuoyuyla paylaştı.
Karahan, sunumunu Merkez Bankası'nın İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesi'nde gerçekleştirirken küresel jeopolitik gelişmelere, Türkiye ekonomisinin görünümüne ve para politikasına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, "Jeopolitik gelişmeler dış talep üzerindeki riskleri canlı tutmakla birlikte küresel büyüme, savaşın ilk dönemindeki beklentilere göre daha dirençli seyretti. Bu çerçevede, dış talep varsayımlarımızı her iki yıl için de koruduk. Petrol varsayımızı yukarıya göre güncelledik." diyerek yeni enflasyon tahminini şöyle aktardı:
"Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normalleşmesine ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki gerilimlerin artması, petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Bu gelişmeleri dikkate alarak petrol fiyatı varsayımlarımızı 2026 ve 2027 yılları için yukarı yönlü güncelledik.
"2026 YIL SONU ENFLASYON TAHMİNİMİZİ YÜZDE 29,5 OLARAK YUKARI YÖNLÜ GÜNCELLEDİK"
Bu görünüm altında, 2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21’e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5’e, 2029 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz."
2026-2028 DÖNEMİ ENFLASYON ARA HEDEFLERİ
2026 sonu enflasyon ara hedefi: Yüzde 29,5
2027 sonu enflasyon ara hedefi: Yüzde 21
2028 sonu enflasyon ara hedefi: Yüzde 13,5
2029 sonu enflasyon ara hedefi: Yüzde 9
Nihai enflasyon hedefi: Yüzde 5
SUNUMDAN ÖNE ÇIKANLAR
Fatih Karahan’ın sunumundan öne çıkanlar:
"Son dönemdeki veriler, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin belirginleştiğine işaret ediyor. Hizmet enflasyonunda, geçmişte yüksek atalet sergileyen kalemlerdeki yavaşlamayı önemli buluyoruz. Jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şoklar, manşet enflasyondaki düşüşü sınırlıyor.
Bu durumun devam etmesi, enflasyon görünümüne ilişkin yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor ve ihtiyatlı bir duruş gerektiriyor. Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz.
Eylül ve ekim aylarında ham petrol ve doğalgaz fiyatlarında belirgin yükseliş yaşandı. Enerji fiyatlarında jeopolitik gelişmelere bağlı olarak oynaklık sürerken her iki yönde de risklerin olduğunu değerlendiriyoruz.
Savaşın küresel büyüme görünümü üzerindeki etkisi, savaş bölgesi dışında görece sınırlı oldu. Yüksek seyreden enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Gelişmiş ülkelerin uzun vadeli tahvil faizleri dalgalı ve yüksek seviyesini koruyor.
Yılın ikinci çeyreğinde büyüme, iç talep öncülüğünde yavaşladı. Üçüncü çeyrekte hizmet üretimi artarken sanayi üretimi geriledi. İş gücü piyasası, manşet işsizlik oranının ima ettiğine kıyasla daha az sıkı. Göstergeler, iç talepteki zayıf seyri teyit ediyor.
Talep göstergelerine ilişkin veriler bir bütün olarak, talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracat, ikinci ve üçüncü çeyreklerde olumlu bir performans sergiledi.
Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatı yukarı yönlü seyrini sürdürürken altın ve enerji dışı ithalat yataya yakın seyrediyor. Son dönemdeki veriler, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin belirginleştiğine işaret ediyor.
Turizmde, savaşa rağmen genel görünüm bozulmadı. Jeopolitik gelişmelere rağmen cari açığın millî gelire oranı yatay seyrediyor. Enerji kaynaklı baskılara karşın diğer kalemlerdeki iyileşme sürüyor. 2026 yılında enflasyonun seyrinde enerji fiyatları öne çıktı. Dezenflasyon süreci arz yönlü baskılarla yavaşladı. Arz şoklarının enflasyon görünümüne etkileri yakından takip ediliyor.
Gıda enflasyonu arz koşullarındaki iyileşmeyle gerilese de oynak seyrediyor. Aylık enflasyon verileri oynaklık gösteriyor. Para politikası kararlarını görünüme göre değerlendiriyoruz. Hizmet enflasyonundaki yavaşlana devam ediyor. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama yıl boyunca devam ederken, temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Talep koşullarındaki zayıflama da bu görünümü destekliyor.
Kira enflasyonundaki yavaşlama eğilimi belirginleşmekte. Veriler, kira enflasyonundaki eğilimin devam edeceğini gösteriyor. Savaşın etkisiyle mart-haziran döneminde yükselen ana eğilim, temmuz ayından itibaren gerilemeye başladı. Ana eğilimdeki iyileşmeyi, daha uzun vadeli eğilimleri yansıtan trend enflasyon göstergesi de teyit ediyor.
Enflasyon beklentileri geriliyor. Enflasyon beklentileri ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektiriyor.
"FONDAN ÇIKAN PARA MEVDUATA YÖNELDİ"
Finansal piyasalardaki son dönem gelişmelerini dikkate alarak likidite araçlarımızı ve makroihtiyati çerçevemizi aktif bir şekilde kullandık. Finansal istikrarı desteklemek amacıyla ilave önlemler aldık. Fonlama maliyetindeki azalış, mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdı. Fon piyasasındaki gelişmeler sonrasında fonlardan çıkışlar büyük oranda mevduata yöneldi. Bu değişimin mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını görüyoruz. Nitekim Türk Lirası payı yatırım fonları dahil ve hariç yatay seyrini sürdürüyor. Kredi büyümesi hızlanmıştı ancak son dönemde yavaşladı. Yurt içi yerleşiklerin TL tercihi güçlü kalmaya devam ediyor.
Altın fiyatları ve risk iştahındaki oynaklık rezervlere yansıyor.
RİSKLER CANLI
Jeopolitik gelişmeler dış talep üzerindeki riskleri canlı tutmakla birlikte küresel büyüme, savaşın ilk dönemindeki beklentilere göre daha dirençli seyretti. Bu çerçevede, dış talep varsayımlarımızı her iki yıl için de koruduk. Petrol varsayımımızı yukarıya göre güncelledik.
Jeopolitik gelişmeler, petrol fiyatlarında ilave artışlar ve yüksek fiyat seviyelerinin kalıcılığı açısından önde gelen risk unsuru olmaya devam ediyor.
Enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki artışların uzun süre devam etmesi ve maliyet şoklarının sıklaşması, dezenflasyon sürecini yavaşlatma riski taşıyor. Bu şokların enflasyon beklentileri ve firmaların fiyatlama davranışları üzerindeki ikincil etkilerini takip ediyoruz.
Para politikası duruşumuzu oluştururken; risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceğiz. Fiyat istikrarını sağlayana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğiz."
"ASGARİ ÜCRETİN BELİRLENMESİNDE KARAR MERCİ BİZ DEĞİLİZ"
TCMB Başkanı Fatih Karahan, soru-cevap bölümünde asgari ücretin belirlenmesine ilişkin değerlendirmesinde, Merkez Bankası'nın bu konuda karar verici merci olmadığını belirtti.
Karahan, asgari ücrete ilişkin yalnızca kısa vadeli tahminlerinin bulunduğunu ifade ederek, değerlendirmelerin bütçe açığı ve mali politikalar çerçevesinde yapılmasının daha doğru olacağını söyledi.
BÜTÇE AÇIĞI VE MALİ POLİTİKALAR VURGUSU
Asgari ücretin belirlenmesinde Merkez Bankası'nın rolüne ilişkin değerlendirmede bulunan Karahan, kurumun yalnızca kısa vadeli tahminler oluşturduğunu belirterek, asgari ücret konusunda karar verici olmadıklarının altını çizdi.
Karahan, konunun değerlendirilmesinde bütçe açığı ve mali politikaların dikkate alınmasının daha faydalı olacağını ifade etti.
BORSA İSTANBUL'DAKİ GELİŞMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Borsa İstanbul'daki sert hareketlere ilişkin soruyu da yanıtlayan TCMB Başkanı Fatih Karahan, borsanın düzenleyici kurumu olmadıklarını belirterek konuya ilişkin yorum yapmasının doğru olmayacağını ifade etti.
Karahan, Borsa İstanbul'daki gelişmelere ilişkin gerekli adımların finansal piyasalardan sorumlu yetkili kurumlar tarafından atılacağını kaydetti.
"TEMEL AMACIMIZ FİYAT İSTİKRARINI SAĞLAMAK"
Fatih Karahan, gazetecilerin sorularını yanıtlarken para politikası, döviz kuru, talep görünümü ve enflasyon tahminlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karahan, Merkez Bankası'nın temel önceliğinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu belirterek, gerekli görülmesi halinde makro ihtiyati adımlar atmaktan çekinmeyeceklerini ifade etti.
Karahan, ekonomik aktiviteye ilişkin göstergeleri yakından takip ettiklerini kaydetti.
"KUR POLİTİKASINDA DEĞİŞİKLİK YOK"
Döviz kuruna ilişkin soruları da yanıtlayan Karahan, geçen dönemde uygulanan kur politikasında herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti.
Kurda hareketlilik yaşandığı dönemde değerlendirmelerini yurt dışındayken yaptıklarını aktaran Karahan, Türk Lirasına yönelik tercihin önemine işaret etti. TL'ye yönelik ilgide bir bozulma öngörmediklerini ifade eden Karahan, kur hareketlerinin enflasyona olası etkilerinin de geçişkenlik üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Karahan, kur geçişkenliğinin önceki dönemlere kıyasla daha düşük olduğuna dikkati çekti.
MAKRO İHTİYATİ ADIMLAR GÜNDEMDE
Kur artış hızına ve finansal piyasalardaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karahan, gerekli görülmesi halinde makro ihtiyati tedbirleri uygulamaktan kaçınmayacaklarını vurguladı.
Karahan, finansal piyasaların sağlıklı işleyişinin önemine işaret etti. Merkez Bankası'nın para politikası odaklı faaliyet yürütmesinin finansal istikrar açısından önemli olduğunu ifade etti.
ENFLASYON TAHMİNLERİNDE REVİZYON DEĞERLENDİRMESİ
Enflasyon tahminlerinde yapılan revizyonlara ilişkin soruları da yanıtlayan Karahan, savaşın enflasyon üzerindeki etkisine yönelik 7 puanlık bir hesaplama yaptıklarını belirtti.
Söz konusu etkinin büyük bölümünün bir yıl içerisinde gerçekleşeceği varsayımının dikkate alındığını ifade eden Karahan, enerji fiyatlarındaki gelişmelerin de değerlendirmelerde önemli olduğunu söyledi.
Revizyonun yalnızca 7 puanlık etki üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Karahan, yıl tamamlandığında gerçekleşmelere göre gerekli hesaplamaların yapılacağını bildirdi. Dünyadaki diğer kurumların da benzer değerlendirmeler yaptığını aktaran Karahan, iklim değişikliğinin de ekonomik gelişmeler üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
KURUMSAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Merkez Bankası'nın kurumsal yapısına ve görev sürekliliğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, kurumların her zaman kişilerin üzerinde olduğunu belirtti. Sürdürülebilirliğin önemine dikkati çeken Karahan, Merkez Bankası'nın temel önceliğinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu yineledi.
DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE DEĞİŞİKLİK
Döviz dönüşüm hesaplarına ilişkin uygulama hakkında da bilgi veren TCMB Başkan Vekili Fatma Özkul, 2023'ten bu yana yürürlükte olan programın dövizlerin Türk Lirası'na dönüşümünü desteklemeyi amaçladığını hatırlattı.
Uygulamada değişikliğe gidildiğini belirten Özkul, döviz almama şartının kaldırıldığını bildirdi. Önceki şartın çok sayıda firmanın destekten yararlanmasını engellediğini aktaran Özkul, katma değer desteğinin de uygulamadaki diğer destek unsurlarından biri olduğunu kaydetti.
