Sürücülerin büyük bir kesimi, ehliyetlerinin ön yüzünde yer alan 10 yıllık genel geçerlilik süresine güvenerek trafiğe çıkıyor. Ancak belgenin arka yüzünde gizlenen ayrıntılar, yasal geçerlilik süresini doğrudan değiştiriyor. Uzmanlar, bu detayı göz ardı eden sürücülerin olası bir kaza durumunda sigorta teminatından tamamen mahrum kalarak devasa tazminat borçlarıyla yüzleşebileceği konusunda uyarıyor.
ÖN YÜZDEKİ 10 YILLIK SÜRE HER ZAMAN GEÇERLİ DEĞİL
Ülkemizde en yaygın kullanılan sürücü belgesi türü olan B tipi ehliyetlerde, kartın ön yüzünde basılı bulunan son geçerlilik tarihi ilk bakışta güven veriyor. Ancak ehliyetin ilk alımı ya da yenilenmesi aşamasında hekimler tarafından konulan sağlık kısıtlamaları, belgenin arka kısmındaki 12 numaralı satıra özel kodlar halinde işleniyor. Bu kodların işaret ettiği periyodik muayene ve kontrol tarihlerini aksatan veya zamanında yenilemeyen sürücüler, hukuki açıdan geçerli bir sürücü belgesine sahip olmayan kişi statüsüne düşüyor.
SÜREYİ KISALTAN '103' KODLARI NEYİ İFADE EDİYOR?
Sürücü adaylarında kalp rahatsızlıkları, şeker hastalığı, uyku apnesi, görme veya işitme kusurları ya da nörolojik bulgular gibi düzenli takip gerektiren sağlık durumları tespit edildiğinde, sağlık raporuna belirli muayene aralıkları ekleniyor. Ehliyetin arka yüzünde yer alan 12'nci maddede bu durum 103 ile başlayan özel kodlarla belirtiliyor. Örneğin 3 ayda bir, 6 ayda bir, yılda bir ya da belirli yıllarda bir sağlık kontrolü yapılması gerektiği bu kodlarla ifade ediliyor. Kartın ön yüzündeki 10 yıllık genel süreye güvenerek bu periyodik kontrolleri ihmal eden sürücüler, sağlık raporu geçerlilik süresi dolduğu an yasal güvencelerini de kaybediyorlar.
TRAFİK KAZALARINDA SİGORTA VE KASKO ÖDEME YAPMIYOR
Söz konusu uygulamanın yarattığı en büyük tehlike ise yaşanabilecek olası trafik kazalarında ortaya çıkıyor. Süresi dolmuş sağlık raporuyla trafiğe çıkan bir sürücünün kaza yapması durumunda, kolluk kuvvetlerince yapılan kontrollerde belgenin süresinin dolduğu tespit edilerek idari para cezası uygulanıyor. Daha da önemlisi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası veya kasko poliçeleri, sürücünün yasal olarak geçerli bir ehliyete sahip olmadığını gerekçe göstererek meydana gelen maddi hasarları karşılamayı reddedebiliyor. Kazada karşı tarafta oluşabilecek bedeni veya maddi zararlar sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine ödense dahi, poliçe şartlarının ihlali nedeniyle bu tutarlar rücu edilerek doğrudan kazaya karışan sürücüden yasal faiziyle birlikte tahsil ediliyor. Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ortaya çıkan devasa tazminat rakamları, sürücülerin tüm şahsi mal varlıklarını tehlikeye atan milyonlarca liralık borç yüklerine dönüşebiliyor.
E-DEVLET ÜZERİNDEN NASIL KONTROL EDİLİR?
Ehliyetinde herhangi bir sağlık kısıtlaması olup olmadığını merak eden veya kontrol tarihlerini unutan vatandaşlar için izlenebilecek adımlar büyük önem taşıyor. Sürücülerin ilk olarak fiziksel sürücü belgelerinin arka yüzündeki 12 numaralı satırı incelemesi gerekiyor. Bu alanda 103 ile başlayan herhangi bir ibare bulunmuyorsa standart 10 yıllık süre geçerliliğini koruyor. Ancak kod bulunması veya durumdan emin olunmaması halinde e-Devlet sistemine giriş yapılarak arama çubuğuna e-İmzalı Sürücü Raporları Sorgulama yazılması ve ilgili hizmet üzerinden adınıza düzenlenen en son sağlık raporundaki periyodik kontrol şerhlerinin denetlenmesi gerekiyor. Süresi dolmuş ya da dolmak üzere olan sürücülerin derhal aile hekimlerine veya ilgili uzman branş doktorlarına başvurarak muayenelerini yenilemeleri ve güncel raporlarını sisteme kaydettirmeleri hayati önem taşıyor.
