Depremden etkilenen illerin nüfusu arttı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) dün açıkladığı 2024 yılına ilişkin Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerinden depremden etkilenen illerdeki nüfus hareketi de ölçüldü. 

"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 tarihindeki depremlerin ardından çeşitli nedenlerle nüfusu azalan, başta depremin merkez üssü Kahramanmaraş olmak üzere, afet bölgesindeki birçok ilde nüfus sayıları yeniden artmaya başladı.

Depremlerden etkilenen Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya, Diyarbakır, Adana, Kilis ve Elazığ'ın nüfusu, felaketin yaşandığı 2023'te 2022'ye göre azalış gösterdi.

EN ÇOK ETKİLENEN İLLERDEKİ NÜFUS ARTIŞI GÖZE ÇARPTI

"Asrın felaketi"nin üzerinden geçen iki yılın ardından bölge nüfusu toparlanmaya başlarken, özellikle depremin en fazla etkilediği Kahramanmaraş, Hatay ve Adıyaman'ın nüfusundaki artış dikkati çekti.

Depremin merkez üssü Kahramanmaraş'ın nüfusu 2022-2023 döneminde binde 53 azalırken, 2023-2024 döneminde binde 15,5 arttı.

HATAY

Hatay'ın nüfusu da 2023'te 2022'ye göre binde 87,6 gerilerken, geçen yıl ise bir önceki yıla kıyasla binde 11,3 yükseldi.

ADIYAMAN

Depremden en fazla etkilenen illerden Adıyaman'ın nüfus 2022-2023 döneminde binde 48,7 azalırken, 2023-2024 döneminde binde 10 artış gösterdi.

GAZİANTEP

Gaziantep'in nüfusu geçen yıl 2023'e göre binde 13,4, Şanlıurfa'da binde 10,7, Malatya'da binde 10,4, Diyarbakır'da binde 8,5, Osmaniye'de binde 6,1, Adana'da binde 4,5 arttı.

KİLİS

Kilis'in nüfusu ise hem depremin yaşandığı 2023 yılında hem de geçen yıl yükseldi. Buna göre kentin nüfusu 2022-2023 döneminde binde 47,9, 2023-2024 döneminde binde 10 arttı.

ELAZIĞ

Elazığ'ın nüfusu 2023 yılında binde 21,6 artmasına karşın geçen yıl binde 0,8 azaldı.

ANTAKYA'NIN NÜFUSU GEÇEN YIL BİNDE 3,23 ARTTI

Kahramanmaraş'ta nüfusun oran olarak en fazla arttığı ilçe Elbistan olarak kayıtlara geçti. İlçenin nüfusu 2023'te binde 100,82 gerilerken, geçen yıl bir önceki yıla kıyasla binde 19,31 yükseldi.

Depremden en çok etkilenen yerlerden Hatay'ın Antakya ilçesinin nüfusundaki artış da dikkati çekti. Antakya'nın nüfusu 2023'te binde 289,9 azalırken, geçen yıl binde 3,23 arttı.

Adıyaman'ın merkez ilçesinde ise bir önceki yıl binde 104,26 gerileyen nüfus, geçen yıl binde 21 yükseliş gösterdi.

ELBEYLİ VE MADEN'DE NÜFUS 2024'TE GERİLEDİ

Kilis'in Elbeyli ve Elazığ'ın Maden ilçelerinde nüfus 2024'te, deprem felaketinin yaşandığı 2023'e göre azaldı. Elbeyli'de 2023'te nüfus binde 111,21 artarken, geçen yıl binde 69,88 geriledi. Maden'de ise nüfus 2023'te binde 399,96 yükselirken, geçen yıl binde 268,55 azaldı.

NÜFUS ARTIŞ HIZI

Depremden etkilenen 11 ilin 2022-2023 ve 2023-2024 dönemlerindeki nüfus artış hızı (binde) şöyle:

Yıllık nüfus artış hızı (binde)

- Deprem bölgesindeki bazı ilçelerde yıllık nüfus artış hızındaki (binde) değişim şöyle:

ASRIN İNŞA SEFERBERLİĞİ

Asrın felaketinin ardından deprem bölgesinde yürütülen ‘asrın inşa seferberliği’, 455 bin 357 ev ve iş yerlerinin yapımının tamamlanmasıyla sona erdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Hatay Atatürk Caddesi’nde “455 Bininci Afet Konutu Kura Çekimi, Anahtar Teslimi ve Yapımı Tamamlanan Yatırımların Toplu Açılış Töreni” gerçekleştirildi.

ASRIN İNŞA SEFERBERLİĞİ İL İL KAÇ KONUTLA TAMAMLANDI?

Asrın inşa seferberliği 367 bin 995’i konut, 65 bin 672’si köy evi, 21 bin 690’ı iş yeri olmak üzere toplam 455 bin 357 bağımsız bölümün inşasının bitirilmesiyle tamamlandı. İllere göre dağılım ise şöyle: Hatay’da 153 bin 755, Malatya’da 79 bin 660, Kahramanmaraş’ta 73 bin 956, Adıyaman’da 43 bin 366, Gaziantep’te 31 bin 53, Diyarbakır’da 17 bin 206, Elazığ’da 14 bin 894, Şanlıurfa’da 13 bin 429, Osmaniye’de 12 bin 557, Adana’da 12 bin 73, Kilis 2 bin 569, Tunceli’de 298, Kayseri’de 288, Sivas 164, Bingöl’de 89.

BİR AVRUPA ÜLKESİ BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ ALANDA İNŞA FAALİYETİ YÜRÜTÜLDÜ

6 Şubat 2023’te meydana gelen 7.6 ve 7.7 büyüklüğündeki depremler 108 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon kişiyi etkiledi. 50 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Depremin ardından asrın inşa seferberliği, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde başlatıldı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Emlak Konut GYO ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü 11 ilde 174 ayrı alandaki 3.481 şantiyede inşa çalışmalarını yürüttü. Nüfus bakımından Litvanya, yüzölçümü açısından Bulgaristan, İzlanda kadar alanı inşa edildi.

İLK TEMEL 15. GÜN, İLK TESLİMAT 45. GÜN

Tarihte eşi benzeri görülmemiş bir hızla ilk konutların temelleri 15. günde atıldı. 45. günde ilk köy evleri Gaziantep’in Nurdağı ilçesindeki Belpınar ve Mesthüyük köylerinde teslim edildi.

YERİNDE DÖNÜŞÜMLE DE 121 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM

Kentsel dönüşüm desteğiyle yerinde dönüşümle de 121 bin bağımsız bölümün 41 bini tamamlandı.

YIKIMA UĞRAYAN 4 ŞEHİRDE TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK ŞANTİYELERİ KURULDU

Sistemli ve 7/24 vardiya esaslı bu çalışmalar sayesinde 2 yılda deprem bölgesinde 455 bin ev ve iş yeri inşa edildi, Türkiye’nin ilk akıllı şehirleri ve uydu kentleri bu bölgelerde yükseldi. Türkiye’nin en büyük şantiyesi 28 bin 289 bağımsız bölümün inşa edildiği Malatya İkizce’deki TOKİ şantiyesi oldu. İkizce’yi Adıyaman İndere, Hatay Dikmece ve Kahramanmaraş Altınova takip etti.

DEPREM BÖLGESİNİN SİMGE ÇALIŞMALARI

Türkiye’nin en büyük şantiyesi 28 bin 289 bağımsız bölümün inşa edildiği Malatya İkizce’deki TOKİ şantiyesi oldu. İkizce’yi Adıyaman İndere, Hatay Dikmece ve Kahramanmaraş Altınova takip etti.

İLERİ MÜHENDİSLİK ESERİ: İNDERE

Emlak Konut GYO, Adıyaman İndere’de 700 futbol sahası büyüklüğüne eş değer 5 milyon metrekare alanda kurduğu Türkiye’nin en büyük 2. şantiyesinde 16 bin 467’si konut, 355’i iş yeri olmak üzere toplam 16 bin 822 ev ve iş yerini inşa etti. Kentte en sağlam zeminlerden biri olarak tespit edilen ve bölgede Karadağ olarak bilinen lokasyonda yürütülen çalışmalar, ‘ileri mühendislik eseri’ niteliğindeydi. Zemin etüdü yapılan bölgede 6 milyon 200 bin metreküp hafriyat taşındı. 46.5 km yeni yol, 51 bin 100 m yağmur suyu hattı, 57 bin 700 m içme suyu hattı, 51 bin 500 metre atık su hattı, 28 bin 500 metreküp su deposu, 120 bin kişilik arıtma tesisi çalışmaları eş zamanlı yürütüldü. Ev ve iş yerlerinin tamamlandığı bölgede 18 okul, 8 ibadethane, 9 sağlık tesisi, 14 sosyal-kültürel alan, 9 kamu hizmet binası inşası da hızla ilerliyor. 100 bin kişiye konforlu ve güvenli barınma sağlayacak İndere’de 10 bin mühendis, mimar ve işçi alın teri döktü.

YENİ HATAY, DİKMECE’DE KURULDU

TOKİ, Antakya’nın Dikmece Mahallesi’nde 4 milyon 952 bin metrekarelik alanda deprem bölgesinin en büyük üçüncü şantiyesini kurdu. Çalışmalar, 6 bin 100 kişilik ekiple 7/24 esasıyla sürdü. Depreme dayanıklı radye temel üzerine tünel kalıp sistemiyle 3+1 şeklinde 14 bin 489 bağımsız bölüm inşa edildi.

KAHRAMANMARAŞ’IN MODERN UYDU KENTİ: ALTINOVA

TOKİ, deprem bölgesinin 4’üncü büyük şantiyesini ise Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesindeki Altınova Mahallesi’nde kurdu. 1 milyon 850 bin metrekarelik alanda 13 etapta 10 bin 656 konut inşa edildi. 186 teknik personel ve 5 bin 245 işçi ile çalışmalar 7/24 esasıyla sürdürüldü. Artık bir uydu kente dönen Altınova’da konutlarla birlikte 42 binden fazla vatandaşa yeni bir yaşam alanı kazandırıldı.

4 İLDE ŞEHİR MERKEZLERİ YENİDEN İHYA EDİLDİ

Bakanlık koordinesinde TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı iş birliği ile tarihi çarşıları, şehir merkezleri yıkılan 4 ilin meydanları da yeniden inşa ve ihya edildi. Depremde yıkılan Hatay’daki Habib-i Neccar Camii, Adıyaman’daki Ulu Camii ve Malatya’ya Söğütlü Camii gibi şehrin simge camileri de bu meydan projeleri ile yeniden ayağa kalktı.  

UZUN ÇARŞI ARTIK ALTIN GİBİ IŞILDIYOR

Hatay’daki Tarihi Uzun Çarşı’da meydan ve Kunduracılar Çarşısı ile birlikte 160’ı konut, 1.376’sı ticarethaneden oluşan toplam 1.536 bağımsız birim inşa edildi. Tarihi Uzun Çarşı’nın inşasında Hatay'a özgü Yayladağı taşı kullandı. Antakya’nın kadim hafızası olan Uzun Çarşı enkazın yükünün altından kalkıp yeniden altın gibi ışıldamaya başladı.

ATATÜRK CADDESİ’Nİ TOKİ VE EMLAK KONUT YENİDEN AYAĞA KALDIRDI

Antakya merkezde büyük yıkımın yaşandığı Atatürk Caddesi TOKİ ve Emlak Konut GYO iş birliğiyle inşa edildi. Atatürk Caddesi’nde 4 bin 121’i konut, 1.812 iş yeri ve ofis olmak üzere toplam 5 bin 933 bağımsız bölümün yapımı büyük oranda tamamlandı. 

AKDENİZ’İN YENİ SİMGESİ: İSKENDERUN SAHİLİ

Depremlerde 80 santimetre çökme yaşanan İskenderun Sahili’nde de Türkiye’nin en büyük sahil düzenleme projesi yürütüldü. İlk etabı tamamlanan proje kapsamında yaklaşık 3.5 kilometrelik sahil şeridinde 303 bin metrekarelik alanda düzenleme ve iyileştirme çalışmaları yapıldı. İlk etap bu yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda vatandaşların katılımıyla hizmete sunuldu.

DEPREMİN KARANLIĞINDAN İHYANIN AYDINLIĞINA: KURTULUŞ CADDESİ

“Dünyanın aydınlatılan ilk caddesi” olarak bilinen Kurtuluş Caddesi de yaşadığı büyük yıkımla asrın felaketinin etkisini en acı biçimde gösteren bir merkez oldu. Burada da TOKİ devreye girdi ve 12 ada içerisinde 20 bin 390 metrekare alanda 280 dükkanı yeniden inşa etti.

ENKAZDAN YENİ ŞEHRE: BİR ‘EMEK’ HİKAYESİ

Enkazlar kalktıktan sonra devasa boşlukların oluştuğu Hatay merkezdeki Emek -Aksaray Mahallesi için de yine TOKİ ve Emlak Konut GYO güç birliği yaptı. Bölgede 5 bin 910 konut ve 655 iş yeri olmak üzere toplam 6 bin 565 bağımsız bölüm inşa edildi. Büyük oranda yapımı tamamlanan mahallede teslimat süreci başladı.

ANADOLU’NUN İLK CAMİSİ YIL SONUNDA YENİDEN İHYA EDİLDİ

Hatay’da bir yandan yıkılan yuvaların yerine sağlam konutlar inşa edilirken diğer yandan kentin yıkıma uğrayan tarihi yapıları da ihya edildi. Tarihi Meclis Binası ve Asi Nehri’nin iki yakasındaki yapılar Bakanlığın yürüttüğü kapsamlı projelerle tek tek ayağa kaldırıldı. Habib-i Neccar Camii’nde Konya Büyükşehir Belediyesi ve Bakanlık iş birliği ile yürütülen restorasyon çalışmalarıyla tamamlandı.

MALATYA’NIN KALBİ BAKIRCILAR ÇARŞISI

Bakıcılar Çarşısı’nda Emlak Konut 156 bin 642 metrekare arsa alanında 3 bin 200 dükkan, 224 konut, 2 bin 270 ofis, 32 restoran inşa etti. Bölgeye 1.370 araçlık otopark kazandırıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle çarşıda 4 cami ve bir hamamın inşa ve restorasyonu da yapılacak. Yine şehir merkezindeki Kuyumcular Çarşısı, Şire Pazarı ve Kasaplar Çarşısı da yeniden inşa edildi.

KAHRAMANMARAŞ’IN TARİHİ KAPALI ÇARŞISI YENİDEN DOĞDU

Kahramanmaraş’ın simgelerinden Tarihi Kapalı Çarşı da 6 Şubat depremlerinde ağır hasar gördü. TOKİ, Dulkadiroğlu ilçesindeki 2 bin 740 metrekarelik alanda 122’si tescilli 140 dükkanın inşa ve ihya çalışmalarını yürüttü. Tarihi Demirciler Çarşısı'nda da 76 iş yeri inşa edildi.

ADIYAMAN MERKEZ YENİDEN İNŞA EDİLDİ

Adıyaman merkezde Emlak Konut GYO, 349 bin 427 metrekare alandaki 160 blokta 1.126’sı konut, 1.213’ü dükkan, 820’si ofis olmak üzere toplam 3 bin 159 bağımsız bölüm inşa etti. Bölgede aynı zamanda 1 savcılık binası ile 3 çocuk evinin inşası da sürüyor. TOKİ de Adıyaman’ın merkez mahallelerinden olan Mara ve Musalla Mahallesi’nde yaklaşık 195 bin metrekare alanda 1.179 konut ve 134 iş yerinin inşasını tamamladı.

TÜRKİYE’NİN İLK KIRSAL UYDU KENTİ: CUMHURİYET MAHALLESİ

Bakanlığa bağlı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, depremin ardından Hatay’ın Kumlu ilçesi Cumhuriyet Mahallesi'nde Türkiye’nin ilk kırsal uydu kentini kurdu. Depremde yıkılan Kumlu, Reyhanlı ve Antakya ilçelerindeki 21 mahalledeki vatandaşlar için Cumhuriyet Mahallesi'nde 777 köy evi inşa edildi.

TÜRKİYE'NİN ÇEVRE UZUNLUĞU KADAR ALTYAPI ÇALIŞMASI

Deprem bölgesinde 11 bin kilometre yani Türkiye'nin çevresinin uzunluğu kadar bir altyapı çalışması yürütülüyor. Şehirlerin zarar gören atık su, yağmur suyu, içme suyu hatları yenileniyor.

DEFNE’YE TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK ATIK SU TÜNELİ

Hatay’ın Defne ilçesinde Büyükçat mevkiinde İLBANK, Emlak Konut GYO ve Hatay Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle ileri biyolojik arıtma tesisi kuruluyor. Defne’den başlayan ve Antakya merkez ve Samandağ’ı da içine alan hat boyunca 11.2 kilometre uzunluğunda 5.6 metre çapındaki Türkiye’nin en büyük atık su tünelinin inşası devam ediyor. Bu tünel ile TOKİ ve Emlak Konut projeleri başta olmak üzere mevcut yerleşim birimlerinin atık suları ileri biyolojik arıtma tesisine ulaştırılacak. Atık su tünelinin kendi doğal eğimiyle kanalizasyon sularının doğrudan biyolojik arıtma tesisine transferi sağlanacak. 180 bin metreküp kapasiteli ileri biyolojik atık su arıtma tesisinin tamamlanmasıyla Hatay’ın kanalizasyon sorunu çözüme kavuşacak, Asi Nehri’nin kirlilik sorunu ortadan kalkacak.

L İL ASRIN İNŞA SEFERBERLİĞİ

Adana: Törende 356 konut, 336 köy evi olmak üzere 692 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 11 bin 334 konut, 739 köy evi olmak üzere 12 bin 73 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Adıyaman: Törende 1.457 konut, 2 bin 358 köy evi, 1.018 iş yeri olmak üzere 4 bin 833 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 31 bin 423 konut, 9 bin 88 köy evi, 2 bin 855 iş yeri olmak üzere 43 bin 366 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Bingöl: Törende 27 köy evi teslim edildi. Böylece kentte 62 konut, 27 köy evi olmak üzere 89 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Diyarbakır: Törende 342 konut, 539 köy evi, 6 iş yeri olmak üzere 887 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 16 bin 50 konut, 1.150 köy evi, 6 iş yeri olmak üzere 17 bin 206 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Elazığ: Törende 978 konut, 1. 567 köy evi, 23 iş yeri olmak üzere 2 bin 568 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 11 bin 912 konut, 2 bin 959 köy evi, 23 iş yeri olmak üzere 14 bin 894 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Gaziantep: Törende 848 konut, 542 köy evi, 230 iş yeri olmak üzere 1.620 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 25 bin 237 konut, 4 bin 463 köy evi, 1.353 iş yeri olmak üzere 31 bin 53 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Hatay: Törende 48 bin 426 konut, 2 bin 952 köy evi, 4 bin 303 iş yeri olmak üzere 55 bin 681 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 133 bin 685 konut, 12 bin 868 köy evi, 7 bin 202 iş yeri olmak üzere 153 bin 755 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Kahramanmaraş: Törende 16 bin 558 konut, 1.983 köy evi, 3 bin 540 iş yeri olmak üzere 22 bin 81 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 52 bin 575 konut, 15 bin 615 köy evi, 5 bin 766 olmak üzere iş yeri 73 bin 956 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Kayseri: Törende 224 köy evi teslim edildi. Böylece kentte 9 konut, 279 köy evi olmak üzere 288 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Kilis: Törende 308 köy evi teslim edildi. Böylece kentte 1.713 konut, 852 köy evi, 4 iş yeri olmak üzere 2 bin 569 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Malatya: Törende 8 bin 613 konut, 2 bin 626 köy evi, 128 iş yeri olmak üzere 11 bin 367 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 62 bin 540 konut, 13 bin 32 köy evi, 4 bin 88 iş yeri olmak üzere 79 bin 660 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Osmaniye: Törende 2 bin 912 konut, 202 köy evi, 243 iş yeri olmak üzere 3 bin 357 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 10 bin 377 konut, 1.807 köy evi, 373 iş yeri olmak üzere 12 bin 557 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Sivas: 164 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Şanlıurfa: Törende 797 konut, 526 köy evi, 10 iş yeri olmak üzere 1.333 bağımsız bölüm teslim edildi. Böylece kentte 10 bin 914 konut, 2 bin 495 köy evi, 20 iş yeri olmak üzere 13 bin 429 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş oldu.

Tunceli: Törende 201 köy evi teslim edildi. Böylece kentte 298 köy evinin hepsi teslim edilmiş oldu.