Yolumuz, yol değil!

Bilge düşünür Edgar Morin, iki yıldır yaşadığımız koronavirüs illetine olabilecek en felsefi ve kültürel açıdan yaklaşıyor ‘Yolumuzu Değiştirelim’ kitabında. Ona göre insanlık buraya, izlediği yol sebebiyle gelmiştir. Bu sürdürülemez yolculuk, ancak başka bir yol bulmakla mümkündür.

KÜLTÜR SANAT 15.07.2021, 21:08
Yolumuz, yol değil!

Neredeyse ömrü bir asra yaklaşan bilge bir düşünür Edgar Morin. Kitapları ve düşünceleri ülkemizde bir türlü hak ettiği ilgiyi görmese de her zaman verimli ve farklı düşünen biri oldu. Günümüz kültürünü bir endüstri ürünü olarak yorumladığını okuduğum günden beri takipçisiyim onun. Şimdi de iki yıldır yaşadığımız koronavirüs illetine olabilecek en felsefi ve kültürel açıdan yaklaşıyor ‘Yolumuzu Değiştirelim’de. Aslında, onun geçtiği yol, İspanyol gribinden bu yana dünyanın da geçtiği yol. 1929 buhranı, Nazizm ve İkinci Dünya Savaşı, dünyanın iki kutba bölünüşü, 68 hareketi, ekolojik bozulma ve sonunda bütün dünyanın arkasından dolanıp onu esir alan COVID 19. Fakat hiçbirisi onun kadar yıkıcı olmadı. Koronavirüs her şeyin toplamı gibi.

Bir şeyin yıkıcı etkisini yaşarken onu anlamak yeterince mümkün olmayabilir. Yaşama sıcaklığı diye bir şey var çünkü. Ancak “Covid19’un köklü yeniliği siyasal, ekonomik, toplumsal, ekolojik, ulusal ve gezegensel krizlerin bileşimi olan bir megakrize yol açması” düşünüldüğünde, gelecekte üzerine daha da kafa yorulacak. Her ne kadar “daha önce ayrıymış gibi görünen bir şeyin ayrılmaz olduğunu ortaya koyması” gibi bir işlev görse bile, koronavirüsün bütün dünyayı birleştirdiği de söylenemez. Çünkü eğer öyle olsaydı bütün bilgi ve tecrübe tek bir aşıda toplanır, insanlığın hizmetine sunulurdu. Yine de iyimser bir tarafı var Edgar Morin’in yazdıklarının. O, 16’ncı yüzyılda Avrupa’da başlayan ‘modernitenin’ derin ve genel krizi olarak görüyor meseleyi. Sonuçta, geçilen yolun, yol olmadığını gösterme derdinde.
15 başlık altından, ilkin koronavirüsün öğrettiklerine (eğer gerçekten böyleyse) odaklanıyor Morin. ‘İş, yol, ev’ üçgenine sıkışan modern insana virüsün kendi hayatı, olmazsa olmaz ihtiyaçları, başkalarının hayat hakkını düşünmeyi hatırlattığının altını çiziyor. Pozitif bilimlerin sürekli yükselişiyle insanın ‘doğanın sahibi ve efendisi’ olduğu mitinin yıkıldığını vurguluyor. Ölümü, medeniyeti, dayanışma fikrini ve her gün artmakta olan zengin-yoksul farkını düşünmeye fırsat sunduğunu söylüyor. Salgını yönetme farklılıkları, krizin doğası, tıp ve sağlık çalışanlarına saygı da konunun öğrettiği başka durumlar.

Akıl krizi, siyasal düşünce zaafları, ulusal bağımlılıklar, Avrupa’nın tutumu ve gezegenin geleceği de Morin’in bunca yıllık görmüş geçirmişlik içinde kafa yorduğu temel başlıklar. Öte yandan sadece durum tespiti yapmıyor Morin. Her şeyin gözden geçirilmesini istiyor. Zamanla kurulacak yeni ilişki, politikanın kendisini gözden geçirmesi, dünyevileşme, demokrasi sorunları, ekoloji, dijital etkileşim ve bilinememezlik... Sonunda sözü bağlayacağı yere çıkıyor. Ona göre insanlık buraya, izlediği yol sebebiyle gelmiştir. Bu sürdürülemez yolculuk, ancak başka bir yol bulmakla mümkündür. Eros, Polemos ve Thanod arasında her zaman çetrefil bir ilişki oldu. Ve insan, Eros’un kazanması ile kurtulabilir.Çünkü bu “macera her zamankinden baha belirsiz ve korkunçtur”. Ama heyecan verdiği de inkâr edilemez.
“Salgının ortaya çıkardığı politik, ekonomik ve sosyal yetersizlikler kadar derinleştirmiş olabileceği gerilemelerin yarattığı büyük tehlikeler de yeni bir Yol’u kaçınılmaz kılıyor” görüşüne varıyor Edgar Morin. Fransa için önerdiği ulusal, medeniyet, insanlık, yeryüzü ve hümanizma görüşleri neden evrensel ölçekte düşünülmesin? En azından neden tartışılmasın?

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 21 Temmuz 2024
İmsak 03:53
Güneş 05:43
Öğle 13:16
İkindi 17:13
Akşam 20:38
Yatsı 22:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21