Psikologlardan kritik uyarılar: Bu Manipülasyon tuzaklarına düşmeyin!

Murcia, gaslighting'in mağdurların gerçeklik algısını sistematik olarak sarsan ve manipülatörün kontrolü ele geçirmesine olanak tanıyan bir psikolojik tuzak olduğunu belirtti.

Gaslighting nedir?

Gaslighting, bir kişinin karşısındakini kendi algıları ve düşünceleri konusunda şüpheye düşürerek zihinsel olarak yıpratmasıdır. Dr. Murcia’ya göre, bu yöntem çoğu zaman “cezalandırıcı sessizlik” şeklinde kendini gösterir; yani sevgi veya destek geri çekilerek mağdur susturulmaya çalışılır. “Hiçbir sorun yok” gibi ifadelerle mağdurun yaşadığı durum reddedilir ve manipülasyon gizlenir.

Bu terim, adını 1944 yapımı Gaslight filminden alır. Filmde, bir kadının kocası tarafından akıl sağlığının sorgulanması ve psikolojik istismara maruz kalması anlatılır. Günümüzde ise gaslighting, duygusal istismarın en sinsi biçimlerinden biri olarak kabul edilir.

Gerçek bir gaslighting örneği:

Paula adlı bir kadın, evliliğinin başlarında evde yaşanan tuhaf olayları (eşya kaybolmaları, açıklanamayan sesler, gaz lambalarının titremesi) gerçek sanmaz. Eşi Gregory ise bu durumu onun hayal gücü olarak nitelendirir ve Paula’nın şüphelenmesine neden olur. Aslında Gregory, Paula’yı manipüle ederek mirasını devralma planları yapmaktadır.

Gaslighting’e Karşı Dikkat Edilmesi Gereken İşaretler

Uzmanlar, bu tür manipülasyona karşı en etkili savunmanın yaşanan olayları kaydetmek, güvenilir çevrelerden destek almak ve gerektiğinde profesyonel yardım aramak olduğunu söylüyor. İşte gaslighting mağdurlarında sıkça görülen uyarı işaretleri:

• Kendi gerçekliğinden şüphe etme: Sürekli kendinizi sorgulamak ve yaşadığınız olayları tekrar tekrar doğrulama ihtiyacı hissetmek.
• Nedensiz kaygı ve belirsizlik: Açıklanamayan endişelerle mücadele etmek ve kendinizi ifade etmekte zorlanmak.
• Sürekli özür dileme: Kendi hatanız olmayan durumlarda bile sık sık özür dilemek ve suçluluğu manipülatöre yüklemeye çalışmak.
• Olayları küçümseme veya gizleme: “Çok hassassın” veya “Her şeyi yanlış anlıyorsun” gibi tepkilerle karşılaşıp, yaşadığınız sorunları gizleme eğilimi.

Dr. Murcia, gaslighting kurbanlarının bu durumu hak etmediğini ve suçlanmaması gerektiğini özellikle vurguluyor. “Gaslighting, manipülatörün gücünü pekiştirdiği, mağdurun ise özgüvenini kaybettiği tehlikeli bir psikolojik tuzaktır,” diyerek herkesin bu konuda bilinçli olması gerektiğini söylüyor.