Çocuklarda, mahremiyet ilk 6 yılda öğretilmeli

Çocuğun gelişiminde özel alan kavramı ve mahremiyet duygusunun çok önemli olduğunu vurgulayan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, mahremiyet kavramının yaşamın ilk 6 yılında mutlaka öğretilmesi gerektiğini söyledi.

YAŞAM 17.06.2022, 14:43
Çocuklarda, mahremiyet ilk 6 yılda öğretilmeli

Özel alan ve mahremiyet konusunda özellikle aileye çok önemli görevler düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, 4 yaşına kadar çocuğa tuvalet ve banyoyu tek başına kullanmayı, yalnız uyumayı, tek başına giyinmeyi öğretmek gerektiğine dikkat çekti. Tarhan, çocuğu severken cinsel bölgelerinin ise sevgi alanı olarak kullanılmaması gerektiğinin de altını çiziyor.

Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, özel alan ve mahremiyet duygusuna ilişkin değerlendirmede bulundu.


İnsan yavrusu öğrenmek üzere doğar

Öğrenmenin insana özgü bir kavram olduğunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, insan çocuğunun doğadaki hayvan yavrularından farklı olarak dünyaya geldiğini kaydederek “Hayvan yavrusu öğrenmiş olarak doğar. Doğar doğmaz genetik olarak davranışları kodlanmıştır. Mesela ördek hemen yüzer, başka bir hayvan yavrusu hemen doğduğu anda ayağa kalkar. Ama insan yavrusu öğrenmek üzere doğar. Bu nedenle insanoğlu her şeyi öğreniyor. Sosyal hayatı öğreniyor, hayattaki birçok kavramı, diğer insanlarla ilişkiyi öğreniyor. Her şeyi öğrenmeye meraklı bir beyinle doğuyor.” dedi.


Yaşamın ilk 6 yılında doğru öğrenilmesi gerekir

Mahremiyet eğitiminin 0-6 yaş arasında verilmesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnsanın öğrenme yolculuğunda ilk öğretmeni annesidir. Bu öğretmenler daha sonra babası, geniş ailesi ve daha sonra da arkadaşları oluyor. İlk mahremiyet, hayatın ilk 6 yılında mutlaka doğru şekilde öğrenilmesi gereken bir kavram. 0-6 yaş arasında çocuk mahremiyeti öğrenemezse ya da yanlış öğrenirse gelecekte pek çok riske karşı hazırlıksız yakalanma olasılığı ortaya çıkabilir.” uyarısında bulundu.
 

Pek çok olumsuz olayın arkasında eğitim eksikliği var

Günümüzde küresel olarak artan cinsel istismar, taciz ve şiddet gibi pek çok olumsuzluğun olduğunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bunların arka planına bakıldığında mahremiyet eğitiminin eksikliği göze çarpıyor. Özel alan duygusu gelişmemiş çocuklar ensest vakalarının kurbanı olabiliyor. Geçmiş yıllarda 18-20 yaş civarlarında genç bir kız, 130 kiloydu. Yemeyi durduramıyordu. Kurban suçluluk duygusuyla kendini çirkin göstermek için yemek yiyerek kilo alıyordu. Özellikle ensest gibi bazı vakalarda depresyon ve travma yaşayan kurbanlarda çeşitli psikiyatrik hastalıklar ortaya çıkabiliyor.” dedi.

Özel alan ve mahremiyet konusunda özellikle aileye çok önemli görevler düştüğünü hatırlatan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Burada bütün iş ailenin. Cinsel mahremiyet duygusunu, özel alan duygusunu çocuklara öğretmemesi büyük sorunlara yol açabilir.” dedi.

Özel alan kavramının tuvalet eğitiminden başlayarak yatak odalarının ayrılmasına kadar pek çok konuda olması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocukların anne ve babalarıyla aynı odada uyumaması, uygun olan yaşta odasının ayrılması gerekiyor. Çocuğun yaşına uygun olmayan durumlara şahit olması ilerleyen dönemde çeşitli davranış bozukluklarına yol açabilir. Duygularını ifade etme becerisi gelişmeyen, soyut kavramları öğrenmemiş çocukta uyum sorunları ortaya çıkabilir.”dedi.

 

Mahremiyet çok geniş bir alanı kapsıyor

Mahremiyet eğitiminde çok geniş bir alanın olduğunu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocuğun özel hayatının farkına varması gerekir. Özel alanını koruması demektir. Diğer insanların da onun özeline saygı duyması demektir. Çocuğun kendi ve çevresi arasında özel sınırlarını koruyabilmesi demektir. Sosyal hayatın içinde, özel hayatını korumasını öğrenmesi önemlidir. Tanımadığı biri ona çikolata uzattığı zaman ona hemen inanıp etkisinde kalmaması da özel alan kavramıyla ilgilidir. Çocuğun bu kavramın anlamını ‘benim özel alanım özel dünyamla ilgili’ diye anlamlandırması gerekir. Bu aslında çocuğun duygularını yönetmede önemli bir şeydir. Kendine zorla bir şey yaptırmak isteyene hayır diyebilme becerisi olması lazımdır.” diye konuştu.

Mahremiyet eğitiminde korkutarak değil, güvenli davranışın öğretilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocuğa bazı bilgileri verirken onu korkutmamak gerekiyor. Çocuğu korkutmak hayatının ilerleyen dönemlerinde vajinismus gibi cinsel sorunların ortaya çıkmasına sebep olabiliyor.”uyarısında bulundu.

 

Çocuğa giyinirken kimsenin görmemesi gerektiği öğretilmelidir

Çocuğa bedenine izni dışında kimsenin dokunamayacağını öğretmenin de önemine işaret eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Burada çok önemli iç çamaşır kuralı var. Çocuğa mahremiyeti öğretirken ‘Vücudunda iç çamaşırının olduğu alana sen izin vermeden hiç kimse dokunmamalı. Ben bile izin almadan dokunmamalıyım. Gerekirse sadece doktor dokunabilir o da senden izin alarak dokunabilir’ şeklinde konuşulmalıdır. Çocuğa giyinirken kimsenin görmeyeceği bir alanda olması gerektiği de öğretilmelidir. Bunu öğretmediğiniz zaman çocukta özel alan algısı oluşmuyor. Oluşmadığı zaman da herhangi bir yanlış davranışa açık olabiliyor ya da kötü davranışa ve istismara açık hale gelebiliyor.” dedi.

Tuvalet ve banyo kapısı kapalı olmalıdır

Tuvalet banyo gibi evin bazı alanlarının da özel olduğunun anlatılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocuğun odası ayrılmalıdır. Özellikle dört yaşından sonra odasına girerken kapısı çalınmalıdır. Tuvalete ve banyoya girerken kapının kapatılması gerektiği anlatılmalıdır. Tuvalet ve banyoda biri varken mutlaka kapıya vurulması gerektiği anlatılmalı ve öğretilmelidir. Çocuğun 4 yaşından itibaren tuvaleti kendi başına kullanmayı öğrenmesi gerekiyor. 4 yaşından itibaren banyo yaparken iç çamaşırıyla beraber banyo yaptırılmalı, iç çamaşırını da kendisinin değiştirmesine fırsat verilmelidir. Anne ve baba bunları sadece anlatarak değil, yaparak çocuğa örnek olmalıdır. Bu konuda örnek olmak saatlerce konferans vermekten çok daha fazla eğiticidir. Çocuğun çekmecesine ya da çantasına izin alarak bakılırsa çocuk da kendi özeli ile başkalarının özeli arasındaki sınırları öğrenmiş olur.” dedi.

Evdeki davranışlar da çok önemli

Evdeki tutum ve davranışların da mahremiyeti öğrenmede etkili olduğunu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Anne babanın evde giydiği kıyafet bile önemli. Evde iç çamaşırı ya da plaj kıyafetiyle dolaşılıyorsa o çocuğa mahremiyeti öğretmek zordur. İnsanın yatak odası kıyafeti ayrıdır. Yatak odası kıyafetiyle misafir odasına gidilmez, salona gidilmez, yabancıların yanına gidilmez. Mesela çocuğun dudağını öpmek gibi davranışlar, çıplak bedenine dokunmak, cinsel içerikli sözlerin çocuğun yanında rahatça söylenmesi çocuğun mahremiyet algısını bozar.” uyarısında bulundu.

Cinsel bölgeler sevgi alanı olarak kullanılmamalıdır

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocuklara yapılan cinsel içerikli şakaların da gelişimlerine zarar vereceğini vurgulayarak “Bazı kültürlerde sünnet olan çocuğa ‘Göster amcalara’ deniyor. Böylece mahremiyet kavramını ortadan kaldırıyorlar. Çocuğu severken cinsel bölgelerin sevgi alanı olarak kullanılmaması gerektiğini vurguluyoruz.” dedi.

Özellikle cinsellik konusundaki bilgilerin de aile tarafından verilmesinin önemine işaret eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocuklarımızla konuşabilmeliyiz. Çocuk anne ve babasıyla korkma-dan ihtiyacı olduğunda sorunlarını anlatabilmeyi öğrenmeli. Anne ve baba çocuğu korkutarak değil, onu güven ilişkisi içerisinde yönetmeyi öğrenmeli. Çocuğu sevgiyle büyütelim. Zaten sevgi olursa korku azalır, güven artar.”

Dijital teknoloji kullanımı sınırlandırılmalıdır

İçerisinde yaşadığımız dijital çağda çocuğun teknoloji kullanımının sınırlı olması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Dijital çağdayız. Dünya dijitalleşme yaşıyor. Beş yaşına kadar anne ve baba gözetimi olmadan çocuklara teknolojik alet vermemek gerekiyor. Verildiğinde de sınırların iyi çizilmesi gerekiyor. Çocuk her şeye kolay erişim sağlayabiliyor. 5 yaşından sonra anne ve baba gözetiminde çok sınırlı bir zaman diliminde kullandırılmalıdır. Sınırlama getirildiğinde çocuk dürtülerini kontrol etmeyi öğrenir. Eğer bunu kazanamazsa çocuk para yönetimi de yapamaz, hayatını da yönetemez, her türlü bağımlılığa maddeye açık hale gelir. Bağımlılığın arka planında ne var? Her şeyi kolay elde etmiş, haz peşinde koşan, evin küçük prensesi yahut prensi olmuş çocuklar hazza doymuyorlar. Beyinde ödül yetmezliği sendromu oluyor. Ödül yetmezliği demek bağımlılık demektir. Çocuğa duygularını yönetme becerisini küçük yaşta öğretmek gerekir.” tavsiyesinde bulundu.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 25 Nisan 2024
İmsak 04:27
Güneş 06:03
Öğle 13:07
İkindi 16:55
Akşam 20:01
Yatsı 21:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 33 90
2. Fenerbahçe 33 86
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Başakşehir 33 49
6. Rizespor 33 48
7. Kasımpasa 33 46
8. Antalyaspor 33 45
9. Alanyaspor 33 45
10. Sivasspor 33 45
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Gaziantep FK 33 34
17. Hatayspor 33 33
18. Karagümrük 33 33
19. Pendikspor 33 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Ahlatçı Çorum FK 31 55
4. Sakaryaspor 31 54
5. Bodrumspor 31 52
6. Kocaelispor 31 52
7. Bandırmaspor 31 47
8. Boluspor 31 47
9. Gençlerbirliği 31 47
10. Erzurumspor 31 42
11. Ümraniye 31 37
12. Manisa FK 31 36
13. Keçiörengücü 31 36
14. Şanlıurfaspor 31 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 31 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 34 77
2. Liverpool 34 74
3. M.City 32 73
4. Aston Villa 34 66
5. Tottenham 32 60
6. M. United 33 53
7. Newcastle 33 50
8. West Ham United 34 48
9. Chelsea 32 47
10. Bournemouth 34 45
11. Brighton 32 44
12. Wolves 34 43
13. Fulham 34 42
14. Crystal Palace 34 39
15. Brentford 34 35
16. Everton 34 33
17. Nottingham Forest 34 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 34 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 81
2. Barcelona 32 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 32 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 32 51
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 32 42
10. Getafe 32 40
11. Osasuna 32 39
12. Sevilla 32 37
13. Las Palmas 32 38
14. Deportivo Alaves 32 35
15. Rayo Vallecano 32 34
16. Mallorca 32 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 32 14