Kene ısırmasında ilk yapılması gerekenler

Bir dönem hayatımıza kabus yaşatan kene yaz ayları gelince yine kendini göstermeye başladı. Peki kene ısırması ve yapmamız gerekenler hakkında ne biliyoruz? Acıbadem Hastanesi doktorları tarafından hazırlanan yazı dizisi haberimizde.

SAĞLIK 16.06.2021, 08:21 16.06.2021, 08:31
Kene ısırmasında ilk yapılması gerekenler

Kene Nedir?

Keneler örümceğimsiler sınıfının akarlar alt sınıfında bulunan ve sayısı beş bini aşkın türden meydana gelirler. Akar ve kene terimi genellikle birbiri yerine kullanılsa da esasen sıcakkanlı hayvanlarda asalak olarak yaşayan türlere kene, bitkilerle beslenen türlere de akar adı verilmektedir. Açık havada, ağaçlarda, çalılarda, çimlerde, ya da yaprak yığınlarında bulunurlar.

Keneler, ilkbahar ve yaz aylarında daha yaygındırlar. En çok Nisan ayından Eylül ayına kadarki dönemde görülürler.

Keneler sıcakkanlı hayvanların ve insanların kanını emerek beslenirler. Birçok vakada kene ısırığı zararsız olsa da, ısırığa karşı alerjik tepkime durumunda veya evcil hayvanlar ile insanlara geçirebilecekleri hastalıklar nedeniyle, kene ısırığı, ölümcül olma potansiyeline sahiptir.

Kene Neye Benzer?

Keneler küçük, kan emici araknidler yani örümceğimsilerdir. Boyutları bir kalem ucu küçüklüğünden bir kurşun kalem silgisine kadar değişebilir. Kenelerin gövdesini kitin ve boya maddesi içeren ve kütikula adı verilen bir kabuk sarar. Erişkin kenelerde dört, larvalarda ise üç çift bacak bulunur.

Kene türlerinin renkleri, kahverenginin tonlarından kırmızımsı kahverengi ve siyaha kadar farklı bir yelpaze üzerinde değişebilir. Konaklarında beslenme süreçlerinde emdikleri kan nedeniyle şişen keneler neredeyse bir misket büyüklüğüne ulaşabilirler. Beslenme süreçlerinin sonunda yeşilimsi mavi bir renk alırlar.

Kene Isırığı Nedir?

Keneler vücudun sıcak, nemli bölgelerini tercih eder. Bir kene vücuda bulaştığında, koltuk altlarına, kasıklara veya saçlı ya da yoğun kıllı bölgelere göç ederler. Beslenmek için uygun bir nokta bulduklarında cildi ısırırlar ve kan emmeye başlarlar.

Kan emerek beslenen diğer haşere türlerinin aksine keneler konaklarını ısırdıktan sonra vücuda bağlı kalırlar. Isırılan diğer haşerelerin aksine, keneler genellikle sizi ısırdıktan sonra vücudunuza bağlı kalır. Kenelerin kan emme sırasında tükürük bezlerinden salgılanan zehirli maddeler ağır sinir sistemi bozukluklarına yol açabilmektedir.

Bu zehirli maddeler sinir uyarılarının çevresel sinirler ve omurilik üzerinden beyne iletilmesini engeller. Kene özellikle kıllı bölgelerde günlerce saklı kalabildiğinden, belirtilerin nedeninin uzun süre anlaşılmadığı vakalar mevcuttur. Ancak ciltte bir kene bulunması yaygındır çünkü keneler bir defa ısırdıktan sonra tamamen dolana kadar nadiren yerlerinden kımıldarlar. İnsan vücudundan on gün süreyle kan emebilen keneler bu süre sonunda kendilerini tamamen doldurmalarıyla birlikte konaklarını bırakarak ayrılabilirler.

Belirtiler

Kene Isırığının Belirtileri Nelerdir?

Kene ısırıklarını tanımlamak genellikle kolaydır. Bunun nedeni, kene ilk ısırdıktan sonra 10 güne kadar cilde bağlı kalabilir. Kene ısırıkları tipik olarak tekildir çünkü keneler grup veya sıra halinde ısırmaz. Zehirsiz kene ısırıkları genellikle zararsızdır ve semptom üretmeyebilir.

Bununla birlikte, kene ısırıklarına alerjisi olan bireylerde genel olarak ataksi, reflekslerin zayıflaması ya da kaybolması ve kas güçsüzlüğü görülür. Isırık bölgesinde ağrı veya şişlik, döküntü, yanma hissi, kabarcıklar veya nefes almada zorluk gözlemlenebilir. Ancak ateş yoktur.

Solunum sistemi felç olmadığı sürece bütün bu belirtiler iyileşebilir. Kenenin başı genellikle deriye gömülüdür. Keneyi parçalamadan bütünüyle çekmek zorunlu olduğu için bu amaçla çeşitli kimyasallar, kene çıkarma setleri ya da cımbızlar kullanılır.

Özellikle kimyasal kullanımı, kenenin taşıdığı hastalığı yayma riskine karşı bir uzman tarafından gerçekleştirilmelidir. Kenenin çıkarıldığı yer mikrop öldürücüler ile dezenfekte edilmelidir çünkü bazı keneler ısırdığında geçebilecek hastalıkları taşır. Eğer kene tarafından ısırılan bölgede kaşınma nedeniyle deride mikro yarıklar açıldıysa, doktor tavsiyesiyle antibiyotik kullanımı gerekebilir.

Kene tarafından ısırılan hemen herkes en kısa sürede herhangi bir potansiyel tedavi ihtiyacının karşılanması için doktora başvurmalıdır çünkü kenelerden insan konaklarına geçen hastalıklar ciddi ve ağır sorunlara yol açabilir. Kene kaynaklı hastalıklar genellikle kene ısırmasından sonraki birkaç gün ila birkaç hafta içinde gelişirler ve çeşitli semptomlara neden olabilirler. Kene kaynaklı hastalıkların potansiyel belirtileri arasında :

 Isırık alanında kırmızı bir nokta veya döküntü,

 Ateş,

 Baş ağrısı,

 Boyun sertliği,

 Bütün vücutta döküntü,

 Halsizlik

 Kas veya eklem ağrıları,

 Mide bulantısı,

 Şişmiş lenf düğümleri,

 Titreme ve havale nöbetleri sayılabilir.

Bir belirti olmasa bile, kene ısırmasından sonra mümkün olan en kısa sürede doktora başvurmak önemlidir. Kenelerin taşıdığı hastalıkların bir kısmının görüldüğü bölgelerde semptomlar başlamadan önce bile bu hastalıklar için tedaviye başlamak gerekli olabilir. Örneğin Lyme hastalığı ya da Kayalık Dağlar Benekli Humması, hastalık şüphelenildiği anda tedavi edilmelidir.

Tanı Yöntemleri

Kene ısırığından Bulaşan Hastalıklar Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor bireyde görülen belirtilerin kene kaynaklı bir hastalığın sonucu olup olmadığını belirlemek için kapsamlı bir geçmişi, muayeneyi ve testi tamamlayacaktır. Kenelerden insana geçen başlıca hastalıklar arasında nöbetli humma, Marsilya humması, Kayalık Dağlar Benekli Humması, virüs kökenli bir takım ensefalit yani beyin iltihabı tipleri, tularemi ve daha yakın zamanda ülkemizde de görüldüğü üzere Kırım Kongo ateşli kanamalı humması sayılmaktadır.

Tedavi Yöntemleri

Kene Isırığı Nasıl Tedavi Edilir?

Birey üzerinde bir kene bulduğunda yapılması gereken en önemli şey, keneyi kaldırmaktır. Keneleri bir kene temizleme aracıyla veya bir cımbız setiyle kaldırmak mümkün olabilir. Bu işlemi gerçekleştirmek için bir sağlık merkezine gidilmesi tercih edilebilir.

Keneyi kaldırırken cildin yüzeyine mümkün olduğu kadar yakın tutmak önemlidir. Derinin içinden dışarı ve yukarı doğru sabit bir baskı uygulayarak çıkarmak gereklidir. Keneyi bükmemeye veya kırmamaya özen gösterilmelidir. Özellikle ısırık bölgesinde kene başının veya ağız parçalarından birisinin kalıp kalmadığını kontrol edilmelidir. Geride kalan parçalar kaldırılmalıdır. Isırık bölgesi su ve sabun ile temizlenmelidir. Son olarak kene çıkarıldıktan sonra öldüğünden emin olmak için antiseptik alkole daldırılmalı ve kapalı bir kaba yerleştirilmelidir.

Isıran kenenin türüne göre herhangi bir tedavinin gerekli olup olmadığını öğrenmek için en kısa zamanda doktora danışmak önemlidir. Kene ısırığından kaynaklı hastalıklar söz konusu olduğunda farklı bölgelerde farklı riskler vardır. Doktora gerçekleştirilecek ziyaret sonucunda birey, olası riskler, hangi komplikasyonların muhtemel olduğu ve hangi belirtilerin izlemesi gerektiği konusunda bilgi alabilir.

Kene Isırıklarından Kaynaklanan Enfeksiyonlar Nasıl Önlenir?

Kene kaynaklı bir hastalıktan korunmanın en iyi yolu öncelikle kene ısırıklarını önlemektir. Kenelerin yaygın olduğu açık arazilerde, ormanlarda ya da besi hayvanlarının bulunduğu alanlarda yürürken uzun kollu gömlek ve pantolon kullanılmalıdır.

Yolun merkezinden yürümek keneler ile teması azaltabilir. Açık arazide dolaşırken önceden kene kovucu kullanmak etkili olacaktır. Dış mekanlara çıktıktan sonra giyilen kıyafetler ve eşyalara permetrin uygulanmalıdır. Aynı zamanda duş almak ve banyo yapmak önemlidir. Özellikle kenenin yaygın olduğu bölgelerde, düzenli olarak kolların altında, kulakların arkasında, bacakların arasında, dizlerin arkasında ve saç bölgesinde bulunan cilt yüzeyi yakından kontrol edilmelidir.

Bir kenenin normal şartlar altında bir bireyi taşıdığı hastalıkla enfekte etmesi için tipik olarak 24 saat beslenmesi gereklidir. Bu sebeple bir kene ne kadar çabuk tanımlanıp çıkarılabilirse o kadar olumlu sonuç alınır.

(HABER MERKEZİ - ACIBADEM HASTANESİ)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 22 Mayıs 2024
İmsak 03:43
Güneş 05:33
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 37 99
2. Fenerbahçe 37 96
3. Trabzonspor 37 64
4. Başakşehir 37 58
5. Beşiktaş 37 56
6. Kasımpasa 37 53
7. Alanyaspor 37 51
8. Sivasspor 37 51
9. Rizespor 37 50
10. Antalyaspor 37 48
11. A.Demirspor 37 44
12. Samsunspor 37 43
13. Kayserispor 37 42
14. Konyaspor 37 41
15. Gaziantep FK 37 41
16. Ankaragücü 37 40
17. Hatayspor 37 38
18. Karagümrük 37 37
19. Pendikspor 37 37
20. İstanbulspor 37 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 94
2. Barcelona 37 82
3. Girona 37 78
4. Atletico Madrid 37 73
5. Athletic Bilbao 37 65
6. Real Sociedad 37 60
7. Real Betis 37 56
8. Villarreal 37 52
9. Valencia 37 48
10. Deportivo Alaves 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Getafe 37 43
13. Sevilla 37 41
14. Celta Vigo 37 40
15. Las Palmas 37 39
16. Rayo Vallecano 37 38
17. Mallorca 37 37
18. Cadiz 37 33
19. Granada 37 21
20. Almeria 37 18