Beynin sırrı çözülüyor

Gülistan Azak

12 Ocak'ta Natura Human Behaviour adlı hakemli bilimsel dergide yayımlanan bulgular, söz konusu beyin şebekesindeki problemlerin depresyon, anksiyete, şizofreni, bipolar bozukluk, bağımlılık ve obsesif-kompulsif bozuklukla bağlantılı olabileceğini gösterdi.

Araştırma ekibi daha önce yapılan çalışmalardaki bulguların beynin birkaç farklı bölgesinin farklı psikolojik bozukluklarla ilişkili olduğunu gösterdiğini ancak bu sonuçların tutarsız olduğunu söyledi. Bu tutarsızlığın, rahatsızlıklarda tek bir beyin ağı içindeki farklı beyin bölgelerinin hepsinin rol oynayabileceğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak eden araştırma ekibi ABD'li 194 Vietnam gazisinin verilerini inceledi.

‘YARALANMA VARSA TEŞHİS İHTİMALİ DÜŞÜK OLUYOR’

Beynin arka bölgelerinde hasar varsa gazilere birden fazla psikolojik bozukluk teşhisi konma ihtimalinin daha yüksek olduğu görüldü. Beynin ön kısmına yakın bir yerlerde yaralanma varsa bu tür bir teşhis konma ihtimalinin daha düşük olduğu belirlendi.

Joseph Taylor ve ekibi bulguları, nörozihin (connectome) diye bilinen beyin bağlantıları haritasıyla karşılaştırdı.

Arka bölgelerde beyin aktivitesinin az olduğu zamanlarda, ön bölgelerin yüksek aktiviteye sahip olduğu görüldü. Bunun tam tersinin gerçekleştiği de belirlendi.

Araştırma ekibi ayrıca toplamda 16 bin kişinin katıldığı 193 beyin tarama çalışmasını inceledi. 6 psikolojik bozukluktan herhangi birine sahip bireylerin, beynin ön bölgelerindeki ve bunlarla bağlantılı diğer alanlardaki dokularının genellikle küçüldüğü tespit edildi.

Taylor herhangi bir psikolojik bozukluktan mustarip olmayan kişilerin beyninin arka bölgelerinin, ön bölgelerde daha fazla aktivite olmasını engellediğini söyledi. Ancak arka bölgeleri hasar görmüş kişilerin, ön bölgelerinde fazla beyin aktivitesi olduğu görüldü. Taylor bu durumun doku küçülmesine ve psikolojik bozukluklara yol açabileceğini ifade etti.

Söz konusu beyin ağına transdiagnostik şebeke adı verildi. Araştırma ekibi, beynin arka bölgelerindeki aktiviteyi transkraniyal manyetik stimülasyon adlı teknikle artırarak psikolojik bozuklukların tedavi edilip edilemeyeceğini görmeyi planlıyor.