Asbest nedir? Asbestin sağlığa zararları nelerdir?

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından binlerce binanın yıkılmasıyla asbest ve akciğer hastalığı sorunu gündeme geldi. Peki, Asbest nedir? Asbestin sağlığa zararları nelerdir? Asbestin çevreye zararları nelerdir? Asbeste karşı alınması gereken önlemler nelerdir?

ASBEST NEDİR?

Asbest, ya da amyant, lifli yapıda kanserojen bir mineraldir. Silisyumun sodyum, demir, magnezyum ve kalsiyumla oluşturduğu ısıya, aşınmaya ve kimyasal maddelere çok dayanıklı, lifsel mineral yapısında hidrate silikatlardır. Halk arasında ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren toprağı gibi isimlerle de bilinir. Asbestozis, asbestos solunmasıyla oluşan toz hastalığıdır.

ASBESTİN SAĞLIĞA ZARARLARI NELERDİR?

Uzmanlar cilde nüfuz etmesinin de mümkün olduğunu düşünmektedirler. Asbestin neden olduğu hastalıkların bazıları, akciğer zarları arasında sıvı toplanması, kireçlenme, akciğer zarı kalınlaşması ve akciğer dokusunda bağ dokusu oluşumu gibi elim hastalıklardır. Ayrıca ciltte yaralara neden olabilir.

ASBESTİN ÇEVREYE VERDİĞİ ZARARLAR NELERDİR?

Düşük oranlarda asbest soluduğumuz havada ve doğal kaynaklar da dahil olmak üzere içme suyunda bulunmaktadır. Araştırmalara göre genel olarak asbeste maruz kalanlarda (meslek dışında) akciğer zarında gram başına on bin ila yüz bin asbest parçacığı bulunmaktadır ki bu da her insanın akciğerlerinde milyonlarca parçacık bulunması demektir. 

ASBESTE KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER NELERDİR?

Asbest bulunan yerleşim yerleri saptanmalı, asbest içeren toprağın halk tarafından kullanılması engellenmeli ve ciddî tehdit altındaki yerleşim birimlerinin yerleri gerekirse değiştirilmelidir.

• Halk, asbestin neden olduğu hastalıklar hakkında eğitilmelidir.
• Asbeste bağlı hastalıkların geriye dönük araştırılması yapılarak arşiv oluşturulmalıdır. Asbeste bağlı olarak gelişebilecek hastalıkların detaylıca incelenerek klinik çalışmaları başlatılmalıdır.
• Asbestli toprak kullanmaya devam eden aileler (iç-dış sıva malzemesi, badana, çanak-çömlek yapımı vs.) eğitim çalışmalarıyla bilinçlendirilmeli, asbestle badana yapılmış evlerin duvarları plastik boya ile yeniden boyanmalıdır.
• Mezotelyoma riski taşıyanlar belirlenmeli ve bunlar yakından izlenmelidir.
• Doktorlar asbestin neden olduğu hastalıklar konusunda özel olarak eğitilmelidir.
• Kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan binalarda asbest varlığı araştırılmalı asbestten arındırıldıktan sonra binaların belediyeler yıkım ruhsatı vermelidir.
• Denetimler arttırılmalı asbestli ürünlerin kullanımı engellenmelidir.