Beynin sırrı çözülüyor
'Transdiagnostik şebeke' adı verilen beyin ağındaki problemlerin depresyon, anksiyete, şizofreni, bipolar bozukluk, bağımlılık ve obsesif kompulsif bozuklukla bağlantılı olabileceği düşünülüyor.
Gülistan Azak
12 Ocak'ta Natura Human Behaviour adlı hakemli bilimsel dergide yayımlanan bulgular, söz konusu beyin şebekesindeki problemlerin depresyon, anksiyete, şizofreni, bipolar bozukluk, bağımlılık ve obsesif-kompulsif bozuklukla bağlantılı olabileceğini gösterdi.
Araştırma ekibi daha önce yapılan çalışmalardaki bulguların beynin birkaç farklı bölgesinin farklı psikolojik bozukluklarla ilişkili olduğunu gösterdiğini ancak bu sonuçların tutarsız olduğunu söyledi. Bu tutarsızlığın, rahatsızlıklarda tek bir beyin ağı içindeki farklı beyin bölgelerinin hepsinin rol oynayabileceğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak eden araştırma ekibi ABD'li 194 Vietnam gazisinin verilerini inceledi.
‘YARALANMA VARSA TEŞHİS İHTİMALİ DÜŞÜK OLUYOR’
Beynin arka bölgelerinde hasar varsa gazilere birden fazla psikolojik bozukluk teşhisi konma ihtimalinin daha yüksek olduğu görüldü. Beynin ön kısmına yakın bir yerlerde yaralanma varsa bu tür bir teşhis konma ihtimalinin daha düşük olduğu belirlendi.
Joseph Taylor ve ekibi bulguları, nörozihin (connectome) diye bilinen beyin bağlantıları haritasıyla karşılaştırdı.
Arka bölgelerde beyin aktivitesinin az olduğu zamanlarda, ön bölgelerin yüksek aktiviteye sahip olduğu görüldü. Bunun tam tersinin gerçekleştiği de belirlendi.
Araştırma ekibi ayrıca toplamda 16 bin kişinin katıldığı 193 beyin tarama çalışmasını inceledi. 6 psikolojik bozukluktan herhangi birine sahip bireylerin, beynin ön bölgelerindeki ve bunlarla bağlantılı diğer alanlardaki dokularının genellikle küçüldüğü tespit edildi.
Taylor herhangi bir psikolojik bozukluktan mustarip olmayan kişilerin beyninin arka bölgelerinin, ön bölgelerde daha fazla aktivite olmasını engellediğini söyledi. Ancak arka bölgeleri hasar görmüş kişilerin, ön bölgelerinde fazla beyin aktivitesi olduğu görüldü. Taylor bu durumun doku küçülmesine ve psikolojik bozukluklara yol açabileceğini ifade etti.
Söz konusu beyin ağına transdiagnostik şebeke adı verildi. Araştırma ekibi, beynin arka bölgelerindeki aktiviteyi transkraniyal manyetik stimülasyon adlı teknikle artırarak psikolojik bozuklukların tedavi edilip edilemeyeceğini görmeyi planlıyor.
2025/2026 Şampiyonu Kim Olur Sizce ?
| İmsak | 06:49 | ||
| Güneş | 08:21 | ||
| Öğle | 13:10 | ||
| İkindi | 15:29 | ||
| Akşam | 17:49 | ||
| Yatsı | 19:16 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Galatasaray |
26 | 64 |
2. Fenerbahçe |
27 | 60 |
3. Trabzonspor |
27 | 60 |
4. Beşiktaş |
27 | 52 |
5. Başakşehir FK |
27 | 43 |
6. Göztepe |
26 | 43 |
7. Samsunspor |
26 | 35 |
8. Kocaelispor |
27 | 33 |
9. Gaziantep FK |
27 | 33 |
10. Alanyaspor |
27 | 31 |
11. Çaykur Rizespor |
26 | 30 |
12. Konyaspor |
27 | 30 |
13. Gençlerbirliği |
27 | 25 |
14. Antalyaspor |
27 | 25 |
15. Kasımpaşa |
27 | 24 |
16. Kayserispor |
27 | 23 |
17. Eyüpspor |
27 | 22 |
18. Fatih Karagümrük |
27 | 17 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Erzurumspor FK |
32 | 69 |
2. Amed SK |
32 | 67 |
3. Esenler Erokspor |
32 | 63 |
4. Çorum FK |
32 | 62 |
5. Bodrum FK |
32 | 57 |
6. Pendikspor |
32 | 54 |
7. Bandırmaspor |
32 | 48 |
8. Keçiörengücü |
32 | 47 |
9. Sivasspor |
32 | 47 |
10. Iğdır FK |
32 | 45 |
11. Van Spor FK |
32 | 43 |
12. Manisa FK |
32 | 43 |
13. Boluspor |
32 | 42 |
14. Ümraniyespor |
32 | 39 |
15. Sarıyer |
32 | 39 |
16. İstanbulspor |
32 | 39 |
17. Serik Belediyespor |
32 | 35 |
18. Sakaryaspor |
32 | 32 |
19. Hatayspor |
32 | 7 |
20. Adana Demirspor |
32 | 3 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Arsenal |
31 | 70 |
2. Manchester City |
30 | 61 |
3. Manchester United |
31 | 55 |
4. Aston Villa |
31 | 54 |
5. Liverpool |
31 | 49 |
6. Chelsea |
31 | 48 |
7. Brentford |
31 | 46 |
8. Everton |
31 | 46 |
9. Fulham |
31 | 44 |
10. Brighton & Hove Albion |
31 | 43 |
11. Sunderland |
31 | 43 |
12. Newcastle United |
31 | 42 |
13. Bournemouth |
31 | 42 |
14. Crystal Palace |
30 | 39 |
15. Leeds United |
31 | 33 |
16. Nottingham Forest |
31 | 32 |
17. Tottenham |
31 | 30 |
18. West Ham United |
31 | 29 |
19. Burnley |
31 | 20 |
20. Wolverhampton |
31 | 17 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Barcelona |
29 | 73 |
2. Real Madrid |
29 | 69 |
3. Villarreal |
29 | 58 |
4. Atletico Madrid |
29 | 57 |
5. Real Betis |
29 | 44 |
6. Celta Vigo |
29 | 41 |
7. Real Sociedad |
29 | 38 |
8. Getafe |
29 | 38 |
9. Athletic Bilbao |
29 | 38 |
10. Osasuna |
29 | 37 |
11. Espanyol |
29 | 37 |
12. Valencia |
29 | 35 |
13. Girona |
29 | 34 |
14. Rayo Vallecano |
29 | 32 |
15. Sevilla |
29 | 31 |
16. Deportivo Alaves |
29 | 31 |
17. Elche |
29 | 29 |
18. Mallorca |
29 | 28 |
19. Levante |
29 | 26 |
20. Real Oviedo |
29 | 21 |
Galatasaray
Fenerbahçe
Trabzonspor
Beşiktaş
Başakşehir FK
Göztepe
Samsunspor
Kocaelispor
Gaziantep FK
Alanyaspor
Çaykur Rizespor
Konyaspor
Gençlerbirliği
Antalyaspor
Kasımpaşa
Kayserispor
Eyüpspor
Fatih Karagümrük
Erzurumspor FK
Amed SK
Esenler Erokspor
Çorum FK
Bodrum FK
Pendikspor
Bandırmaspor
Keçiörengücü
Sivasspor
Iğdır FK
Van Spor FK
Manisa FK
Boluspor
Ümraniyespor
Sarıyer
İstanbulspor
Sakaryaspor
Hatayspor
Adana Demirspor
Arsenal
Manchester City
Manchester United
Aston Villa
Liverpool
Chelsea
Brentford
Everton
Fulham
Brighton & Hove Albion
Sunderland
Newcastle United
Bournemouth
Crystal Palace
Leeds United
Nottingham Forest
Tottenham
West Ham United
Burnley
Wolverhampton
Barcelona
Real Madrid
Villarreal
Atletico Madrid
Real Betis
Celta Vigo
Real Sociedad
Getafe
Athletic Bilbao
Osasuna
Espanyol
Valencia
Girona
Rayo Vallecano
Sevilla
Deportivo Alaves
Elche
Mallorca
Levante
Real Oviedo