Yapay zekâ dünyayı karanlığa sürükleyebilir

Yeni araştırmalar, yapay zekâ sistemlerinin enerji ve su tüketiminin giderek sürdürülemez bir seviyeye ulaştığını gösteriyor. Uzmanlar, bu gidişatın hem küresel su kaynakları hem de karbon salımı açısından alarm verdiğine dikkat çekiyor.

Yapay Zekâ Su Kaynaklarını Tüketiyor

Amsterdam VU Üniversitesi araştırmacısı Alex de Vries Gao’nun hazırladığı rapora göre, yapay zekâ sistemlerinin 2025 yılı itibarıyla tükettiği su miktarı 765 milyar litreyi geçti. Bu rakam, dünya genelindeki yıllık şişelenmiş su tüketiminden daha fazla. Uzmanlar, yapay zekânın su kaynakları üzerindeki etkisinin ihmal edilemeyecek seviyeye ulaştığını vurguluyor.

Enerji Üretimi ve Dolaylı Su Tüketimi Önemli

Yapay zekânın yol açtığı su tüketimi sadece veri merkezlerinin soğutulmasında değil, aynı zamanda bu merkezlerin elektrik ihtiyacını karşılayan enerji üretiminde de harcanan suyu kapsıyor. Bu durum, teknoloji şirketlerinin çevresel raporlarında genellikle göz ardı edilen bir gerçek. Dolayısıyla yapay zekâya bağlı çevresel yük, sanılandan çok daha büyük.

Karbondioksit Salımı Artıyor

Rapora göre, yapay zekâ sistemlerinin yıllık karbondioksit salımı 80 milyon tona ulaştı. Bu, yaklaşık 8,5 milyon nüfuslu bir metropolün toplam yıllık emisyonunu geride bırakıyor. Artan talep ve veri merkezi sayısındaki büyüme, karbon ayak izinin önümüzdeki yıllarda daha da artacağı sinyalini veriyor.

Bitcoin Madenciliğini Geride Bıraktı

Yapay zekâ sistemlerinin enerji ihtiyacı 23 Gigawatt seviyesine ulaştı. Bu rakam, 2024 yılında Bitcoin madenciliğinin tükettiği enerji miktarını bile geride bırakıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri, bu yükselişin sürdürülebilir olmadığını gösteriyor.

Dev Veri Merkezleri Şehirler Kadar Elektrik Harcıyor

Günümüzde inşa edilen büyük ölçekli yapay zekâ veri merkezleri, yaklaşık 2 milyon hanenin yıllık elektrik tüketimine eşdeğer enerji harcıyor. Küresel veri merkezleri enerji kullanımında ABD %45 ile birinci, Çin %25 ile ikinci, Avrupa ise %15 ile üçüncü sırada yer alıyor.

Şeffaflık Sorunu Büyüyor

Uzmanlar, teknoloji şirketlerinin çevresel raporlarında yapay zekâya özel enerji ve su tüketim verilerini net şekilde paylaşmamasının büyük bir şeffaflık sorunu yarattığını belirtiyor. Özellikle su kullanım verilerindeki eksiklikler, dijitalleşmenin su kıtlığı üzerindeki etkisini doğru ölçmeyi zorlaştırıyor.