Filistin Devleti tanınıyor: 10 ülke daha destekliyor, İsrail'in yalnızlığı artıyor

Filistin’in BM süreci 1974’te FKÖ’nün Genel Kurul’da gözlemci statüsü kazanmasıyla başladı. 1988’de bağımsızlık ilanıyla bu statü Filistin’e devredildi. 2012’de ise BM Genel Kurulu, Filistin’i “üye olmayan gözlemci devlet” konumuna yükseltti. Ancak bu statü, tam üyeliğin getireceği oy hakkı ve diplomatik avantajları sağlamıyor.

BM'DE TAM ÜYELİK İÇİN ENGELLER

BM’de tam üyelik için Genel Kurul’un yanı sıra Güvenlik Konseyi’nin de tavsiyesi gerekiyor. 15 üyeden en az 9’unun onayı yeterli olsa da, daimi üyelerden birinin vetosu süreci engelleyebiliyor. ABD, İsrail’in güvenliği gerekçesiyle Filistin’in başvurularını defalarca veto etti. Nisan 2024’te yapılan son oylamada 12 ülke “evet” derken, 2 ülke çekimser kaldı ve ABD’nin vetosu süreci çıkmaza soktu.

TAM ÜYELİĞİN FİLİSTİN İÇİN ÖNEMİ

Tam üyelik durumunda Filistin, BM Genel Kurulu’nda oy kullanabilecek, teklif ve değişiklik önergeleri sunabilecek ve Genel Kurul ile komitelerde resmi görevlere seçilebilecek. Bu, Filistin’e uluslararası sistemde eşit bir aktör olarak diplomatik ve hukuki güç kazandıracak.

FRANSA VE SUUDİ ARABİSTAN'DAN BAŞLATILAN GİRİŞİME TÜRKİYE ÖNCÜ OLDU

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman tarafından başlatılan girişim, ilk toplantısını 28-30 Temmuz’da yapmış ve “New York Bildirisi” kabul edilmişti.

Türkiye de İrlanda ile birlikte sürece aktif katıldı ve “İki Devletli Çözümün Korunması” başlıklı çalışma grubunun liderliğini üstlendi. Bildiri, Filistin Devleti’nin kurulmasını ve iki devletli çözüm temelinde kalıcı çözümler için hızlı adımlar atılmasını öngörüyor.

MAHMUD ABBAS, VİDEO KONFERANS İLE KATILACAK

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, ABD’nin vize engeli nedeniyle toplantıya katılamayacak; ancak video konferans yoluyla konuşma yapmasına izin verildi.

5 DAİMİ ÜYEDEN FİLİSTİN'İ TANIMAYAN TEK ÜLKE ABD OLACAK

Konferansın düzenleyicisi Fransa, Cumhurbaşkanı Macron aracılığıyla Filistin Devleti’ni resmen tanıyacağını duyuracak. Macron, iki devletli çözümün tek alternatif olduğunu ve İsrail’e bu mesajı iletecek.

İngiltere’nin de BM Genel Kurulu öncesinde Filistin’i tanıyacağı belirtiliyor. Başbakan Keir Starmer, Temmuz ayında İsrail’in Gazze saldırılarını durdurmaması durumunda tanıma kararı alacaklarını açıklamıştı.

Fransa ve İngiltere’nin tanımasıyla, BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimî üyesi arasında Filistin’i tanımayan tek ülke ABD kalacak.

AB'DE FİLİSTİN'İ TANIYAN ÜLKELER ARTIYOR

Konferans sırasında Kanada, Avustralya, Belçika, Lüksemburg ve Malta gibi ülkelerin de Filistin’i tanıması bekleniyor. Son bir yılda Norveç, İspanya, Slovenya ve İrlanda da tanımıştı.

AB içinde hâlâ tanımayan ülkeler arasında Almanya, Hollanda, Avusturya, Macaristan ve İtalya bulunuyor. Finlandiya ve Portekiz süreci değerlendirme aşamasında. Yunanistan, Çekya, Hırvatistan ve Baltık ülkeleri de henüz tanımadı.

Ancak AB, İsrail’in durmayan saldırıları ve yarattığı insani kriz nedeniyle bazı önlemler almak zorunda kaldı. Bunlar arasında iki aşırı sağcı İsrailli bakanın Schengen bölgesine girişinin yasaklanması ve İsrail ile serbest ticaretin askıya alınması yer alıyor.