Depozito sistemi hayata geçiriliyor: Murat Kurum'dan merak edilenler

Sıfır Atık projesi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca dikkat çeken bir projeye imza atıldı.

Sıfır atık hedefine ulaşmada kritik bir öneme sahip olan proje, evlerdeki çöpleri paraya çevirecek. 

Türkiye Çevre Ajansı'nın, Sıfır Atık Hareketi’nin yeni bir adımı olarak çalışmalarını yürütttüğü Depozito Saha Yönetim Sistemi (DSYS) ile birlikte çevrenin korunması ve geri dönüşüme teşvik hedefleniyor. 

Sakarya'da hayata geçirilen proje sonrası vatandaşların merak edilen sorularını Bakan Kurum yanıtladı. 

2025 YILI SONUNA KADAR 81 İLDE UYGULANACAK

Sakarya’da başlatılan uygulamanın 2025 yılı sonuna kadar ülke genelinde her il ve her ilçede hayata geçirileceğini belirten Bakan Kurum, vatandaşa teşvik bedelinin ödeneceğini de açıkladı. 

Depozito sistemi sayesinde piyasaya sürülen zorunlu depozitoya tabi içecek ambalajların tüketilmesi sonrasında iade alınması ve vatandaşa teşvik bedeli ödenmesi sağlanacak.

E-CÜZDAN HESABINA YATIRILACAK

Depozito bedeli vatandaşın e-cüzdan hesabına iade edilecek ve bu bakiye QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, anlaşmalı mağazalar, restoran ve marketlerde kullanılabilecek.

Ayrıca, biriken bakiyenin banka hesaplarına transfer edilebileceği de öğrenildi.

SÜREÇ MOBİL UYGULAMA ÜZERİNDEN İLERLEYECEK

Proje kapsamında tüketicilerin iade süreçlerinde kullanacağı mobil uygulamanın “Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA)” da kullanılmaya başlandığı bildirilirken, bu sayede cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyen vatandaşlar depozito iade makinelerine QR kod okutup iade ettikleri ambalajlara karşılık gelen teşvik bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebilecek.

PROJE İLE NELER HEDEFLENİYOR

Depozito Yönetim Sistemi'nin, belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayalı bir sistem olduğunu ifade eden Bakan Kurum, projenin sağlayacağı yararları şu şekilde ifade etti: 

- Ambalajları kaynağında ayrı toplamaya, geri dönüşüm değerinin korunmasına ve yükseltilmesine,

- Birincil ham madde yerine kullanılarak doğal kaynakların korunmasına, ikincil ham madde kullanımıyla enerji sarfiyatının azaltılmasına,

- Karbon emisyonlarının azaltılmasına ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşılmasına, Sıfır Atık ve döngüsel ekonominin desteklenmesine katkı sağlanır.

DOA UYGULAMASINA İLİŞKİN DETAYLAR

DOA uygulamasının işleyişine ilişkin de konuşan Murat Kurum, şu sözleri sarf etti:

Tüketicilerin iade süreçlerinde kullanacağı mobil uygulamadır. Bakanlık tarafından tescil edilmiş makineler ve manuel iade noktalarında tüketiciler, DOA mobil uygulamasını kullanarak depozito iadelerini gerçekleştirecek. 

Android ve iOS store mağazalarından uygulama ücretsiz indirilir. Karekod okutularak çalışan uygulama ile depozito iade makinelerine bırakılan ambalajlar için depozito bedeli tüketicinin e-cüzdanında birikir. Bu bakiye, QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, anlaşmalı restoran ve marketlerde kullanılabilir.

BANKACILIK SİSTEMİ İLE ENTEGRE BİR ŞEKİLDE ÇALIŞACAK

DOA'nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansının (TÜÇA) sistem yöneticisi olarak yer aldığı depozito yönetim sistemi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) iş birliği ile yürütüleceğini ifade eden Bakan Kurum, DOA'nın bankacılık sistemine de entegre olduğunu bildirdi. 

"Tüm finansal akışlar Türkiye Emlak Katılım Bankasının alt yapısı üzerinden DOA mobil uygulaması altında e-cüzdan entegrasyonu ile yürütülür." diyen Bakan Kurum, biriken bakiyenin banka hesaplarına da havale edilebileceğini aktardı. 

PROJENİN ETKİNLİĞİ

Türkiye genelinde 783 bin kilometrekarelik coğrafyada yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanmasının öngörüldüğünü belirten Kurum, "Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü iş birliği ile 1 Ağustos 2023’ten bu yana 22 milyar adet içecek ambalajı işaretlenip piyasaya sürüldü." dedi. 

HANGİ AMBALAJLAR DEPOZİTO KAPSAMINDA 

Ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon euro katma değer sağlanacağını dile getiren Bakan Kurum son olarak hangi ambalajlara depozito ödeneceğine ilişkin ise şu ifadelerde bulundu:

Cam, plastik ve alüminyum malzemeden yapılmış 0,1 L ile 3 L arasındaki tek kullanımlık ambalajlar zorunlu depozito kapsamına alındı. Üzerlerinde depozito logosu olan bu ambalajlar için depozito bedeli ödenecek.

KURULUŞ PROTOKOLÜ İMZALANDI

Türkiye Çevre Ajansı’nın (TÜÇA) Depozito Saha Yönetim Sistemi (DSYS), kamu ve özel sektör iş birliği ile hayata geçiriliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken ve Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Prof. Dr. Ferhat Pirinççi, hafta başında DSYS’nin faaliyetlerini tek çatı altında toplayacak şirketin kuruluş protokolünü imzaladı.