Cumhuriyet 100 yaşında

Uzun süren bir Kurtuluş Savaşı mücadelesi sonrasında Türkiye'nin yönetim şeklinin Cumhuriyet olması kararını veren Mustafa Kemal Atatürk, bunu birlikte yol aldığı isimlerle paylaştığının ertesi günü 29 Ekim 1923'te TBMM'de Cumhuriyet ilan edildi.

GÜNDEM 28.10.2023, 12:13
Cumhuriyet 100 yaşında

Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 100 yıl önce, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet yönetimini ilan etti.

Zor ve çetin yolları aşarak kurulan Cumhuriyet’in yarın 100’üncü yılı olacak. Böylelikle Türkiye Cumhuriyeti, bir asrı devirdi.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet'e ilişkin düşüncelerini yakın çevresine ilk defa, "Cumhuriyet" kelimesini de telaffuz ederek, 20 Temmuz 1919 tarihinde Erzurum'da açıkladı.

Cumhuriyet ilanın ilk adımı olarak 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı.

Cumhuriyet'e giden adımlar

Kuruluşunun 100’üncü yılını kutlarken, geriye dönüp 1923'teki Türkiye’nin Cumhuriyet'in ilanına giden adamlarını hatırlayalım…

Türkiye Kurtuluş savaşından galibiyetle çıkmış 23 Nisan 1920'de TBMM'yi açmıştı. 19-20 Temmuz 1923'te Türkiye İktisat Kongresi yapıldı. 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması yapıldı. 23 Ağustos 1923'te İşgal kuvvetleri İstanbul’u boşaltmaya başladı. 6 Ekim 1923'te İstanbul kurtuldu. 7 Ekim 1923'te İstanbul’da uygulanan sıkıyönetim ve basına sansür kalktı.

"Yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz"

28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü'nde kurmaylarıyla bir araya geldiği yemekte Gazi Mustafa Kemal Paşa, "Efendiler, yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz." dedi.

O gece İsmet İnönü ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını hazırladı.

İsmet Paşa başkanlığında 29 Ekim'de saat 18.00'de toplanan Meclis, Anayasa Komisyonu tarafından sunulan ve anayasa değişikliğini de içeren tasarıyı saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul etti.

29 Ekim 1923'te saat 20.30'da Cumhuriyet ilan edildi

29 Ekim 1923'te Meclis'te uzun süren toplantılar sonrasında saat 20.30'da Cumhuriyet ilan edildi.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı

Ayrıca Gazi Mustafa Kemal Atatürk, saat 20.45'te oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

101 pare top atışı

"Yaşasın Cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılanan Cumhuriyet'in ilanı için 101 pare top atışı yapıldı.

Hakimiyet-i Milliye gazetesinin manşeti

Atatürk'ün başkanlığını yaptığı Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yayın organı olan ve 10 Ocak 1920'de Ankara'da yayın hayatına başlayan Hakimiyet-i Milliye gazetesi, Cumhuriyet'in ilanını, "Büyük Millet Meclisi dün gece 8 buçukta Türkiye Devleti'nin şeklini müttefikan 'Cumhuriyet' olarak tespit ve 9’a çeyrek kala Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerini müttefikan 'Reis-i Cumhur seçildi." sözleriyle manşetinden tam sayfa duyurdu.

Hakimiyet-i Milliye gazetesi ikinci sayfasında, Reis-i Cumhur Mustafa Kemal Paşa'nın başvekil ve vekillerin listesini Büyük Millet Meclisi’ne arz ettiğini, Meclis'in hükümet listesini 158 üyenin oyu ile uygun bulduğunu belirtti.

İsmet İnönü başbakan oldu

Atatürk, İsmet İnönü’ye başbakanlık görevi verdi.

30 Ekim 1923 Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu.

20 Nisan 1924 Teşkilatı Esasi Kanunu kabul edildi.

1925'te bayram ilan edildi

19 Mayıs 1925'te Cumhuriyet'in ilan edildiği günün bayram olması gerektiğine karar verildi ve 25 Nisan 1925'te Resmi Gazetede yayınlandı. Cumhuriyet Bayramı ulusal bayram olarak kabul edildi.

Türkiye'de ve Kuzey Kıbrıs'ta kutlanan “Cumhuriyet Bayramı”, çetin Kurtuluş Savaşı mücadelesinden sonra elde edilen özgürlüğü simgelediği için Türkiye için çok önemli.

Coşku ile kutlanıyor

Cumhuriyet Bayramı, o günden bugüne bağımsızlığın simgesi olarak, Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve o günleri var edenler saygı ile anılarak, coşku ile kutlanıyor.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 16 Nisan 2024
İmsak 04:44
Güneş 06:16
Öğle 13:09
İkindi 16:52
Akşam 19:52
Yatsı 21:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 32 48
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 32 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Keçiörengücü 30 36
12. Şanlıurfaspor 30 34
13. Ümraniye 30 34
14. Manisa FK 30 33
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 30 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 31 57
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 31 17
20. Almeria 31 14