“En ucuzu Türkiye’de” diyerek açıkladı: “Sigara fiyatı 300 lira olmalı”

 Yeşilay’ın yaptığı “sigaranın toplumsal maliyeti” araştırmasının verilerine dikkat çeken Ergüder, sigaranın Hazine’ye yıllık maliyetinin en az 24 milyar dolar olduğunu söyledi.

Sigaranın yalnızca doğrudan sağlık harcamalarıyla sınırlı bir maliyet oluşturmadığını vurgulayan Ergüder, iş gücü kaybı, erken ölümler, hastalıklar ve yurt dışından temin edilen ilaçların oluşturduğu dolaylı giderlerin tabloyu daha da ağırlaştırdığını ifade etti. Bu nedenle gerçek maliyetin tam olarak hesaplanamadığını belirtti.

“Sigara zamları tüketimi doğrudan etkiliyor”

Sigara fiyatları ile tüketim arasındaki ilişkiye de değinen Ergüder, fiyatlarda yüzde 10’luk bir artışın sigara kullanımını yaklaşık yüzde 8 oranında azalttığını hatırlattı. Türkiye’de sigarayla mücadelede en kritik kurumun Hazine ve Maliye Bakanlığı olduğunu dile getiren Ergüder, 2008–2012 yılları arasında yapılan yüksek oranlı zamlar sayesinde tütün kullanımında yüzde 14’lük bir düşüş sağlandığını söyledi.

Ancak 2013 yılından sonra yapılan fiyat artışlarının satın alma gücü dikkate alınmadan belirlendiğini ifade eden Ergüder, bu durumun Türkiye’yi OECD ve Avrupa ülkeleri arasında sigaranın en ucuz satıldığı ülkelerden biri haline getirdiğini kaydetti.

“En ucuz sigara Türkiye’de”

Türkiye Gazetesi’ne konuşan Prof. Dr. Toker Ergüder, mevcut fiyat politikasının sigara kullanım oranlarının düşürülememesine neden olduğunu belirterek, “Şu anda OECD ülkeleri ve Avrupa genelinde sigaranın en ucuz olduğu ülkelerden biri Türkiye. Bu nedenle sigara içme oranlarını aşağı çekmekte zorlanıyoruz” dedi.

“Bir paket sigara en az 300 lira olmalı”

Sigara fiyatlarını yurt dışındaki örneklerle kıyaslayan Ergüder, çarpıcı bir hesaplamayı da paylaştı. İngiltere’de bir paket sigaranın yaklaşık 15 sterlin, yani 870 liraya satıldığını hatırlatan Ergüder, Türkiye’de ise bir ekmek fiyatına birden fazla paket sigara alınabildiğini söyledi.

Çok uluslu tütün şirketlerinin zam tartışmalarında baskı oluşturduğunu belirten Ergüder, “Sigaraya zam yapılırsa enflasyon ve kaçakçılık artar” iddialarının bilimsel bir karşılığı olmadığını savundu. Maliye Bakanlığı uzmanlarıyla yapılan incelemelerde, 2002–2019 yılları arasında sigara fiyatları ile enflasyon arasında anlamlı bir ilişki bulunamadığını ifade etti.

Dünyada sigara fiyatlarının genellikle 5 litre benzin fiyatına eşdeğer olduğuna dikkat çeken Ergüder, bu hesaplamaya göre Türkiye’de bir paket sigaranın en az 300 lira seviyesinde olması gerektiğini söyledi.