Yüksek kiralara karşı önerilen ‘Hollanda modeli’ nedir? Hollanda modelinin ayrıntıları

Aşırı artan konut kiraları ‘Hollanda modeli’ni gündeme getirdi. Peki Hollanda hükümetinin kapsamını da genişlettiği ‘Hollanda modeli’ nedir, ne anlama geliyor? Sistemde yapılacak değişiklikler neler?

EKONOMİ 25.05.2022, 17:05
Yüksek kiralara karşı önerilen ‘Hollanda modeli’ nedir? Hollanda modelinin ayrıntıları

Hızla artan konut satış ve kira fiyatları Türkiye’nin önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ile Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Yunus Elitaş ile Ticaret Bakanlığından ilgili bürokratları dün bir araya gelerek kira artış oranları ve kiralama hükümlerine ilişkin düzenlemeleri görüştü. Sektörde ise kira artışlarına karşı ‘Hollanda modeli’ önerisi dillendirilmeye başlandı.

  • AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Hollanda’daki konutların yüzde 42’sinde kiracılar yaşıyor. Bu da ülkede 3 milyondan fazla evde kiracı bulunduğu anlamına geliyor.
  • Son yıllarda ülkedeki konut piyasasında arz sıkıntısı yaşanıyor. Hollanda’da 300 bin civarında konut açığı olduğu belirtiliyor.
  • Hollanda’da son dönemde kiralar hızla artarken, özellikle düşük ve orta gelirliler konut bulmakta ciddi sıkıntılar yaşıyor.

Hollanda modeli nedir?

Peki, özellikle büyükşehirler için gündeme getirilen Hollanda modeli nedir? Modelin kiraya etkisi ne?

  • Hollanda’da kiralık konutlar “özel” ve “sosyal konutlar” olarak iki ana gruba ayrılıyor.
  • Ülke genelindeki kiralık konutların yüzde 75’lik kısmı sosyal konut kapsamına giriyor. Sosyal konutların kira bedelleri bir değerlendirme ile tespit ediliyor.
  • Konuta uygulanabilecek fiyat “puanlama sistemi” aracılığıyla belirleniyor.
  • Konutlar; boyutu, yaşı, oda sayısı, mutfağı, banyosu, bahçesi, enerji verimliliği gibi çok sayıda farklı kriterle bir puan alıyor. Bu unsurlar sonucu ortaya çıkan puanın toplamı belirli sınırın altında kalıyorsa ev “sosyal konut” kapsamına giriyor.
  • Söz konusu puan sisteminde fiyatı 763 avronun altında çıkan konutlar “sosyal” kabul ediliyor. Bu puan, sosyal konuta uygulanabilecek maksimum kirayı da belirliyor. Bu konutların kiralarındaki artışı da hükümet tespit ediyor.
  • Sosyal konut başvurusu için ev derneklerine kayıt yaptırmak gerekiyor. Ülkenin farklı bölgelerinde çeşitli dernekler faaliyet gösteriyor.
  • Bu imkandan faydalanmak için belediyelerden konut izni alınması gerekiyor. İzin için belediyeler, kişinin bölgede yaşamasının meşru ve geçerli nedenlerini öğrenmek istiyor. O bölgede belediyeden izin almak için ailenin aynı yerde yaşaması, iş yerinin bulunması veya eğitim alındığını kanıtlaması gerekiyor.
  • Ailedeki kişi sayısı ve gelir seviyesi gibi unsurlar da ev derneklerinden faydalanmak için ölçülüyor.
  • Düşük gelirliler veya gerekli koşulları karşılayanlara ilave olarak kira desteği de veriliyor.
  • Özel sektör

    Konut piyasasında özel sektör, daha pahalı ve kamu tarafından sübvanse edilmeyen bir seçenek olarak duruyor.

    Sistemde yüksek puan alan evler özel sektörün sayılıyor. Ev değerlendirme sisteminde 737 avrodan yüksek bedele ulaşan konutlar bu kapsama giriyor. Bu evlerin kiralarını ev sahipleri serbest piyasa koşullarında belirliyor. Bu evlere tavan fiyat uygulanmıyor. 

    Yeni sistem neler getiriyor?

    Hollanda, yüksek kiralarla ev sahiplerine kira sınırlaması getiren puanlama sisteminin kapsamını genişleterek mücadele etmeye çalışıyor.

    Konut ve Planlama Bakanı Hugo de Jonge, ülkedeki konut sıkıntısına yönelik hazırlanan ve kiraları makul seviyelere indirmeyi hedefleyen yeni planı geçen hafta açıklamıştı.

  • Plana göre, ülkedeki konut kiraları yeniden düzenlenecek.
  • Düşük ve orta gelir grubundakiler daha iyi korunacak ve bunların makul seviyelerde kira ödemesi sağlanacak.
  • Orta gelir grubundakilerin kiraladıkları konutların daha uygun fiyatlı olması için halihazırda serbest piyasada belirlenen kiralara da müdahale edilecek.
  • Ülkede konutlara uygulanan puanlama sisteminin kapsamı genişletilecek. Daha önce 763 avroya kadar olan konutlara uygulanan sistemin sınırı 1.250 avroya kadar yükseltilecek. Böylece daha fazla sayıda konutun kirası sistem tarafından tespit edilecek. Bu konutların kiralarını ev sahipleri belirleyemeyecek.
  • Orta ve düşük gelirlilere yönelik yeni konut inşasına da hız verilecek. 2030 yılına kadar inşa edilecek konutların yüzde 40’ının düşük ve orta gelire yönelik olması sağlanacak.
  • Söz konusu dönemde 350 bin konutun uygun fiyatlı olması veya bunlarda sahibinin yaşaması amaçlanacak.
  • İlk defa ev sahibi olacakların konumu da güçlendirilecek. Yeni satış sistemleri ile ilk ev sahipliği daha cazip hale getirilecek.
  • Gelirlerinin büyük kısmını kiraya harcayan düşük gelirlilerin mağdur olmaması sağlanacak. Düşük gelirlilerin kira artışları da sınırlandırılacak ve gelirlerine uygun ev tahsis edilecek.
  • Ucuz sosyal konutlarda yaşayan daha yüksek gelirlilere ise gelire bağlı kira artışı yapılacak.
  • Kira yardım sistemi basitleştirilecek. Bu yardım, sabit bir seviyeye çıkarılacak. Kira yardımından faydalanmak için gerekli üst kira limiti kaldırılacak.
  • Kira desteği almak için gerekli yaş sınırı da 23’ten 21’e indirilecek.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 15 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:09
Akşam 20:45
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21