Kredi kartına hangi kısıtlamalar getirilecek?

Merkez Başkanı Fatih Karahan ve Bakan Şimşek, kredi kartlarına dair düzenlemelerin gündemde olduğunu duyurdu.

EKONOMİ 11.02.2024, 12:27 11.02.2024, 12:38
Kredi kartına hangi kısıtlamalar getirilecek?

Son bir yılda 2,5 katına çıkan kart borçlarının kontrol altına alınması için hangi sınırlamalar öne çıkıyor? Ekonomist ve bankacılık sektörü uzmanı Kerim Rota, kredi kartlarına yönelik düzenlemelerin risklerini açıkladı, o tarihe dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini yüzde 45'e kadar yükseltmesinin ardından kredilerde yavaşlama görülürken kredi kartı harcamalarında ise artış sürüyor.

Kredi kartı akdi faiz oranı 3,66 oranında uygulanırken gecikme faizi ise 3,96 seviyesinde bulunuyor. Nakit çekim ve KMH borçlarında ise akdi faiz 4,42, gecikme faizi 4,72 olarak uygulanıyor. Yüksek faiz oranlarına rağmen yurttaşın harcamalarındaki artış dikkat çekiyor.

Son bir yılda kredi kartı borçları 2,5 katına çıkarak 1,2 trilyon liraya kadar ulaşırken kredi kartlarına düzenleme geleceğine yönelik beklentiler de artmaya başladı.

Ekonomi yönetimi tarafından enflasyonu artıran tüketim talebini önlemek için bazı düzenlemelerin hayata geçirilebileceği uzun bir süredir dillendiriliyor.

Özellikle ocak ayı Para Politikası Kurulu (PPK) raporunda ve yılın ilk enflasyon toplantısında bazı düzenlemelere ilişkin sinyaller verildi.

MERKEZ BANKASI BAŞKANI KARAHAN: "BİRKAÇ FİKRİMİZ VAR, ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR"

Enflasyon Raporu 2024 Bilgilendirme Toplantısı'nda açıklamalarda bulunan TCMB Başkanı Fatih Karahan, kredi kartlarına yönelik düzenlemelerinin gündemlerinde olduğunu belirtti.

ŞİMŞEK'TEN KREDİ KARTI ÇIKIŞI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise kredi kartlarına yönelik düzenleme sinyali daha önce vermişti. Şimşek, "Kredi kartları, bireysel kredi, taşıt kredisi ve ikinci konut kredisinde sadece faizleri artırarak değil, bankalar üzerinden kredi verme iştahını keserek de kredi büyümesini düşüreceğiz. Başkasının parasıyla, krediyle, kartla zenginlik olmaz" ifadelerini kullanmıştı.

Kredi kartına yeni düzenleme vatandaşı nasıl etkileyecek? Uzmanlar uyarıyor: 'Krizi derinleştirir'

BANKALAR BİRLİĞİ BAŞKANI ÇAĞRIDA BULUNDU

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamalarda kredi kartlarına düzenleme çağrısında bulunmuştu.

TBB Başkanı Çakar, bankacılık sektörünün toplam kredi büyüklüğünün 11,6 trilyon TL’ye ulaştığını vurgularken, özkaynak karlılıklarını yüzde 30’lar seviyesinde beklediklerini aktardı.

Çakar, özellikle kredi kartlarındaki büyümeye de dikkat çekti. Yıl ortasında büyüme hızı yüzde 177’ye ulaşan kredi kartı harcamalarının yıl sonunda yüzde 159’a gerilediğini, ancak hala çok yüksek olduğunu da vurgulayan Çakar, bu konuda bir düzenleme ihtiyacı olduğunu, bunun da geleceğini düşündüğünü söyledi.

Alpaslan Çakar, "Bunu yapabilmenin yolları kişinin harcama tutarının sınırlanması, faiz yükselişi ya da taksit sınırlaması. Bu tür düzenlemelerin önümüzdeki dönemde gündeme gelebileceğini düşünüyoruz" diye konuştu.

BAZI UYGULAMALAR HAYATA GEÇİRİLDİ

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından ise bazı uygulamalar geçtiğimiz dönemlerde yürürlüğe konulmuştu.

BDDK, 31 Temmuz 2023’te aldığı kararla havayolları, seyahat acenteleri ile yurtdışı konaklama harcamalarında taksitlendirme seçeneğini kaldırmıştı.

Beyaz eşya alışverişlerinde en fazla 9 ay, elektronik eşya alımlarında 4 ay, bilgisayar ürünlerinde en fazla 12 ay ve tablet alımlarında 6 ay taksit uygulanmasına olanak sağlamıştı.

EKONOMİST KERİM ROTA O TARİHE DİKKAT ÇEKTİ

Kamuoyunda ise kredi kartlarına yönelik ne gibi düzenlemelerin olabileceği merak edilmeye başlandı. Bankacılık sektörü uzmanı ve Ekonomist Kerim Rota, Cumhuriyet Gazetesi'nden Remzi Akkök'e beklentilerini paylaştı.

Merkez Bankası ve TBB tarafından kredi kartı harcamalarına yönelik bazı kısıtlamalar için sinyaller verildiğini vurgulayan Kerim Rota, "Tahminimce 31 Mart Yerel Seçimleri'nden sonra nisan ayında bazı önlemler devreye alınacak. Kredi kartı harcamalarına çeşitli düzenlemeler yapılabilir. Özellikle faizsiz taksitlendirme seçeneklerine kısatlamalar gelebilir. Örneğin, bir tişörte 500 lira vermek yerine beş taksit ile 100'er lira şeklinde ödemek cazip duruyor. Bu da tüketimi kışkırtabiliyor. Bu yüzden tekstil ürünlerinde faizsiz teklif edilen 6 taksit vb seçenekler kısıtlanabilir" diye konuştu.

"EN ETKİLİ YÖNTEM OLABİLİR"

Rota, kredi kartı düzenlemelerine yönelik en etkili yöntemi ise şöyle açıkladı:

"Asgari ödeme tutarının yukarı çekilmesi kredi kart düzenlemesinin en etkili yöntemlerinden biri olacaktır. Çünkü, düşük limitli kartlara sahip birçok kişi harcamalarını aydan aya takla attırarak ödüyor ve çok ciddi bir faiz yüküyle karşı karşıya kalıyor."

"BAZI RİSKLER BARINDIRIYOR"

Kartlara ilişkin düzenlemelerin batık kredileri arttırma riski bulunduğunu belirten konomist Kerim Rota, "TÜİK tarafından açıklanan istatistikler ile birlikte Türkiye'de gelir dağılımının ne kadar adaletsiz olduğu da ortaya çıktı. Yüksek limitli kredi kartlarında asgari tutarın yukarı çekilmesi bir sakınca yaratmaz ancak düşük limitli kartlarda bu oran ile çok oynanırsa sıkıntılar yaşanacaktır. Asgari ödeme tutarı yukarı çektiğiniz zaman kredi kartlarındaki sorunlu alacakları ve batık tutarları artırma riskiniz bulunuyor, bu durumda birçok kişinin hayatını olumsuz etkileyecektir" diye konuştu.

"BU DÜZENLEME ÇOK SERT OLACAKTIR"

"Kredi kartlarına limit azaltılması şeklinde bir düzenleme gelir mi?" sorusuna ise "Bankaların kredi kartına bol keseden limit vermesi engellenebilir ama limit azaltma düzenlemesi çok sert olacaktır" şeklinde yanıt verdi.

"YOKSULLUĞA BÜYÜK BİR DARBE VURUR"

Bankacılık sektörü uzmanı Kerim Rota, limit azaltma düzenlemesinin yoksulluğu da büyük bir darbe vuracağını söyleyerek, "Türkiye'de kredi kartı limiti kullanımı çok düşük seviyede bulunuyor. Gelir durumu iyi olan kişiler zaten limitlerini kullanmıyorlar, o kesimin limitleri azalsa da iç talebi etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla limit azaltmanın doğru bir yöntem olmadığını düşünüyorum. Özellikle kredi kartı limitini full kullananlar daha yoksul bir kesim. Böyle bir karar yoksulluğa büyük bir darbe vurur" dedi.

KART HARCAMALARI ENFLASYONU NE KADAR ETKİLİYOR?

Kredi kartı düzenlemesinde gelir ve servet dağılımı göze alınmadan yapılacak her adımın yanlış olacağını altını çizen Rota, "Belirli bir limite kadar olanların üzerine fazla yüklenmeden belli bir tutar üzerindekilerin minimum ödeme tutarını yukarı çekmek dengeyi bulmak açısından en doğrusu. Enflasyona iç talebin etkisi olduğu kesin ama bu iç talebi market harcamalarını yapan kişiler mi yaratıyor yoksa açıklanan enflasyon hedeflerine çok güvenmeyen bundan dolayı da yüksek harcamalar yapan daha varlıklı kesim mi? Bu çok tartışmalı ve sorgulanması gereken bir konu" diye konuştu.

Sınırlamaların enflasyona etkisinin düşük bir düzeyde olacağı ifade eden Kerim Rota, "Kredi kartına yönelik düzenlemelerin bu kadar ön plana çıkarılmasının gerekli olmadığını düşünüyorum. Enflasyona paralel bir faiz politikasının çok daha etkin olacağını düşünüyorum" dedi.

"BU BEKLENTİLER YANLIŞ"

Son dönemlerde kredi kartı harcamalarının artmasının sebebini ise,"Kişiler, düşük faiz ve yüksek enflasyona o kadar alıştırıldı ki bu sanki hep böyle devam edecekmiş gibi bir izlenim oluştu. Bu yüzden şu anda kullanılan yüksek kredi kartı faizlerinin de gerçekleşecek enflasyona göre çok düşük kalacağına dair beklentimiz oluştu. Bu beklentiler yanlış ve genel seçimlerden önceki dönemden kalma bir alışkanlık" şeklinde açıkladı.

Bankacılık sektörüne ilişkin de bazı düzenlemeler gerektiğini belirten Kerim Rota, mevduat ve kredi faizlerine dikkat çekerek şunları söyledi:

"Zorunlu karşılık oranlarında düzenleme ile kredi ve mevduat faizleri arasındaki farkı daraltmak üzere bazı uygulamalar devreye alınmaya devam edecektir. Bankalardan mevduat yapan biri yüzde 40 civarında bir getiri elde ederken kredi kullanılan biri bileşik bazda yüzde 70-90 arasında bir para ödüyor. Bunun önemli kısmı vergilerden ve banka marjlarından oluşuyor ve bunun mutlaka daralması gerekiyor."

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Asgari Ücrete yapılan zam yeterli mi?
Asgari Ücrete yapılan zam yeterli mi?
Namaz Vakti 28 Şubat 2024
İmsak 06:10
Güneş 07:34
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 18:59
Yatsı 20:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 72
2. Fenerbahçe 27 70
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 27 46
5. Kasımpasa 27 39
6. Sivasspor 27 37
7. Başakşehir 27 36
8. Rizespor 27 36
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 27 35
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Alanyaspor 27 30
14. Karagümrük 27 29
15. Ankaragücü 27 29
16. Hatayspor 27 29
17. Konyaspor 27 28
18. Gaziantep FK 27 28
19. Pendikspor 27 26
20. İstanbulspor 27 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 24 58
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 24 44
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 24 40
6. Boluspor 24 39
7. Bandırmaspor 24 39
8. Ahlatçı Çorum FK 24 38
9. Gençlerbirliği 24 33
10. Erzurumspor 24 30
11. Keçiörengücü 24 30
12. Manisa FK 24 28
13. Ümraniye 24 27
14. Şanlıurfaspor 24 23
15. Tuzlaspor 24 23
16. Adanaspor 24 23
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. West Ham United 26 39
9. Wolves 26 38
10. Newcastle 26 37
11. Chelsea 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Everton 26 25
16. Brentford 26 25
17. Nottingham Forest 26 24
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 26 65
2. Girona 26 59
3. Barcelona 26 57
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 26 49
6. Real Betis 26 42
7. Real Sociedad 26 40
8. Las Palmas 26 36
9. Valencia 25 36
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 26 33
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 26 25
15. Sevilla 26 24
16. Mallorca 26 24
17. Celta Vigo 26 21
18. Cadiz 26 18
19. Granada 25 14
20. Almeria 26 9