Suriye’nin kuzeyinde yapılmak istenen yerel seçimlerle ilgili neler biliniyor

Suriye'nin kuzeyinde, fiili olarak yönetimi elinde bulunduran Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin11 Haziran'da düzenlenmek istediği yerel seçimler hem bölgesel hem de uluslararası çapta tartışma yarattı. Seçimlerle ilgili merak edilenleri araştırdık.

DÜNYA 06.06.2024, 13:26
Suriye’nin kuzeyinde yapılmak istenen yerel seçimlerle ilgili neler biliniyor

Suriye’nin kuzeyinde 11 Haziran’da yapılmak istenen yerel seçimler, hem bölgesel hem de uluslararası çapta tartışma yarattı.

Ülkenin bu bölümünün önemli bir kısmında yönetimi elinde bulunduran Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin (KDSÖY) düzenlemek istediği seçimlere Ankara sert tepki gösteriyor.

Bu fiili yönetimi desteklemesine karşın, ABD de seçimler için şartların uygun olmadığını savunuyor.

Bölgedeki siyasi partilerinse seçimlere yönelik yaklaşımları farklı.

Merkezi Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde bulunan, Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisi'nin (KDP) siyasi çizgisinde Suriye’de faaliyet gösteren partiler, seçimleri boykot ediyor.

Seçimleri düzenleyen kurumlar ise bir iptalin söz konusu olmadığını belirtiyor.

Suriye’nin kuzeyindeki seçimlerle ilgili merak edilenleri araştırdık.

SEÇİMİ KİM, NEDEN DÜZENLİYOR?

2011’de Suriye’de başlayan iç savaşın ilk yıllarında ülkenin kuzeyindeki bölümler, önemli oranda Suriyeli Kürt örgütlerin denetimine geçti.

Ana gövdesini Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) oluşturduğu, sol eğilimli bir çatı örgütü olan Demokratik Toplum Hareketi (TEV-DEM), birçok bölgede siyasi kontrol kurdu.

Bu yapının askeri gücü ise Halk Koruma Birlikleri (YPG) oldu.

Cezire, Afrin ve Kobani'de "kanton sistemiyle" başlayan fiili özerk yapılanma, Irak-Şam İslam Devleti'nden (IŞİD) alınan topraklarla Arap bölgelerine doğru genişlerken Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi adını aldı.

Bu bölgede geçtiğimiz yıllarda da çeşitli seçimler yapıldı.

KDSÖY’ün yasama organı Suriye Demokratik Konseyi Nisan ayında yeni bir seçim yasasını onayladı ve Yüksek Seçim Komiserliğini belirledi.

Bunun ardından yerel seçimler için önce 30 Mayıs tarihi öngörüldü, ardından bir ertelemeyle bu tarih 11 Haziran olarak güncellendi.

BBC İzleme Servisi’nin Yönetim'in Kürtçe internet sitesine dayandırdığı haberine göre seçimler, kanton olarak tanımlanan yedi ayrı bölgede yapılacak.

Bunlar Cezire, Deyr Ez Zor, Rakka, Fırat, Menbic, Afrin-Şehba ve Tabka.

Bu bölgelerdeki altı büyükşehir, 40 şehir ve 105 beldede sandıklar kurulacak.

Türkiye’ye yakın silahlı muhalif grupların kontrolündeki alanlarda ise seçim yapılmayacak.

Seçime, bazıları aralarında ittifak kuran 30 siyasi parti katılacak.

PYD, Süryani Birlik Partisi, Demokratik Asuri Partisi, Suriye’nin Geleceği Partisi, Demokratik Yeşiller Partisi, Kürdistan Çağdaşlık Hareketi, Kürdistan Kardeşlik Partisi, Suriye Kürt Demokrat Sol Partisi, Kürdistan Emekçiler Birliği, Suriye Ulusal Demokratik İttifak Partisi bu partilerden bazıları.

Getty Images
Düzenlenmek istenen seçimleri protesto etmek için Tel Abyad kentinde yapılan bir gösteri

KDP ÇİZGİSİNDEKİ PARTİLER NEDEN BOYKOT EDİYOR?

KDP çizgisindeki siyasi partilerin çatı örgütü Suriye Kürt Ulusal Konseyi ise seçimleri boykot ediyor.

Erbil merkezli Rudaw TV’ye konuşan Konsey'in Başkanlık Kurulu üyesi Süleyman Oso, partilerinin seçimler için kayıt yaptırmadığını çünkü “seçimlerin adil olmayacağını” söyledi.

Oso ayrıca “PYD’nin askeri anlamda güçlü olduğunu ve binlerce kişilik güvenlik gücünün insanları kendi adaylarına oy vermeye zorlayacağını” savundu.

“Seçim sonuçlarının önceden belli olduğunu” öne süren Oso, “katılımlarının süreci meşrulaştıracağını” belirtti.

Getty Images
2019'da Bahoz kentinde, ABD bayrağıyla resim çektiren Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları. SDG'nin ana omurgasını YPG oluşturuyor.

ABD’NİN TEPKİSİ NE OLDU?

ABD, hem YPG’yi hem de genel olarak filli Özerk Yönetim’i destekliyor.

Ankara ise yıllardır bu politikayı eleştiriyor ve bir NATO müttefiki olarak ABD'nin bu desteğini kabul edilemez bulduğunu belirtiyor.

Bununla birlikte ABD’den “şartlar ve zamanlama” gerekçeleriyle bu seçime destek açıklaması gelmedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Vedant Patel 30 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, Suriye'deki herhangi bir seçimin ancak belli koşullar sağlandıktan sonra sağlıklı bir şekilde yapılabileceğini belirtti.

Patel, “Suriye'de yapılacak herhangi bir seçim, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararında da belirtildiği gibi özgür, adil, şeffaf ve kapsayıcı olmalıdır. Suriye'nin kuzeydoğusunda yapılacak seçimlerle ilgili şu anda gerekli koşulların sağlandığını düşünmüyoruz ve bu görüşümüzü Suriye'nin kuzeydoğusundaki ilgili aktörlere de ilettik” diye konuştu.

PKK çizgisindeki Fırat Haber Ajansı’na konuşan PYD Eş Genel Başkanı Salih Müslim ise bu açıklamayla ilgili, “Diplomatik bir söylem ve Türkiye’yi kışkırtmamak amaçlıdır” yorumunu yaptı.

Getty Images
Cumhurbaşkanı Erdoğan, EFES-2024 tatbikatında yaptığı konuşmada seçimlere tepki gösterdi.

TÜRKİYE NEDEN TEPKİLİ?

Türkiye, PYD-YPG'yi PKK'nın bir kolu olarak görüyor ve "terör örgütü" olarak değerlendiriyor.

Ankara, Suriye’nin kuzeyindeki fiili özerk yönetim modelini, Suriye’nin toprak bütünlüğüne karşı ve Türkiye açısından güvenlik tehdidi oluşturan bir süreç olarak ele alıyor.

Bu açıdan Türkiye, Suriye’nin kuzeyindeki seçim gündemine de başından bu yana tepkili.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 30 Mayıs’ta EFES-2024 tatbikatında yaptığı açıklamada, “Terör örgütünün halk oylaması bahanesiyle ülkemizin ve Suriye'nin toprak bütünlüğüne yönelik mütecaviz eylemlerini yakından takip ediyoruz” dedi.

Erdoğan, “Türkiye, güney sınırlarının hemen ötesinde Suriye'nin ve Irak'ın kuzeyinde bölücü örgütün bir teröristan kurmasına asla izin vermeyecektir. Oldubittiler karşısında daha evvel yapılması gerekiyorsa, ne yapılması gerekiyorsa onu yaptık, aynı durumla karşılaşmamız halinde harekete geçmekten yine çekinmeyiz” diye konuştu.

Bu açıklamanın ardından Türk medyasında, “Türk Silahlı Kuvvetleri Suriye’nin kuzeyindeki yeni bir askerî harekât mı düzenleyecek?” sorusu tartışılmaya başlandı.

Milli Güvenlik Kurulu’nun 28 Mayıs’taki toplantısının karar metninde de, “Irak ve Suriye'de gasp ettiği toprakları terör yuvası haline getiren PKK/KCK-PYD/YPG’nin ve ona sağlanan desteğin bölgemizdeki tüm unsurlarıyla birlikte bertaraf edileceği, millî güvenliğimiz ve komşularımızın toprak bütünlüğü hilafına herhangi bir oldubittiye fırsat verilmeyeceği vurgulanmıştır” ifadeleri yer aldı.

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ise yayımladığı açıklamayla, “kendileri ve Şam arasındaki konuların Suriye’nin iç meseleleri olduğunu, Türkiye’nin güvenliğiyle ilgisi olmadığını” belirtti.

Yönetim, Türkiye’yi, “kontrolündeki bölgeler üzerinden Suriye’nin toprak bütünlüğünü hedef almakla” suçladı.

Ayrıca geçen günlerde Suriye’nin kuzeyindeki 33 parti ve örgüt ortak bir açıklama yaparak, seçime katılan partilerin "Suriye’nin birliğini savunduğunu, bu deneyimin komşu ülkeler için tehdit oluşturmadığını" belirtti.

Açıklamada Türkiye’ye, demokratik deneyim olarak tanımlanan sürece “olumlu yaklaşma çağrısı” yapıldı.

Getty Images
Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad

ESAD YÖNETİMİ NASIL YAKLAŞIYOR?

BBC İzleme Servisi’nin aktardığına göre Şam yönetimden seçimlere yönelik henüz bir açıklama yapılmadı.

4 Haziran’da Suriye’nin resmi haber ajansı SANA’da yer alan habere göre ise Suriye Dışişleri Bakanı Faysal El Mikdad, “Suriye-Türkiye diyaloğunun temel şartı, Ankara’nın işgal ettiği topraklarımızdan çekilmeye hazır olduğunu beyan etmesidir” diye konuştu.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15
açık
Günün Anketi Tümü
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Ali Koç mu? Aziz Yıldırım mı?
Namaz Vakti 16 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:45
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21