Rusya- Ukrayna: İki dost neden düşman oldular

-Ruslar, imparatorluk zamanından bu yana Ukrayna'yı Rusya'nın bir parçası olarak görüyor.

HOLODOMOR SOYKIRIMI (AÇLIK FELAKETİ)

-1932-33 SSCB topraklarında 'açlık 'kaynaklı kitlesel ölümler yaşandı. Bu yerlerden bir de Ukrayna'ydı. Ukraynalılara göre bu durum SSCB'nin soykırım politikalarındandı.

-Büyük Kıtlık mağdurlarının sayısı 7 ile 10 milyon arasında. En çok can alan 1933'ün haziran ayında her gün yaklaşık 34 bin 560 kişi açlıktan öldü. Her saat 1.440, her dakika 24 kişi can verdi.

-Her yıl Kasım ayının son cumartesi günü Holodomor Kurbanları anılıyor.

SOVYETLERİN ÇÖKÜŞÜ

-Sovyetlerin çöküşü sonrası iki ülke arasındaki ilk anlaşmazlık Karadeniz Filosu ile ilgili yaşandı. Karadenizdeki Filo'nun Rusya ile Ukrayna arasında paylaştırılması iki ülke arasında gerilime neden oldu.

-Eski Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Eski Ukrayna Devlet Başkanı Leonid Kuçma, Rus Karadeniz Filosu'nun 2017'ye kadar Kırım'da kalması konusunda anlaştılar. 1997'de Dostluk ve İş Birliği Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma ile iki ülke resmi olarak birbirlerinin sınırlarını tanıdı. 2008'de 10 yıl daha uzatıldı.

TURUNCU DEVRİM

-Ukrayna'da 2001 yılında muhalif gazeteci Georgiy Gongadze'nin öldürülmesiyle başlayan siyasi kriz, Rusya yanlısı Devlet Başkanı Kuçma'nın ses kayıtlarının ortaya çıkmasıyla derinleşti. "Kuçma'sız Ukrayna" sloganıyla ülke genelinde patlak veren kitlesel protesto gösterileri yapıldı. 

-2002 seçimlerinde, Ukrayna Komünist Partisi ilk defa yüzde 20 oy ile birinciliği kaptırdı. Viktor Yuşçenko'nun liderliğindeki Batı yanlısı "Bizim Ukrayna (Naşa Ukrayna)" Bloğu seçimden zaferle çıktı.

-Yuşçenko'nun seçim kampanyasında turuncu rengi kullanmasından dolayı olaylar "turuncu devrim" olarak adlandırıldı.

RUSYA GAZI KESTİ

-Bir diğer krizde doğal gaz kosunusunda yaşandı. Müzakereler sonunda Ukrayna, Rus gazını iki artıran anlaşmayı imzaladı.

-Rus yanlısı Eski Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, Karadeniz Filosu'nu Kırım'da kalma süresini 2042'ye kadar uzatması ülkede Rus karşıtlarının sert tepkilerine yol açtı.

EURO MEYDAN OLAYLARI

-Rusya yanlısı Viktor Yanukoviç iktidarının Kasım 2013'te Ukrayna-AB Ortaklık Anlaşması'nı imzalamayı reddetmesi üzerine Kiev'de olaylar başladı. 

-Kiev'de Rusya yanlısı Yanukoviç'in iktidardan inmesi talebiyle patlak veren kitlesel protesto eylemleri, polis ve göstericiler arasında silahlı çatışmalara dönüşerek başkenti savaş alanına çevirdi.

-Çıkan çatışmalarda 100'ü aşkın kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Olayların ardından Yanukoviç ülkeyi terk etti.

KIRIM NEDEN ÖNEMLİ

-Kırım, Rusya'nın ''sıcak denizlere'' inmesi için kritik önem taşıyor. Moskova bu bölgeyi, Akdeniz ve ötesinde hakimiyet kurmak için kilit noktalardan biri olarak görüyor.

-Rusya, Kırımı'ı 2014 yılında ilhak etti. 2 Mart 2014'te Ukraynalılar Rus karşıtı protestolar için toplandı. 2014 sonrasında Ukrayna'da Rusça eğitim yasaklandı. Rus sitelerine erişim engellendi ve Rusça yayınlar medyada sınırlandırıldı. Dostoyevski ve Toystol gibi Rus yazarların eserleri de yasaklandı.