Çöpü Olmayan Kaasaba

Aşırı tüketim nedeniyle her yerde çöp dağları oluşmaya başladı. Ama dünyanın bir yerinde Küçük bir kasabada sürdürülebilir yaşam için çalışmalar yapılıyor.

DÜNYA 07.05.2022, 15:03
Çöpü Olmayan Kaasaba

Artan tüketimle birlikte dünyamızın en büyük sorunlarından biri haline gelen çöp krizi acilen çözüm bulunması gereken bir meseleye dönüştü. Dolaşıma sokulan muazzam miktardaki atık, özellikle de plastikler, gezegenin bütününü tehdit eder hale geldi. Buna karşın, Japonya çöp krizine yönelik oldukça yenilikçi bir çalışmaya imza atıyor.

Japonya’nın güneybatısında bulunan Shikoku adasının dağlarında gizlenmiş, 1500 kişilik küçük bir kasaba olan Kamikatsu, var olan atıkların geri dönüşümüyle kurulan ve Sıfır Atık üreten ilk yerleşim yeri olma özelliği taşıyor.

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

yana, kasaba, planlı bir şekilde çöp sahalarını ve atık yakma platformlarını karbon emisyon oranlarını en aşağı çekmek için hummalı bir çalışma sergiledi. Nihai hedef ise 2030 yılına kadar “sıfır atık” planını yüzde 80’in üzerine çıkartmak.

Peki ama Japonya’daki küçük bir kasaba bütün dünyanın başını ağrıtan bu büyük sorunu çözmeyi nasıl başardı? Daha da önemlisi, Kamikatsu halkının geri dönüşümden yeni bir yaşam tarzı oluşturma başarısı gelişmiş şehirler için bir model olabilir mi?

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

ATIKLAR 45 KATEGORİYE AYRILIYOR

Kamikatsu giderek yaşlanan kırsal bir kasaba olsa da, geride kalan 19 yılda yerel halk sürdürülebilir bir yaşama dair pek çok deneyim edinmiş. Kasaba halkının sahiplendiği uygulama sadece yerel yönetimin inisiyatifine bırakılmamış. Yurttaşların önem verdiği geri dönüşüm sistemi zaman içerisinde çeşitli tecrübelerin sonucunda olgunlaşmış.

Öncelikli olarak, Kamikatsu’da oluşturulan Sıfır Atık Merkezi atıkları 45 kategoriye ayırıyor. Bu ayrıştırma işlemi öylesine titizlikle yapılıyor ki, sadece kâğıt atıklar kendi içlerinde dokuz kategoriye bölünmüş durumda.

Kasabanın hemen her yerinde bulunan ve oldukça ayrıntılı bir biçimde organize edilen geri dönüşüm kutuları, bütün atıkların düzenli şekilde ayrıştırılarak sistemin işleyişinin kolaylaştırılması için oldukça önemli.

Dahası yerel yönetim toplanan atıkların nasıl kullanıldığına ilişkin bilgilendirmeler yaparak, sürecin yerel halk tarafından takibini ve dolayısıyla geri dönüşümü daha fazla teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

 

HALKIN GERİ DÖNÜŞÜME KATILMASI HARCAMALARIN AZALMASINA YOL AÇTI

Atıkların yakılmak yerine çeşitli şekillerde dönüştürülmesiyle ne kadar tasarruf edildiğinin açıklanması, yurttaşların geri dönüşümü bir tür sosyal sorumluluk projesi olarak görmelerini sağlıyor. Bu da projeye katılımın her geçen yıl daha da artmasıyla sonuçlanıyor.

Sıfır Atık Merkezi’nin koordinatörlüğünü yapan 24 yaşındaki Momona Otsuka, “Kasaba sakinlerinin bu projeyi sahiplenmesi, yerel yönetimin geri dönüşüm harcamalarının azalmasını da sağlıyor. Bu nedenle, projeye katılmanın somut faydalarını herkes görüyor” ifadesini kullanıyor.

Otsuka ayrıca, toplumda geri dönüşüm kültürünü oluşturmak için iki önemli noktaya dikkat çekiyor: İlki, Japonya'daki atık yönetimi ve geri dönüşüm planlamasını yerel yönetimlerin sorumluluğuna veren 1997 tarihli yasa. Diğeri ise bölge sakinlerinin büyük bir memnuniyetle bu çalışmayı sahiplenmesi.  

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

 

TEK BİR TEKSTİL ÜRÜNÜ BİLE BOŞA GİTMİYOR

Tekstil ürünlerinin aşırı tüketimi ile tekstil ve hazır giyim sektörünün neden olduğu büyük miktarda karbon salınımı uzun zamandır özellikle Iklim Krizi bağlamında uzmanların gündeminde.

Sıfır Atık Merkezi, bu konuya ilişkin de önemli bir çözüm geliştirmiş. Kamikatsu’da yaşayanlar kullanmadıkları kıyafetlerini temizledikten sonra geri dönüşüm kutusuna bırakıyor. Özel işlemlerden geçen kıyafetler, atık merkezinin mağazasında yeni kullanıcıları tarafından ücretsiz olarak alınıyor.

Geri dönüşüm ürünlerini alanların yapmaları gereken tek şey, seçtikleri ürünü tartmak ve ağırlığını deftere kaydetmek. Bu sayede mağaza, yeniden kullanılan ürünlerin hacimlerini ve ağırlıklarını karşılaştırabiliyor.

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

Ayrıştırma işlemi titizlikle yapılıyor; sadece kâğıt atıklar dokuz kategoriye ayrılmış. Fotoğraf: Alamy

PİLLERDEN BARDAKLARA HER ŞEY GERİ DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR

Geri dönüşüm sadece tekstil ürünleri ile sınırlı kalınmamış, pillerden bardaklara, mobilyalardan oyuncaklara kadar oldukça geniş bir yelpazedeki eşyalar mağazada yerini alıyor.

Öyle ki mağazanın kendisi bile geri dönüştürülmüş yapı malzemeleriyle inşa edilmiş. Kasaba sakinleri evlerinde kullanmadıkları malzemeleri bağışlayarak, mağazanın ortaya çıkışına katkı sağlamış.
Otsuka, “Sıfır atık projesini mimari alana da taşımaya çalışıyoruz” diyerek, atıkların etkin bir biçimde kullanılabileceği alanın oldukça geniş olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

‘SONUNDA DÖNGÜSEL BİR EKONOMİK SİSTEM ORTAYA ÇIKARDIK’

Kamikatsu zaman içerisinde geri dönüşümü öyle bir noktaya taşımış ki atık malzemeleri yeniden işlevlendirerek tasarlanan "Kamikatz Public House" ortaya çıkmış.

Yapımına 2016 yılında başlanan ve sosyal merkez olarak geliştirilen yapı, çevreye uyumlu tasarımıyla halkın büyük beğenisini toplamış. Çevredeki terk edilmiş evlerden alınan malzemelerle inşa edilen bu binanın içerisinde yer döşemeleri, kırılmış kavanozlar, lamba şişeleri ve duvar kağıtları kullanılmış.  

Sadece bu da değil, geri dönüşüm ürünlerden bira üreten bir fabrika bile kurulmuş. “Rise and Win Brewing Co.” adındaki şirket, çöpe atılan meyveleri ve yiyecekleri arpa yetiştirmek için gübre olarak kullanıyor. Bununla da sınırlı kalmayarak, bira yapımından arta kalan tahıl posalarını çiftçilere gübre olarak veriyor.

Mağaza müdürü Aki Ikezoe ise “Sonunda döngüsel bir ekonomik sistem ortaya çıkardık” diyor.

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

Bu kasabada çöp yok Kamikatsunun sırrı ne

 

‘SONUNDA DÖNGÜSEL BİR EKONOMİK SİSTEM ORTAYA ÇIKARDIK’

Kamikatsu zaman içerisinde geri dönüşümü öyle bir noktaya taşımış ki atık malzemeleri yeniden işlevlendirerek tasarlanan "Kamikatz Public House" ortaya çıkmış.

Yapımına 2016 yılında başlanan ve sosyal merkez olarak geliştirilen yapı, çevreye uyumlu tasarımıyla halkın büyük beğenisini toplamış. Çevredeki terk edilmiş evlerden alınan malzemelerle inşa edilen bu binanın içerisinde yer döşemeleri, kırılmış kavanozlar, lamba şişeleri ve duvar kağıtları kullanılmış.  

Mağaza müdürü Aki Ikezoe ise “Sonunda döngüsel bir ekonomik sistem ortaya çıkardık” diyor.Sadece bu da değil, geri dönüşüm ürünlerden bira üreten bir fabrika bile kurulmuş. “Rise and Win Brewing Co.” adındaki şirket, çöpe atılan meyveleri ve yiyecekleri arpa yetiştirmek için gübre olarak kullanıyor. Bununla da sınırlı kalmayarak, bira yapımından arta kalan tahıl posalarını çiftçilere gübre olarak veriyor.

OTELDE KALANLARA ANLAMLI SORU: NEDEN BU KADAR ÇOK ATIK ÜRETİYORUZ?

Kamikatsu kasabası sakinleri, hayata geçirdikleri projelerin değerinin anlaşılması için özellikle bölgeyi ziyarete gelenleri de bu çalışmanın içerisine dahil etmekten geri durmuyor.

Kasabada bulunan ve 2020 yılında inşa edilen otel, bütün kasaba gibi Sıfır Atık Merkezi tarafından üretilen yapı malzemeleriyle inşa edilmiş.

Ormanın kalbinde bulunan otel, minimalist tasarımıyla bir kulübeyi andırıyor. Öyle ki, otel misafirleri bungalovların cam kubbeleri sayesinde geceleri yıldızların altında uyuma fırsatı yakalıyor.Soru işareti biçiminde tasarlanan otelin sloganı “Neden bu kadar çok atık üretiyoruz?” Cevaplar ise duvarlarda gizli… Tüketimi teşvik eden gazete kupürleri, binanın içinde duvar kâğıdı olarak kullanılmış.

Fakat, bu otel dinlenmenin yanı sıra, geri dönüşümün de öğretildiği bir okul adeta... Her konuğa, otelde kaldıkları süre boyunca çöplerini ayırmaları için kutular veriliyor. Otel yönetimi misafirlerin sadece ihtiyacı olanı kullanmasını, aşırı tüketimin olabildiğince sınırlandırılmasını istiyor.

Otel, müşterilerinin boş zamanlarında üretime de dahil olmalarını teşvik ediyor. Örneğin konaklayacak kişi giriş yaptığı esnada, kaldığı süre boyunca ihtiyaç duyacağı sabun kalıplarını kendi belirlediği ölçülerde kesiyor. Kahve ise fincan sayısına göre ölçülerek öğütülüyor; böylece hiçbir şey boşa gitmemiş oluyor.

YETİŞTİRDİKLERİ DOĞAL ÜRÜNLERİ DÜNYAYA SATIYORLAR

Kamikatsu sakinleri ve işletmelerinin en çok dikkat ettikleri husus israf. Kasaba sakinleri, gıda israfını mümkün olduğunca en aza indirmeye çalışıyor. Örneğin, kasabada bulunan Cafe Polestar, israfı azaltmak için büyük porsiyonlardan kaçınıyor. Öğle servislerinde ağırlıklı olarak sebze yemeklerine yer veriliyor. Yemeklerde kullanılan sebzeler ise 1986’da Kamikatsu'nun yemyeşil ormanlarında kurulan çiftliklerinde yetiştiriliyor.

Irodori şirketi tarafından yetiştirilen sebzeler, herhangi bir kimyasal süreçten geçmeden doğal olarak üretiliyor. Doğal ürün çeşitliliği nedeniyle Kamikatsu'da üretilen sebzelere ülkenin her tarafından yoğun bir talep var.

Burada yetiştirilen ürünler ayrıca diğer Asya ülkelerindeki üst düzey otellere ve restoranlara satılıyor. Irodori'nin CEO'su Tomoji Yokoishi, yaptıkları işin önemine değindikten sonra şunları ekliyor:

“Yaptığımız en önemli şey, insanların etraflarındaki sıradan şeylerin bile değerli öğeler olduğunu fark etmelerini sağlamak.”

ULAŞIM İHTİYACINA ‘İMECE’ ÇÖZÜMÜ

Peki, hemen her alanda geri dönüşümü kullanan bu kasabanın ulaşım başlığı altında yarattığı çevreci seçenek ne?

40 kişinin dahil olduğu uygulama, ziyaretçileri istedikleri yere taşıyor. Öyle ki, kasabanın belediye başkanı bile uygulamada şoförlük yapıyor.Kasabada araç kullanımına gerek duyulmasa da çevre kasabalara veya başkent Tokyo’ya dönmek için araç kullanmak gerekebiliyor. Bu olduğu takdirde, ulaşım kasabada kullanılan araç paylaşım uygulaması sayesinde sağlanıyor.

YENİLİKÇİ KASABANIN YENİLİKÇİ MİMARI

Yenilikçi tarzıyla Japonya’nın önde gelen mimarlarından olan Hiroshi Nakamura, Kamikatsu kasabasının tasarımını yapan isim.

Geri dönüşüm merkezinin, topluluk salonunun, yeniden kullanım mağazasının, etkinlik alanının ve otelin tasarımcısı olan Nakamura, kasabayı tasarlarken sedir ormanlarından ilham almış. Nakamura’nın mimarlık stüdyosu, işlenmemiş sedir kütükleri kullanan bir yapı tasarlamaya koyulmuş.

Ünlü mimar, yapıların inşa sürecinde de ‘geri dönüşüme’ bir hayli önem vermiş. Terk edilmiş evler, eski bir hükümet binası ve kullanılmayan bir ortaokul dâhil atıl binalarda bulunan tüm nesneler binaların iç mimarisinde kullanılmış.

Dünyaya ilham olacak fikirlerin ve değerlerin gelişiminde kasabanın oldukça önemli bir yer tuttuğunu söyleyen Nakamura şunları ekliyor:

“Kamikatsu Sıfır Atık Merkezi, toplumu yeniden yaratmayı ve bölgeyi geliştirmeyi amaçlayan atık ayrıştırma arıtma projesine eğitim ve araştırma işlevi de ekleyerek, dünya dostu bir kompleks olarak ‘sıfır atık’ ilkesini somutlaştırıyor.”

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Anketi Tümü
Yarın seçim olsa kime oy verirsiniz?
Yarın seçim olsa kime oy verirsiniz?
Namaz Vakti 25 Mart 2023
İmsak 05:27
Güneş 06:53
Öğle 13:15
İkindi 16:43
Akşam 19:27
Yatsı 20:48
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 60
2. Fenerbahçe 24 54
3. Beşiktaş 25 49
4. A.Demirspor 25 45
5. Trabzonspor 25 44
6. Başakşehir 24 41
7. Kayserispor 25 38
8. Konyaspor 25 34
9. Karagümrük 24 31
10. Antalyaspor 25 28
11. Alanyaspor 25 28
12. Sivasspor 25 27
13. Kasımpaşa 25 26
14. Gaziantep FK 25 25
15. Ankaragücü 24 25
16. İstanbulspor 24 24
17. Giresunspor 24 23
18. Hatayspor 24 23
19. Ümraniye 25 22
Takımlar O P
1. Samsunspor 27 57
2. Eyüpspor 26 53
3. Sakaryaspor 27 49
4. Pendikspor 26 47
5. Rizespor 25 46
6. Keçiörengücü 27 46
7. Bodrumspor 26 41
8. Boluspor 26 41
9. Bandırmaspor 26 40
10. Manisa FK 25 39
11. Göztepe 26 38
12. Tuzlaspor 27 28
13. Altay 26 25
14. Adanaspor 27 25
15. Erzurumspor 25 24
16. Gençlerbirliği 26 20
17. Altınordu 26 20
18. Denizlispor 27 17
19. Yeni Malatyaspor 27 16
Takımlar O P
1. Arsenal 28 69
2. M.City 27 61
3. M. United 26 50
4. Tottenham 28 49
5. Newcastle 26 47
6. Liverpool 26 42
7. Brighton 25 42
8. Brentford 27 42
9. Fulham 27 39
10. Chelsea 27 38
11. Aston Villa 27 38
12. Crystal Palace 28 27
13. Wolves 28 27
14. Leeds United 27 26
15. Everton 28 26
16. Nottingham Forest 27 26
17. Leicester City 27 25
18. West Ham United 26 24
19. Bournemouth 27 24
20. Southampton 28 23
Takımlar O P
1. Barcelona 26 68
2. Real Madrid 26 56
3. Atletico Madrid 26 51
4. Real Sociedad 26 48
5. Real Betis 26 45
6. Villarreal 26 41
7. Athletic Bilbao 26 36
8. Rayo Vallecano 26 36
9. Osasuna 26 34
10. Celta Vigo 26 34
11. Mallorca 26 32
12. Girona 26 31
13. Getafe 26 29
14. Sevilla 26 28
15. Cadiz 26 28
16. Real Valladolid 26 28
17. Espanyol 26 27
18. Valencia 26 26
19. Almeria 26 26
20. Elche 26 13