Daha önce sadece tescil sahibinin aracı kullanmasına izin verilen uygulama, bazı şartların sağlanması durumunda sahibi dışındaki kişilerin de aracı kullanmasına imkân sunuyor. Yeni uygulamanın hayata geçmesi ile yabancı araç sahiplerinin, Türkiye’de bulunduğu süre içerisinde, karşılaştıkları idari para cezası ve araç bağlama gibi sorunlarının büyük oranda çözülmesi bekleniyor.

ALTSOY VE ÜSTSOY İÇİN YENİ KOLAYLIK

İki bakanlığın ortak çalışmasıyla hayata geçirilen düzenleme ile gurbetçilerin adına tescilli yabancı plakalı araçları; araç sahibinin Türkiye'de olması kaydıyla, kendileri araçta olmasa dahi ikamet yeri yurt dışında olan eşi, anne, baba, büyükanne, büyükbaba (üstsoy) ile çocukları ve torunları (altsoy) tarafından kullanılabilecek.

ARAÇ SAHİBİNİN BULUNMASI HALİNDE KULLANIM İMKÂNI GENİŞLETİLDİ

Yapılan düzenlemeyle ayrıca, araçsahibinin taşıtta bulunması şartıyla yabancı plakalı araçlar, ikamet yeri yurt dışında bulunan kişiler tarafından da kullanılabilecek. Bunun yanı sıra, acil durumlarda araç, araç sahibinin araçta bulunması kaydıyla Türkiye’de yerleşik kişilerce de kullanılabilecek.

Bu düzenlemeyle birlikte, memleketlerine gelen gurbetçilerin uzun yolculuklarda sürücü değişikliği yapabilmelerine imkân sağlanması, sürücü yorgunluğunun azaltılması, trafik güvenliğinin artırılması da hedefleniyor.

Depremlerin hemen ardından Türkiye de arama kurtarma ekipleri gönderdi.

Deprem bölgesindeki arama kurtarma faaliyetlerini tamamlayan Türk ekipleri, Türkiye'ye döndü.

GECE SAATLERİNDE YURDA GELDİLER

4 bin 500'den fazla kişinin hayatını kaybettiği ülkede arama kurtarma çalışmalarına destek veren Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Türk Silahlı Kuvvetleri Doğal Afet Arama Kurtarma (TSK-DAK) ekipleri ile araçlarını taşıyan Milli Savunma Bakanlığına ait A400M nakliye uçağı, gece saatlerinde Mürted Hava Meydanı'na iniş yaptı.

TSK İnsani Yardım Tugay Komutanlığı Uluslararası Arama Kurtarma Ekibi'nde görevli 22 personel ve 4 arama kurtarma köpeği ile AFAD ekibini Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanı Tümgeneral Sinan Eren karşıladı.

"BU KONUDA BİZDEN OLDUKÇA FAZLA DESTEK ALDILAR"

Deprem bölgesinde görev yapan Piyade Binbaşı Yener Çamurlu, Türkiye'den yaklaşık 12 bin kilometre uzakta gerçekleştirilen görevin önemine dikkati çekerek, "Venezuela'da meydana gelen depremler hepimizi derinden üzdü. 12 bin kilometrelik bir yoldan bahsediyoruz. Okyanus ötesi bir görevdi. Venezuela halkına yardım ve destek götürdüğümüz için çok mutluyuz.

"EĞİTİMLİ KÖPEKLERİMİZDEN DE FAYDALANDIK"

Arama kurtarma faaliyetlerine 4 köpekle katıldıklarını belirten Çamurlu, "Sadece ekip arkadaşlarımızla değil, 4 can dostumuzla beraber gittik. Eğitimli köpeklerimizden de faydalandık. Venezuela halkı bize kucak açtı, biz de elimizden geldiği kadar yardımcı olduk." ifadelerini kullandı.

"TÜRK DEVLETİ VE MİLLETİ HER ZAMAN MAZLUMUN YANINDADIR"

Venezuela'da Türk ekibine kahramanlık nişanı takdim edilmesine ilişkin konuşan Çamurlu, "Açıkçası böyle bir şey beklemiyorduk. Bu bizim normal görevimiz. Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti her zaman mazlumun yanındadır, her zaman yardım götürür.

Biz de bu kapsamda görevimizi en iyi şekilde yerine getirdik. Bizi bu şekilde onurlandırmaları çok hoşumuza gitti. Hatta köpeklerimize de nişan taktılar." diye konuştu.

"ÇALIŞMALARIMIZ NEDENİYLE 'HİÇ YORULMAYAN TÜRKLER' LAKABINI TAKTILAR"

Venezuela'ya ulaşmalarının hemen ardından arama kurtarma çalışmalarına başladıklarını dile getiren Astsubay Kıdemli Başçavuş Oktay Türkay ise, Türk ekibinin kampını dahi kurmadan sahaya çıktığını söyledi.

Türkay, "Venezuela'ya uzun bir yolculuğun ardından ulaştık. Kampımızı bile kurmadan arkadaşlarımızla iki gruba ayrılarak, 12 saatlik vardiyalar halinde arama kurtarma çalışmalarına katıldık. Venezuela halkı, çalışmalarımız nedeniyle bize 'Hiç yorulmayan Türkler' lakabını taktı.

Bu da bizi gururlandırdı. Çalışmalarımız sırasında halkın bize gösterdiği yakınlık da ayrıca gurur vericiydi. Venezuela ile kurulan bu birliğin sadece devletler arası ilişkilerin ötesinde bir kardeşlik bağı oluşturduğuna inanıyorum." ifadelerini kullandı.

VENEZUELA'DA 2 BÜYÜK DEPREM

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7.2 ve 7.5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

CAN KAYBI 4 BİN 829'E YÜKSELDİ

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

Venezuela'da, 24 Haziran'da meydana gelen iki büyük depremde yaşamını yitirenlerin sayısının 4 bin 829'a çıktığı bildirildi.

LA GUAİRA EN FAZLA ETKİLENEN EYALET OLDU

Ülkede en son 10 Temmuz'da, felaketten en fazla etkilenen La Guaira eyaletine bağlı Naiguata kentinde 3.9 büyüklüğünde artçı sarsıntı meydana gelmişti.

Son olarak 2026 Dünya Kupası yarı final mücadelesinde Arjantin, İngiltere'yi 2-1 mağlup etti ve finale yükseldi.

Mücadeleye Arjantin'in yıldızı Lionel Messi damga vurdu.

DAMGA VURDU: 2 GOLÜN ASİSTİNDE DE O VARDI!

39 yaşındaki Messi, mücadelede 9 çalım atarak Dünya Kupası'nda bir maçta en çok çalım atan oyuncu oldu.

Messi, İngiltere mücadelesinde sahanın en çok ikili mücadele kazanan, en çok kilit pas atan oyuncusu oldu.

REKORLARA DOYMUYOR

Ayrıca maçı 2 asistle tamamlayan Messi, Dünya Kupası'ndaki asist sayısını 12'ye çıkartarak turnuva tarihinin en çok asist yapan ismi oldu.

Arjantinli yıldız, 21 golle Dünya Kupası tarihinin en golcü oyuncusu konumunda bulunuyor.

Yeni sezonun açılış karşılaşmasında son şampiyon Galatasaray, 14 Ağustos Cuma günü sahasında Çorum FK'yı ağırlayacak.

İlk haftanın dikkat çeken mücadelelerinden birinde Fenerbahçe, deplasmanda Gençlerbirliği ile karşı karşıya gelecek. Beşiktaş ise taraftarı önünde Eyüpspor'u konuk edecek. Trabzonspor, sezonun ilk maçında Kasımpaşa deplasmanına çıkacak.

Haftanın kapanış mücadelesinde ise 17 Ağustos Pazartesi günü Samsunspor ile Göztepe kozlarını paylaşacak.

İLK HAFTA PROGRAMI

14 Ağustos Cuma

21.30 Galatasaray-Çorum FK (RAMS Park)

15 Ağustos Cumartesi

19.00 Konyaspor-Rizespor (Konya Büyükşehir Stadyumu)

19.00 Kasımpaşa-Trabzonspor (Recep Tayyip Erdoğan Stadı)

21.30 Gaziantep FK-Alanyaspor (Gaziantep Stadı)

21.30 Gençlerbirliği-Fenerbahçe (Eryaman Stadı)

16 Ağustos Pazar

19.00 İstanbul Başakşehir-Kocaelispor (Başakşehir Fatih Terim Stadı)

21.30 Amed Sportif Faaliyetler-Erzurumspor FK (Stadı daha sonra açıklanacak)

21.30 Beşiktaş-Eyüpspor (Beşiktaş Park)

17 Ağustos Pazartesi

21.30 Samsunspor-Göztepe (Samsun Yeni 19 Mayıs Stadı)

YASAL DÜZENLEMENİN ÇERÇEVESİ ELE ALINDI

Yaklaşık 1 saat süren görüşmede, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanması planlanan ve kamuoyunda "süreç yasası"olarak adlandırılan kanun teklifinin taslağı ele alındı.

YOL HARİTASI MASAYA YATIRILDI

Edinilen bilgilere göre taraflar, teklif taslağındaki düzenlemeler üzerinde kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Görüşmede, sürecin hukuki altyapısını oluşturacak düzenlemeler ile Meclis'te izlenecek yol haritası da masaya yatırıldı

AK Parti'nin, komisyon çalışmalarının ardından olgunlaştırılacak teklifi önümüzdeki dönemde TBMM gündemine getirmesi bekleniyor.

Görüşmenin, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin yasal hazırlıkların hız kazandığı bir dönemde yapılması dikkat çekti.

Atlanta'da oynanan maçı Arjantin, 1-0 geriden gelerek 2-1 kazandı.

İngiltere ile Arjantin arasındaki maçın ilk yarısında karşılıklı yapılan fauller ve oyunun sık sık durması dikkat çekti. İlk yarıda toplam 19 faul yapıldı ve iki takım da isabetli şut çekemedi.

ARJANTİN KALEYİ YOKLADI

Arjantin, ikinci yarının başında Julian Alvarez ile rakip kaleyi yokladı ve tehlikeli oldu ancak aradığı golü bulamadı.

İNGİLTERE ÖNE GEÇTİ

İngiltere, karşılaşmanın 55. dakikasında Anthony Gordon ile Arjantin karşısında 1-0 öne geçti. Bu dakikada sağdan Morgan Rogers'ın ortasında Anthony Gordon arka direkte yaptığı vuruşla İngiltere'yi 1-0 öne taşıdı.

ARJANTİN'DEN PEŞ PEŞE ATAKLAR

Arjantin kalesinde golü gördükten sonra İngiltere kalesine tehlikeli hücumlar gerçekleştirdi.

İngiltere'nin kalecisi Pickford, karşılaşmanın 69. dakikasında Nico Gonzalez'in yakın mesafeden kafa vuruşunda gole izin vermedi.

Arjantin'de Mac Allister ise 76. dakikada yaptığı kafa vuruşunda direği geçemedi.

MESSI'NİN ASİSTLERİ FİNALİ GETİRDİ

Arjantin, 85. dakikada Messi'nin asisti ile Enzo Fernandez'in uzaktan çektiği şutla golü buldu ve İngiltere karşısında durumu 1-1'e getirdi.

Arjantin, yine Messi'nin verdiği pasta Lautaro Martinez'in 90+2. dakikada attığı kafa golüyle İngiltere karşısında geri döndü ve maçı 2-1 kazandı.

Mücadelenin eksik olmadığı karşılaşmanın oyuncusu ise Lionel Messi seçildi.

ARJANTİN - İSPANYA KARŞILAŞACAK

Finale yükselen Arjantin, 19 Temmuz Pazar günü saat 22.00'de İspanya ile karşılaşacak.

İngiltere ise Fransa ile üçüncülük maçına çıkacak.

ABD'nin Dallas kentindeki mücadeleyi 22. dakikada penaltıdan Mikel Oyarzabal ile 58. dakikada Pedro Porro'nun golleriyle 2-0 kazanan İspanya, finale yükselmeyi başardı.

Şampiyon olduğu 2010 yılından bu yana ilk kez finale yükselen İspanya, finalde Arjantin-İngiltere müsabakasının galibiyle karşılaşacak.

FRANSA BU KEZ FİNALİ GÖREMEDİ

Turnuvada üst üste 3. kez yarı final oynayan Fransa, bu kez final biletini alamadı.

Fransa, 2018 Rusya'da şampiyonluğa ulaşmış, 2022 Katar'da ise finalde Arjantin'e karşı penaltılarla kaybetmişti.

İSPANYA YİNE KAZANDI

İki takım arasındaki son iki resmi maçta sahadan galibiyetle ayrılan İspanya, rakibi karşısında üst üste 3. galibiyetini elde etti.

Fransa'yı 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası yarı finalinde 2-1 yenen ve turnuvada şampiyon olan İspanya, geçen yıl Uluslar Ligi'nde de yine aynı aşamada sahadan 5-4 galip ayrılmıştı.

MBAPPE SESSİZ KALDI

Bu turnuvada çıktığı 6 maçta 8 gol atarak altın ayakkabı yarışında Lionel Messi ile zirveyi paylaşan Fransız yıldız Kylian Mbappe, İspanya karşısında gol sevinci yaşayamadı.

Senegal, Irak ve İsveç'e ikişer, Fas ve Paraguay'a birer gol atan Mbappe, Norveç'in ardından İspanya karşısında da 90 dakikayı golsüz tamamladı.

Mbappe, Dünya Kupası kariyerinde ise 20 golle Messi'nin 1 gol gerisinde yer alıyor.

YENİLMEZLİK SERİSİ 37 MAÇA ÇIKTI

Çıktığı son 36 karşılaşmadan 27 galibiyet, 9 beraberlikle ayrılan İspanya, tarihindeki en uzun yenilmezlik serisini 37 maça çıkardı.

İspanya, en son 22 Mart 2024'te Londra'da oynanan hazırlık maçında Kolombiya'ya 1-0 mağlup olmuştu.

DESCHAMPS TARİHE GEÇTİ

Fransa Teknik Direktörü Didier Deschamps, Dünya Kupası tarihinde en fazla maça çıkan teknik direktör unvanının sahibi oldu.

57 yaşındaki teknik adam, İspanya karşısında turnuvadaki 26. maçına çıktı.

Listenin başında 1966-1978 arasında 25 maçta görev yapan Alman teknik adam Helmut Schön vardı.

Turnuva sonrasında görevinden ayrılacağı açıklanan Deschamps, Fransa'nın başındaki son maçına çıktı.

FRANSA: 0 - İSPANYA: 2

Hakemler: Ivan Barton, David Moran, Henri Pupiro (El Salvador)

Fransa: Maignan, Kounde, Upamecano, Saliba (Dk. 30 Lacroix), Digne (Dk. 72 Theo Hernandez), Tchouameni, Rabiot (Dk. 46 Kone), Dembele, Olise (Dk. 73 Cherki), Barcola (Dk. 57 Doue), Mbappe

İspanya: Simon, Porro (Dk. 84 Llorente), Cubarsi, Laporte, Cucurella, Rodri, Ruiz (Dk. 78 Pedri), Yamal, Olmo (Dk. 78 Merino), Baena (Dk. 84 Nico Williams), Oyarzabal (Dk. 74 Torres)

Goller: Dk. 22 Oyarzabal (P), Dk. 58 Porro (İspanya)

Sarı kartlar: Dk. 10 Rabiot, Dk. 86 Mbappe (Fransa), Dk. 31 Cucurella (İspanya)

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülecek programlar kapsamında, tüm camilerde 15 Temmuz şehitleri için hatm-i şerif ve 15 Temmuz'u 16 Temmuz'a bağlayan gece saat 00.13'te bütün camilerde eş zamanlı sela okunacak.

CAMİLER SABAHA KADAR AÇIK KALACAK

Aynı gece sabah namazına kadar camilerin minare ışıkları açık tutulacak, merkez camiler ile program alanlarına yakın camiler vatandaşların ibadetine açık olacak.

Yarın öğle namazı öncesinde müftülüklerce belirlenen merkez camilerde mevlid-i şerif programları düzenlenecek, tüm camilerde Kur'an-ı Kerim tilavetleri gerçekleştirilecek.

Yaz Kur'an kurslarında eğitim gören öğrencilere yönelik "15 Temmuz ve Din Görevlileri" temalı etkinlikler ve perşembe günü bazı camilerde gençlerin katılımının teşvik edileceği "sabah namazı buluşması" programları düzenlenecek.

15 TEMMUZ RUHU ANLATILACAK

Temmuz ayı boyunca camilerde, 15 Temmuz ruhunu konu alan vaaz ve irşat faaliyetleri yapılacak.

Gençlik koordinatörleri tarafından Diyanet Gençlik hizmet mekanlarında, gençlere yönelik bilinçlendirme programları gerçekleştirilecek.

Programlar kapsamında il ve ilçe müftülükleri tarafından şehitlikler, şehit yakınları ve gaziler ziyaret edilecek.

Hafta boyunca kent meydanlarında gerçekleştirilecek anma programlarında, şehitler için dualar okunacak.

Gidersen yıkılır bu kent, kuşlar da gider
bir nehir gibi susarım yüzünün deltasında
yanlış adresteydik, ‘kimliksizdik' belki
sarışın bir şaşkınlık olurdu bütün ışıklar
biz mi yalnızdık, durmadan yağmur yağardı
üşür müydük narçiçekleri ürperirken…

Gidersen kim sular fesleğenleri
kuşlar nereye sığınır akşam olunca…

Bu yüzden Telli'nin şiiri; dinlenir, hissedilir ve uzun süre zihinde yankılanır. Bir gölge, bir ışık gibi hepimizin yüreğine, gözlerine dokunur geçer.

Ahmet Telli, Türk şiirinde hüznü insanın içsel olgunluğunun dili hâline getiren şairlerden biridir. Onun şiirlerinde acı, gösterişli bir dramatizme yaslanmaz; ağırbaşlıdır. Keder, bağırarak değil, insanın içine usulca yerleşerek konuşur. Şair, hüznü bir mağlubiyeti dile getirirken, insanı derinleştiren bir tecrübe olarak kavrar. Böylece şiir, bireysel acının ötesine geçerek ortak insanlık hâline dönüşür.

Telli'nin söyleyiş estetiğini belirleyen en önemli unsur, kelimelerin yükünü artırmadan anlamı derinleştirebilmesidir. Şiirlerinde büyük kavramlar bulunur; aşk, ölüm, yalnızlık, sürgün, umut, direniş... Ancak bu kavramlar hiçbir zaman soyut bir felsefenin soğuk diliyle kurulmaz. Şair, gündelik hayatın sade kelimelerini imgesel bir atmosfer içinde yeniden anlamlandırır. Okur, ilk bakışta yalın görünen dizelerin ardında katman katman çoğalan çağrışımlarla karşılaşır. Belki de şiirinin kapısından böylesi mütevazı bir karşılama ile girilmesi, okuru da özel kılar.

Onun şiirinde imge, görünmeyeni görünür kılmanın aracıdır. Ahmet Telli'nin metaforları okuru yormaz; aksine düşünmeye davet eder. Şair, sözü karartan değil, sözü derinleştiren bir imge dünyası kurar. Bu nedenle dizeleri ilk okumada dokunur, ikinci okumada düşündürür, üçüncü okumada ise insanın kendi hayatıyla konuşmaya başlar. Herkes kendinden bir parça bulur onun şiirinde. Yaşadığı dönemin şarkıları, hüzünleri, kederi kelimelerin yüzündü durur.

Ahmet Telli'nin söyleyişindeki musikiyi oluşturan en önemli özelliklerden biri iç ritimdir. Geleneksel ölçüye bağlı kalmaksızın kurduğu ses örgüsü, şiire doğal bir akış kazandırır.

Cümleler nefes alır; duraklar, susar, yeniden konuşur. Okur, şiiri kulağıyla da takip eder. Sözcüklerin seçimi kadar susuşların yerleştirilişi de bu estetiğin ayrılmaz parçasıdır.

Şairin dili retorikten uzaktır. Büyük cümleler kurmak yerine büyük duyguların sade karşılıklarını arar. Onun şiirinde gösteriş değil, içtenlik öne çıkar. Onun söyleyişi, okuru etkilemek için kurulmuş bir hitabet değil; insanın kendi kendisiyle yaptığı uzun konuşmaların şiire dönüşmüş biçimidir. Kelimeler de buna göre kendine yeni bir kıvam ve biçim bulur. Hüzün ile umut arasındaki denge, Ahmet Telli şiirinin en özgün taraflarından biridir. Şair karamsarlığı estetize etmez. Acıyı anlatırken bile geleceğin ihtimalini diri tutar.

İpince bir su gibi sızıyorum gecenin tenha göğüne

sessizce çekip gidiyorum şimdi, sessiz ve kimliksiz

Belki yine gelirim, sesime ses veren olursa bir gün

Çünkü onun şiirinde umut, gürültülü bir iyimserlik olmanın ötesinde; yıkıntılar arasında yeşeren sessiz bir var olma biçimidir. Bu nedenle Telli'nin dizelerinde umutsuzluk bile insanı hayattan koparmaz; aksine yaşama tutunmanın yeni anlamlarını düşündürür.

Şairin söyleyiş estetiği, yalnız bireysel lirizmle sınırlı değildir. Onun şiirinde toplumsal hafıza güçlü bir damar olarak akar. Kentler, meydanlar, sürgünler, kayıplar ve unutulmuş yüzler yalnızca tarihsel göndermeler değildir; şiirin yaşayan karakterleridir. Şair, bireyin iç dünyasını toplumun ortak vicdanıyla buluşturur. Böylece kişisel olan, toplumsal; toplumsal olan ise evrensel bir anlam kazanır.

Şiirlerinde dikkat çeken bir başka özellik de sessizliğin kullanımıdır. Bazı dizeler tamamlanmış görünür; fakat anlamları okurun zihninde devam eder. Telli, söylemediği kadar söyledikleriyle de güçlüdür. Çünkü gerçek şiirin, kelimelerin bittiği yerde başladığını bilir. Onun dizelerinde boşluklar, anlamın eksikliği değil; okurun katılımına bırakılmış estetik alanlardır.

Ahmet Telli'nin şiiri, modern Türk şiirinde söyleyişin ahlakını yeniden hatırlatan önemli örneklerden biridir, onun için dil, insan olmanın da biçimidir. Kelimeler özen ister, çünkü insanın vicdanı çoğu zaman dilinde görünür. Bu nedenle Telli'nin şiiri, estetik olduğu kadar etik bir duruşun da ifadesidir.

Onun şiiri, okuru yüksek sesle etkilemeye çalışmaz. Sessizce yanına oturur, birlikte geçmişe bakar, bugünü sorgular ve geleceğe dair kırılgan ama güçlü bir umut bırakır. Belki de gerçek şiirin en büyük başarısı budur: İnsana kendi sesini yeniden duyurabilmek.

Ahmet Telli ile otuz yılı aşkın bir dostluğumuz vardı; dost meclislerinde çokça oturduk. Kendisini birçok yerde, şehirde söyleşileri ve şiirleriyle dinledim. Çokça hasbihal ettik, hayata, sanata, umuda dair çokça konuştuk.

Onunla en son, Diyarbakır’a Şükrü Erbaş ile birlikte geldiği bir kafede; şiir okuduğu, söyleşi yaptığı gün sohbet ettik. Güzel bir gündü, şiir doluydu. Beni, kendisini eskisi gibi sık aramadığımı söyleyerek bana küçük bir sitemde bulundu. Sonra bana sarıldı, gözleri doldu; ben de onun başını öperek ona karşı saygı ve sevgimi dile getirdim. Bunu görenler hüzünlendiler. Bu, Diyarbakır’a ve bizlere bir veda gibiydi. İki ay sonra da hastalığını öğrendim. Hastanedeyken sıklıkla aradım ve acil şifalar diledim. En son, kendisi benim

telefonuma çıktı ve uzunca sohbet ettik. Umutluydu, bu hastalığı yenme konusunda iyimserdi, şiiri gibiydi. Nurlar içinde yatsın, şiirinin gölgesinde hep hayat olsun…

Ahmet Telli

Gidersen yıkılır bu kent, kuşlar da gider
bir nehir gibi susarım yüzünün deltasında
yanlış adresteydik, ‘kimliksizdik' belki
sarışın bir şaşkınlık olurdu bütün ışıklar
biz mi yalnızdık, durmadan yağmur yağardı
üşür müydük narçiçekleri ürperirken…

Gidersen kim sular fesleğenleri
kuşlar nereye sığınır akşam olunca…

Bu yüzden Telli'nin şiiri; dinlenir, hissedilir ve uzun süre zihinde yankılanır. Bir gölge, bir ışık gibi hepimizin yüreğine, gözlerine dokunur geçer.

Ahmet Telli, Türk şiirinde hüznü insanın içsel olgunluğunun dili hâline getiren şairlerden biridir. Onun şiirlerinde acı, gösterişli bir dramatizme yaslanmaz; ağırbaşlıdır. Keder, bağırarak değil, insanın içine usulca yerleşerek konuşur. Şair, hüznü bir mağlubiyeti dile getirirken, insanı derinleştiren bir tecrübe olarak kavrar. Böylece şiir, bireysel acının ötesine geçerek ortak insanlık hâline dönüşür.

Telli'nin söyleyiş estetiğini belirleyen en önemli unsur, kelimelerin yükünü artırmadan anlamı derinleştirebilmesidir. Şiirlerinde büyük kavramlar bulunur; aşk, ölüm, yalnızlık, sürgün, umut, direniş... Ancak bu kavramlar hiçbir zaman soyut bir felsefenin soğuk diliyle kurulmaz. Şair, gündelik hayatın sade kelimelerini imgesel bir atmosfer içinde yeniden anlamlandırır. Okur, ilk bakışta yalın görünen dizelerin ardında katman katman çoğalan çağrışımlarla karşılaşır. Belki de şiirinin kapısından böylesi mütevazı bir karşılama ile girilmesi, okuru da özel kılar.

Onun şiirinde imge, görünmeyeni görünür kılmanın aracıdır. Ahmet Telli'nin metaforları okuru yormaz; aksine düşünmeye davet eder. Şair, sözü karartan değil, sözü derinleştiren bir imge dünyası kurar. Bu nedenle dizeleri ilk okumada dokunur, ikinci okumada düşündürür, üçüncü okumada ise insanın kendi hayatıyla konuşmaya başlar. Herkes kendinden bir parça bulur onun şiirinde. Yaşadığı dönemin şarkıları, hüzünleri, kederi kelimelerin yüzündü durur.

Ahmet Telli'nin söyleyişindeki musikiyi oluşturan en önemli özelliklerden biri iç ritimdir. Geleneksel ölçüye bağlı kalmaksızın kurduğu ses örgüsü, şiire doğal bir akış kazandırır.

Cümleler nefes alır; duraklar, susar, yeniden konuşur. Okur, şiiri kulağıyla da takip eder. Sözcüklerin seçimi kadar susuşların yerleştirilişi de bu estetiğin ayrılmaz parçasıdır.

Şairin dili retorikten uzaktır. Büyük cümleler kurmak yerine büyük duyguların sade karşılıklarını arar. Onun şiirinde gösteriş değil, içtenlik öne çıkar. Onun söyleyişi, okuru etkilemek için kurulmuş bir hitabet değil; insanın kendi kendisiyle yaptığı uzun konuşmaların şiire dönüşmüş biçimidir. Kelimeler de buna göre kendine yeni bir kıvam ve biçim bulur. Hüzün ile umut arasındaki denge, Ahmet Telli şiirinin en özgün taraflarından biridir. Şair karamsarlığı estetize etmez. Acıyı anlatırken bile geleceğin ihtimalini diri tutar.

İpince bir su gibi sızıyorum gecenin tenha göğüne

sessizce çekip gidiyorum şimdi, sessiz ve kimliksiz

Belki yine gelirim, sesime ses veren olursa bir gün

Çünkü onun şiirinde umut, gürültülü bir iyimserlik olmanın ötesinde; yıkıntılar arasında yeşeren sessiz bir var olma biçimidir. Bu nedenle Telli'nin dizelerinde umutsuzluk bile insanı hayattan koparmaz; aksine yaşama tutunmanın yeni anlamlarını düşündürür.

Şairin söyleyiş estetiği, yalnız bireysel lirizmle sınırlı değildir. Onun şiirinde toplumsal hafıza güçlü bir damar olarak akar. Kentler, meydanlar, sürgünler, kayıplar ve unutulmuş yüzler yalnızca tarihsel göndermeler değildir; şiirin yaşayan karakterleridir. Şair, bireyin iç dünyasını toplumun ortak vicdanıyla buluşturur. Böylece kişisel olan, toplumsal; toplumsal olan ise evrensel bir anlam kazanır.

Şiirlerinde dikkat çeken bir başka özellik de sessizliğin kullanımıdır. Bazı dizeler tamamlanmış görünür; fakat anlamları okurun zihninde devam eder. Telli, söylemediği kadar söyledikleriyle de güçlüdür. Çünkü gerçek şiirin, kelimelerin bittiği yerde başladığını bilir. Onun dizelerinde boşluklar, anlamın eksikliği değil; okurun katılımına bırakılmış estetik alanlardır.

Ahmet Telli'nin şiiri, modern Türk şiirinde söyleyişin ahlakını yeniden hatırlatan önemli örneklerden biridir, onun için dil, insan olmanın da biçimidir. Kelimeler özen ister, çünkü insanın vicdanı çoğu zaman dilinde görünür. Bu nedenle Telli'nin şiiri, estetik olduğu kadar etik bir duruşun da ifadesidir.

Onun şiiri, okuru yüksek sesle etkilemeye çalışmaz. Sessizce yanına oturur, birlikte geçmişe bakar, bugünü sorgular ve geleceğe dair kırılgan ama güçlü bir umut bırakır. Belki de gerçek şiirin en büyük başarısı budur: İnsana kendi sesini yeniden duyurabilmek.

Ahmet Telli ile otuz yılı aşkın bir dostluğumuz vardı; dost meclislerinde çokça oturduk. Kendisini birçok yerde, şehirde söyleşileri ve şiirleriyle dinledim. Çokça hasbihal ettik, hayata, sanata, umuda dair çokça konuştuk.

Onunla en son, Diyarbakır’a Şükrü Erbaş ile birlikte geldiği bir kafede; şiir okuduğu, söyleşi yaptığı gün sohbet ettik. Güzel bir gündü, şiir doluydu. Beni, kendisini eskisi gibi sık aramadığımı söyleyerek bana küçük bir sitemde bulundu. Sonra bana sarıldı, gözleri doldu; ben de onun başını öperek ona karşı saygı ve sevgimi dile getirdim. Bunu görenler hüzünlendiler. Bu, Diyarbakır’a ve bizlere bir veda gibiydi. İki ay sonra da hastalığını öğrendim. Hastanedeyken sıklıkla aradım ve acil şifalar diledim. En son, kendisi benimtelefonuma çıktı ve uzunca sohbet ettik. Umutluydu, bu hastalığı yenme konusunda iyimserdi, şiiri gibiydi. Nurlar içinde yatsın, şiirinin gölgesinde hep hayat olsun…

Ahmet Telli

Muhtelif bahanelerle ev sahibinin kiracının dairesine izinsiz girenler şok cezayla karşılaşabiliyor. Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, ‘Ev sahibi habersiz eve girebilir mi?’ sorusuna ‘Kesinlikle hayır’ cevabını verdi. İhlalin sadece "ayıp bir davranış" olarak kalmayabileceğine vurgu yapan Avukat Selman Nuri Kaya, "TCK 116. Madde kapsamında şikayete bağlı ceza soruşturması gündeme gelebilir. Eğer eylem cebir, tehdit veya gece vakti gibi nitelikli unsurlarla işlenmişse TCK m.116/4 ve şartları varsa TCK m.119 çerçevesinde daha ağır sonuçlar doğabilir. Ev Sahibi Anahtarı Bulunduramaz. Ev sahibinin sözleşme süresince kiracının rızası dışında girebilmek için yedek anahtar bulundurması ve kullanması yasalara aykırıdır. Satış, yeni kiracı adayına gösterme veya zorunlu onarım gibi durumlarda dahi ev sahibi kiracıya önceden haber vermek ve onay almak zorundadır. Habersiz veya izinsiz girişlerde suç işlenmiş sayılır. Yalnızca su patlaması, yangın gibi evi ve çevreyi tehdit eden çok acil durumlarda polisle veya yetkililerle içeri girilebilir. Delillerinizle (kamera kayıtları, şahitler, mesajlar vb.) birlikte Cumhuriyet Savcılığı’na ‘Konut Dokunulmazlığının İhlali’ suçundan şikayetçi olabilirsiniz. Kira ilişkisini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu’nun 319. maddesine göre; kiracı, evin satışı, bakımı veya sonraki kiralama süreçleri için zorunlu olduğu ölçüde, ev sahibinin veya onun belirlediği 3. kişilerin (emlakçı, alıcı adayı vb.) evi gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür" dedi.

Mutlak butlan kararıyla fiilen bölünen CHP'de, Özgür Özel yönetimi resmi ayrılık hazırlıklarını hızlandırdı.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi'nin "mutlak butlan" kararıyla "yönetim" konusunda ikiye bölünen CHP'de "çağrı heyeti" için hazırlıklar tamamlandı.

CHP Grup Başkanı Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeleriyle yaptığı toplantıda olağanüstü kurultayın yargı yoluyla zorlanması kararını aldı.

22 TEMMUZ TARİHİ İŞARET EDİLDİ

İngiliz BBC'ye göre, yeni partinin kuruluş dilekçesinin hazır olduğu belirtilirken, İçişleri Bakanlığı'na yapılacak başvurunun zamanlamasının 22 Temmuz'da yapılacak toplantıda netleştirilmesi planlanıyor.

Özgür Özel yönetimi, bir yandan olağanüstü kurultayın 45 gün içinde yapılması amacıyla CHP'ye çağrı heyeti atanması için yargı yoluna giderken, diğer yandan yeni partiye geçiş süreci için farklı senaryolar üzerinde çalışıyor.

YARGI SÜRECİ BAŞLATILIYOR

CHP Grup Başkanı Özgür Özel, genel başkanlığı dönemindeki Merkez Yönetim Kurulu üyeleriyle yaptığı toplantıda olağanüstü kurultayın yargı yoluyla zorlanması kararı aldı.

Bu kapsamda, Kemal Kılıçdaroğlu'nun 830 delegenin imzasıyla yapılan olağanüstü kurultay talebini yerine getirmemesi nedeniyle sulh hukuk mahkemesine başvurularak partiye çağrı heyeti atanması istenecek.

Mahkemeden ayrıca, Özel'e yakın isimlerin istifaları nedeniyle Parti Meclisi'nin düştüğünün tespit edilmesi talep edilecek.

Edinilen bilgilere göre toplantıda hem hukuki süreç hem de yeni parti hazırlıkları ayrıntılı biçimde ele alındı.

Bu kapsamda, Kemal Kılıçdaroğlu'nun 830 delegenin imzasıyla yapılan olağanüstü kurultay talebini yerine getirmemesi nedeniyle sulh hukuk mahkemesine başvurularak partiye çağrı heyeti atanması istenecek.

Mahkemeden ayrıca, Özel'e yakın isimlerin istifaları nedeniyle Parti Meclisi'nin düştüğünün tespit edilmesi talep edilecek.

Edinilen bilgilere göre toplantıda hem hukuki süreç hem de yeni parti hazırlıkları ayrıntılı biçimde ele alındı.

"SÜREÇ DAHA FAZLA UZATILMASIN"

Toplantıda yeni partinin kuruluş zamanlamasına ilişkin değerlendirmeler yapılırken, ağırlıklı görüşün sürecin daha fazla uzatılmaması yönünde olduğu öğrenildi.

Özel'e yakın bir kurmay, MYK'da (Merkez Yönetim Kurulu) öne çıkan yaklaşımı şu sözlerle aktardı:

"Artık çok fazla zaman kaybediyoruz. Millet bir süredir heyecanla destekleyebilir, takip ediyor. Ama eğer yeni evreye geçmezsek bu heyecan sönümlenebilir. Sizin heyecanınız bitmeyebilir ama vatandaşın heyecanı bitebilir. O nedenle bir an önce yeni evreye geçilmeli ve parti kuruluşu ilan edilmeli."

Toplantıda bazı hukukçuların Yargıtay'ın "mutlak butlan" kararını bozabileceği yönündeki değerlendirmeleri de gündeme geldi.

Bu ihtimal nedeniyle tüm kadroların yeni partiye geçmeyeceği, olası bir bozma kararında CHP'yi devralacak bir ekibin partide bırakılmasının planlandığı ifade edildi.

'KURULTAY ÜÇ AY İÇİNDE YAPILIRSA PARTİDE KALINABİLİR'

Toplantıda Özel'in, Kılıçdaroğlu yönetiminden bir belediye başkanı aracılığıyla "Kurultay takvimi konusunda esnemeniz mümkün mü?" mesajı aldığını aktardığı öğrenildi.

Özel'in bu mesaja, "Kurultayı iki buçuk, üç ay içinde yapsınlar, il başkanlarını da görevden almasınlar" yanıtını verdiği belirtildi.

Edinilen bilgilere göre Özel yönetimi, olağanüstü kurultayın en geç üç ay içinde yapılmasını hâlâ kabul edilebilir bir seçenek olarak görüyor.

Kasım ayı başında kurultay yapılabileceği değerlendirilirken, daha uzun bir takvimin olası seçim ihtimali nedeniyle uygun bulunmadığı ifade ediliyor.

KURULUŞ DİLEKÇESİ HAZIR, HEDEF BEŞ GÜNDE ÖRGÜTLENME

Yeni partinin kuruluş dilekçesinin hazır olduğu belirtilirken, İçişleri Bakanlığı'na ne zaman teslim edileceğine ilişkin kararın 22 Temmuz'da yapılacak toplantıda verilmesi bekleniyor.

Kurmayların aktardığına göre parti kurulduğu takdirde beş gün içinde 81 ilin üçte ikisinde ve merkez ilçelerde örgütlenmenin tamamlanması hedefleniyor.

Partinin adı ve logosu için odak grup çalışmaları sürüyor. Kamuoyunda bilinirlik sağlayacağı gerekçesiyle "Yeni Parti" ismini önerenler bulunurken, "Halk Partisi" önerisinin ise CHP ile karıştırılabileceği gerekçesiyle gündemden çıkarıldığı belirtiliyor.

MİLLETVEKİLLERİ İÇİN KADEMELİ GEÇİŞ PLANI

Yeni partiye geçiş sürecinde milletvekillerinin izleyeceği yol en kritik başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

İktidarın yeni anayasa girişimi ya da dokunulmazlık dosyalarının Meclis gündemine gelmesi ihtimaline karşı komisyonlardaki üyeliklerin korunması amaçlanıyor.

Bu nedenle önce partinin resmen kurulması, ardından milletvekillerinin planlı ve kademeli biçimde yeni partiye geçmesi öngörülüyor. Böylece Meclis komisyonlarındaki temsilin korunması hedefleniyor.

Kurmaylar, yeni partinin komisyon üyelikleri garanti altına alınması gerektiğine dikkat çekerek, yeni partinin teknik kurucuları ile siyasi kurucu iradesinin farklı olabileceğine dikkat çekiyor.

Yeni partiye geçecek milletvekili sayısına ilişkin 85 ila 95 arasında farklı tahminler yapılırken, kesin bir sayı telaffuz edilmiyor. Ancak temel hedefin, yeni partinin Meclis'teki ana muhalefet konumunu tartışmasız biçimde koruması olduğu belirtiliyor.

Planlamaya göre Özgür Özel, komisyon üyelikleri güvence altına alındıktan sonra "ana muhalefet lideri" olarak partinin başına geçecek.

4 PARTİYLE TEMAS SÜRÜYOR

Yeni partinin hukuki engellerle karşılaşması veya olası bir baskın seçime katılmasının engellenmesi ihtimaline karşı alternatif planlar da hazırlanıyor.

Bu kapsamda seçime girme yeterliliğine sahip partilerle temas yürütüldüğü belirtiliyor.

Görüşülen dört partiden üçünün seçime katılma yeterliliğine sahip olduğu, yeni kurulacak partiyle birlikte seçenek sayısının beşe çıkacağı ifade ediliyor.

En olumsuz senaryo görülen hiçbir partinin seçime sokulmaması halinde İyi Parti listelerinden seçime girilmesi formülü üzerinde de duruluyor.

Özel ekibi, muhalefetin birlikte hareket etme iradesine sahip olduğunu savunurken, İyi Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun bu konudaki tutumunun bilindiğini, ayrıca bir "söz almaya" ihtiyaç bulunmadığını ifade ediyor.

Meselenin "CHP'nin şu kadar milletvekili olsun" meselesi değil, hükümete karşı ortak hareket stratejisi olduğu vurgulanıyor.

BELEDİYE BAŞKANLARI CHP'DE KALACAK

Planlamaya göre belediye başkanlarının yeni partiye geçmeleri yönünde herhangi bir baskı veya telkinde bulunulmayacak.

Olası yargı süreçleri ve hukuki riskler nedeniyle belediye başkanlarının mevcut aşamada CHP çatısı altında kalması öngörülüyor.

Ancak kendi iradesiyle yeni partiye katılmak isteyen belediye başkanlarına kapının açık tutulacağı belirtiliyor.

Özgür Özel'in MYK üyeleriyle yaptığı toplantıya eski CHP Milletvekili İlhan Cihaner de katıldı.

Edinilen bilgilere göre Cihaner, Özel'in talebi doğrultusunda TİP, EMEP ve diğer sol partilerle yaptığı temaslara ilişkin bir sunum gerçekleştirdi.

Sunumda, sol partilerin CHP'deki mutlak butlan tartışmaları ve olası yeni parti girişimine ilişkin genel eğilimlerinin Özgür Özel'e destek yönünde olduğu değerlendirmesi paylaşıldı.

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, basın toplantısı düzenleyerek teklif hakkındaki detayları açıkladı.

7 KANUNDA DEĞİŞİKLİK TALEP EDİLİYOR

AK Parti'nin sunduğu teklifte, 7 farklı kanunda değişiklik öngörülüyor.

Teklifte; suç işlenmesinin önlenmesi, caydırıcılığın sağlanması, toplumsal huzurun güçlendirilmesi ve infaz adaletinin sağlanması ile çocukların korunmasını hedefleyen düzenlemeler bulunuyor.

15-18 YAŞ ARASINA MÜEBBET HAPİS VERİLEBİLECEK

Yeni düzenlemeyle birlikte kasten adam öldürme ve neticesi itibariyle ağır yaralamaya neden olan 15-18 yaş aralığındaki sanıklara da müebbet hapis cezası verilebilmesi hedefleniyor.

ALT VE ÜST SINIRLAR ARTIRILDI

Usta, son yıllarda çocukların karıştığı suçları ve çocukların suç örgütleri tarafından istismar edildiğinin altını çizerek sunulan teklifle ilgili detayları açıkladı.

TCK'nın 31'inci maddesinde yapılan düzenleme ile hapis cezalarının alt ve üst sınırı artırıldı.

İNDİRİM UYGULANMAYABİLECEK

Ayrıca kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkum edilme hususları göz önünde bulundurularak kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralanma suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından hakimin takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmamasına yönelik düzenleme öngörülmektedir.

ÖRGÜTLERİN ÇOCUKLARI KULLANMASINI ENGELLEME HEDEFİ

Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürülerek, özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın sağlanması amaçlanıyor.

ÖRGÜTLERİN ÇOCUKLARI KULLANMASINI ENGELLEME HEDEFİ

Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürülerek, özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın sağlanması amaçlanıyor.

ÖRGÜTLERİN ÇOCUKLARI KULLANMASINI ENGELLEME HEDEFİ

Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürülerek, özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın sağlanması amaçlanıyor.

EBEVEYNLERE CEZA ARTIRILACAK

Teklifle çocuğun gelişimindeki temel rolü dikkate alınarak Türk Ceza Kanunu'nda yer alan "Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüğün İhlali" suçuna ilişkin cezaların alt ve üst sınırları artırılıyor.

Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi halinde bu madde gereğince ebeveynlere verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması suretiyle ailenin çocuk üzerindeki sorumluluğunun güçlendirilmesi hedefleniyor.

EĞİTİMEVİ DÜZENLEMESİ

Teklifle Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanmasına ve iyi halli olduğunun tespit edilmesi halinde eğitimevlerine ayrılmasına imkân veren düzenleme yapılıyor.

KOŞULLU SALIVERMEDE DEĞİŞİKLİK

Teklif ile kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 günün, 2 gün olarak kabul edilmesi uygulamasından vazgeçilerek, 1 günün, 1 gün olarak dikkate alınması sağlanıyor.

ÇOCUĞUN SİLAHI ELDE ETMESİNE NEDEN OLANA DA CEZA

Teklif ile ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza etmesi suretiyle bu silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi hakkında, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası yaptırımı öngörülüyor.

Von der Leyen burada yaptığı konuşmada, "2 eş başkan, 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde uyumlu bir sosyal medya yaş sınırı öneriyor. Önerilen yaklaşım kademeli bir model. Buna göre, en küçük çocuklar için hiç ekran kullanılmamalı." ifadelerini kullandı.

Rapora göre, 13 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya yalnızca ebeveyn, bakım veren ya da öğretmen gözetiminde ve sınırlı süreyle erişiminin olması gerektiğini aktaran von der Leyen, platformların güvenli ve yaşa uygun olduklarını ispat etme sorumluluğu olması gerektiğinin altını çizdi. Von der Leyen, "Ancak bu koşul sağlandığında 13 yaş üzerindeki gençler sosyal medyaya erişebilmelidir." dedi.

"SOSYAL MEDYA BİR OYUNCAK DEĞİLDİR"

Raporun, bugün hükümetlerin karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri olan çocukların çevrim içi ortamda nasıl korunacağı ve geleceğin dijital dünyasında yeni normların nasıl oluşturulacağı konusunu incelediğini aktaran von der Leyen, "Avrupa'da çocuklarımızı ebeveynlerin yetiştirdiğine, onları sömürücü algoritmaların yetiştirmemesi gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle çok net olmak istiyorum: Sosyal medya bir oyuncak değildir." diye konuştu.

Von der Leyen, büyük teknoloji şirketlerinin çocuklara sınırsız erişimini sürdürmesine izin verilen mevcut durumun yeni nesilleri daha fazla ruhsal zarar, bağımlılık ve mutsuzluğa mahkum edeceğini belirterek, "Veriler de bunu gösteriyor. Avrupa'da gençler artık günde 4 ila 6 saatlerini ekran başında geçiriyor. Bu, yaşamlarının yaklaşık 20 yılına denk geliyor." ifadesini kullandı.

Öte yandan Avrupa genelinde çocukların yaklaşık yüzde 60'ının çevrim içi ortamda duygusal veya psikososyal sorunlarla karşılaştığına dikkati çeken von der Leyen, şunları kaydetti:

"Çocukların refahı düşünülmeden tasarlanmış bir sistemde başarılı olmalarını bekleyemeyiz. İlk olarak, bu sistemleri kuran platformlardır ve artık hizmetlerinin zarar vermediğini kanıtlamak zorundadırlar. Avrupa'da bir ürünü geliştiren, onun güvenliğinden de sorumludur."

"TASARIM GEREĞİ GÜVENLİK" KURALI

Von der Leyen, Avrupa'da kuralın "tasarım gereği güvenlik" olduğunun altını çizerek, platformların, özellikle en kırılgan kullanıcılar olan çocuklara karşı yükümlülüğü bulunduğunu dile getirdi.

Platformlara yaşa uygun kısıtlamalar getirilmesi gerektiğinin de açık olduğunu kaydeden von der Leyen, "Mesele çocukların sosyal medyaya erişip erişemeyeceği değil, sosyal medyanın çocuklara ne zaman ve hangi koşullarda erişebileceğidir." değerlendirmesinde bulundu.

Von der Leyen, araştırmaların sosyal medya için bir başlangıç yaşı belirlenmesi gerektiği yönündeki gerekçeleri daha da güçlendirdiğini belirtti.

"YAZ SONRASINDA YASA TEKLİFİ SUNACAĞIZ"

Değişimin zaman alacağına işaret eden von der Leyen, çocukluk döneminin, beynin olağanüstü ve hassas biçimde geliştiği bir dönem olduğunu, bu süreçte çocukların gerçek dünyada vakit geçirmeye ihtiyacı bulunduğunu söyledi.

Von der Leyen, "Şimdi Avrupa düzeyinde harekete geçme zamanı. Raporu ve tavsiyeleri dikkatle inceleyeceğiz. Yaz sonrasında bir yasa teklifi sunacağız. Üye devletlerin farklı önerilerini değerlendirecek, bunları çalışmamıza entegre edecek ve AB'nin sıklıkla yaptığı gibi ortak ve uyumlu bir çözüm önerisi ortaya koyacağız." ifadesini kullandı.

"13 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN AB GENELİNDE ORTAK BİR YAŞ SINIRI GETİRİLMELİ"

Uzman heyeti eş başkanlarından Prof. Dr. Jörg M. Fegert de "Çocuk ve ergen psikiyatristleri olarak risklerin tüm çocuklar için aynı olmadığını biliyoruz. Ancak tavsiyelerimizi ortak ilkeler temelinde hazırladık." diye konuştu.

İlk önerinin yaşa uygunluk ilkesi olduğunu belirten Fegert, "Doğumdan 3 yaşına kadar çocukların hiçbir şekilde ekranla karşılaşmamasını öneriyoruz." dedi.

Fegert, 3-12 yaşındaki, yani ergenlik öncesi çocukların yalnızca ebeveynleri veya öğretmenleri eşliğinde ve sınırlı sürelerle çevrim içi olması gerektiğinin altını çizdi.

13-18 yaş arasındaki gençlerin sosyal medya hizmetlerine giderek daha bağımsız erişebilmesini önerdiklerini aktaran Fegert, "Ancak bu erişim 'tasarım gereği güvenli' veya 'varsayılan olarak güvenli' sistemlerle sağlanmalıdır. 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde ortak bir yaş sınırı getirilmesi temel tavsiyelerimizden biridir." ifadesini kullandı.

Fegert, yaşa dayalı tüm erişim modellerinde etkili, orantılı ve güvenli ebeveyn gözetimi bulunması gerektiğine dikkati çekti.

Diğer eş başkan Dr. Maria Melchior ise "Sonuçlarımız çok açık: Çocuklar ve gençler, kullandıkları tüm sosyal medya platformlarında ve diğer dijital hizmetlerde güvenli olmalıdır." diye konuştu.

Gençlerin öğrenme ve üretme toplumunun ve dijital toplumun aktif vatandaşları olarak yer alma fırsatlarından yararlanabilmeleri için dijital dünyaya güvenli erişimlerinin sağlanması gerektiğine işaret eden Melchior, "Çevrim içi risklerin her çocuk için aynı olmadığını biliyoruz. Ancak hangi koşullarda yaşarlarsa yaşasınlar tüm çocuklar güvenli bir dijital ortamda büyüme hakkına sahiptir." dedi.

Melchior, bu nedenle sosyal medya platformlarının nasıl çalışacağına ilişkin çok net kurallar getirilmesini önerdiklerini söyledi.

Trossard, sağlık kontrolleri ve resmi sözleşme işlemleri için İstanbul'a geliyor.

TRT Spor'un haberine göre 31 yaşındaki Belçikalı futbolcu saat 20.30'da İstanbul'da olacak.

ARSENAL İLE ANLAŞMA SAĞLANDI

İngiltere ekibi Arsenal'in 18 milyon euro bonservis ve 2 milyon euro bonus içeren teklifi kabul ettiği belirtiliyor.

Beşiktaş, sağlık kontrollerinin ardından futbolcuya resmi imzayı attıracak.

Trossard ile 3+1 yıllık sözleşme imzalanacak.

BAŞKAN ADALI, HOLLANDA'YA GİDECEK

Slovakya'da sezon öncesi hazırlıklarını sürdüren Beşiktaş'ın başkanı Serdal Adalı, Trossard transferini bitirmek ve son detayları görüşmek için Beşiktaş Asbaşkan Murat Kılıç ile kamptan ayrılarak Hollanda'nın Maastricht kentine gidecek.

Adalı ve Kılıç'ın Belçikalı futbolcuyla akşam saatlerinde İstanbul'a gelmesi bekleniyor.

Geçtiğimiz sezon Arsenal formasıyla 50 maça çıkan Trossard, 8 gol atıp 10 asist kaydetti.

2026 Dünya Kupası'nda Belçika kadrosunda yer aldı.

Fransa'da nükleer reaktörler için de çevresel önlemler alındı.

Devlete ait enerji şirketi EDF'den yapılan açıklamaya göre yüksek sıcaklıklar nedeniyle hali hazırda ısınan nehirlere reaktörlerden çıkan aşırı ısıtılmış suların bırakılmasına kısıtlama getiren çevresel önlemler kapsamında nehir kenarındaki 3 reaktörde faaliyetler bir süre için durduruldu.

8 reaktör de çevresel nedenlerden dolayı düşük güç moduna alındı.

ÜLKEDE 57 NÜKLEER REAKTÖR BULUNUYOR

Durdurulan nükleer reaktörler arasında Garonne Nehri kenarındaki Golfech 2. Ünitesi, Rhone nehri kenarındaki Bugey 3. Ünitesi ve Meuse Nehri kenarındaki Chooz 2. Ünitesi yer aldı.

Toplam 57 nükleer reaktörün bulunduğu Fransa'da elektrik üretiminin yüzde 70’i bu reaktörlerden sağlanıyor.

Düşü; gerçeğe dönüştüren bir tarih olarak mimari, insanlık serüveni kadar eskidir. Güzel ve estetik olana ilgi zamanla temel ihtiyaçlara, barınma gibi yapılara sanatsal ve estetik bir kimlik kazandırmıştır.

Sanat üzerine yürütülen tartışmaların en eski sorularından biri şudur: Mimarlık gerçekten bir sanat mıdır? Bir yapıyı sanat yapan, üzerinde taşıdığı büyük ustanın imzası mı; yoksa insan hayatını dönüştüren işlevi midir?

Bu kadim tartışmanın taraflarından birine yaslanmadan meseleye başka bir pencereden bakalım.

Çünkü sanatın asli gayesi, insana yeni bir bakış açısı kazandırmak, gündelik hayatın sıradanlığına gizlenmiş güzellikleri fark ettirmektir. İnsan bazen bir şiirle, bazen bir ezgiyle, bazen de taşların arasından yükselen sessiz bir duvarla kendisini yeniden tanır.

Alain de Botton, Mutluluğun Mimarisi adlı eserinde şu dikkat çekici tespiti yapar:

"Mimari sayesinde mutluluğun, şatafatsız ve kendi halinde duran narin nesnelerin güzelliğinde saklı olduğunu anlarız."

Bu cümleyi zihnimizin bavuluna özenle yerleştirdikten sonra mimarinin insan ruhunda bıraktığı izleri takip etmeye başlayabiliriz.

Uygarlık tarihinin en eski duraklarından biri olan Çayönü'ne vardığımızda bizi karşılayan manzara, yalnızca arkeolojik kalıntılardan ibaret değildir. Orada binlerce yıl öncesinden bugüne ulaşan güçlü bir anlatı bekler bizi.

Avcı-toplayıcı insan, kök salma düşüncesi taşımayan bir ömür sürüyordu. Günü kurtarmanın telaşıyla yaşayan bu insanlar zamanı avın peşinde tüketiyor, doğanın sunduklarını temel ihtiyaçlarıyla takas ederek hayatlarını devam ettiriyorlardı. Henüz toprağa ait değillerdi; dolayısıyla mekâna da...

Göçebelik, yalnızca bir yaşam biçimi değil, aynı zamanda zihinsel bir ikametsizlikti.

Fakat insan, hiçbir zaman yalnızca karnını doyurmak isteyen bir canlı olmadı.

Kendisinden öncekinin bıraktığı küçük birikimi devralan kuşaklar, doğanın sessiz öğretmenliğini dikkatle okumaya başladı. Rüzgârın yönünü, suyun huyunu, toprağın dilini, mevsimlerin ritmini çözmeye çalıştılar. Böylece korkularına isim verdiler; gök gürültüsünü tanımladılar, yıldızları kutsadılar, güneşin doğuşunu törenlerle karşıladılar.

İnsanlığın ilk ritüelleri böyle doğdu.

Aslında bütün bu davranışlar, düzensiz görünen hayatın içinde düzen arayışının ilk işaretleriydi.

İşte tam da bu noktada Çayönü, insanlık tarihinin yönünü değiştiren büyük bir eşiğe dönüştü.

Taşlarla çizilen ilk sınırlar yalnızca evlerin duvarları değildi; mahremiyetin, aidiyetin ve birlikte yaşama kültürünün de ilk mimari cümleleriydi. İnsan ilk kez toprağa "Ben burada yaşayacağım." dedi.

Bu cümle, uygarlığın en eski mimari manifestosuydu.

Mağara duvarlarına resimler çizen, ağaç kovuklarına sığınan insanlar belki estetik kaygılar taşımıyordu; fakat farkında olmadan insanlığın en büyük mirasını bırakıyorlardı.

Bugün o ilk sanatçıların adlarını bilmiyoruz.

İsimleri unutuldu.

Fakat eserleri kaldı.

Belki de insanlık tarihinin değişmeyen en büyük hakikati budur:

Üreten insan ölür; üretim yaşamaya devam eder.

Çayönü'nde tarımla tanışan insan, yalnızca buğday yetiştirmedi.

Sabır yetiştirdi.

Düzen yetiştirdi.

Gelecek yetiştirdi.

Taşın bilgisini yüreğinin sezgisiyle birleştiren insanlar, mimarlığı yalnızca barınak inşa etmek olarak görmediler; zamanı biçimlendiren sessiz bir sanat olarak yaşadılar. Her taş, gelecek kuşaklara bırakılmış bir cümleydi.

Onlar eserlerini bitirdiler.

Eserler ise onları tamamladı.

Bugün dünyanın en uzun surlarından biriyle karşılaştığımızda ya da binlerce yıl ayakta kalmayı başarmış bir yapının gölgesinde yürüdüğümüzde hissettiklerimizi tam anlamıyla tarif edemiyoruz.

İstatistikler ziyaretçi sayılarını kaydedebilir.

Turizm raporları ekonomik katkıları hesaplayabilir.

Fakat hiçbir bilim dalı, bir taş duvara dokunduğunda insanın kalbinde uyanan duyguyu ölçemez.

Mimari tam da burada sanat olur.

Çünkü taş konuşmaz. Ama insanı konuşturur. Duvar yürümez.Ama hafızayı yürütür. Sessizlik bazen en yüksek ses olur.

Mimarinin fısıltıları, zaman sandığında sakladığı sırları kulağımıza eğilerek söylemeye devam ederken biz hâlâ estetiği yalnızca gözün gördüğü güzellikten ibaret sanıyoruz.

Oysa gerçek estetik, ruhun hafızasında meydana gelen sarsıntıdır.

Mimari eserler yalnızca medeniyetlerin vitrini değildir; aynı zamanda hafızalarının delilidir.

Bir şehri gezen insanların dönüşte anlattıkları çoğu zaman gördükleri taşlar değil, o taşların ruhlarında uyandırdığı hislerdir.

Bu yüzden edebiyat ile mimarlık birbirinden ayrılmaz iki kardeştir.

İki Şehrin Hikâyesi okunmadan Avrupa sokaklarında dolaşmak eksik bir yolculuktur. Esmeralda'nın gölgesiyle tanışmadan Notre Dame'ın taşlarına bakmak, yapının ruhunu yalnızca taş sanmaktır.

Çünkü anlatılar, mekânlara ikinci bir ömür kazandırır.

Destanlaşan şehirler, önce kelimelerde yaşar; sonra haritalarda.

Boccaccio'nun şatosundan Binbir Gece Masalları'nın büyülü saraylarına…

Dostoyevski'nin satırlarında yeniden kurulan Moskova meydanlarından…

Márquez'in hayali Macondo'suna…Tanpınar'ın zamanın içinden yürüyen İstanbul'una… Kemal Varol'un yarı gerçek yarı düşsel Arkanya'sına… Ve hikâyelerle yeni evrenler kuran Borges'in sonsuz labirentlerine kadar uzanan bütün anlatılar bize aynı hakikati fısıldar:

Kelimeler de mimarlık yapar.

Tuğla yerine cümle, Harç yerine duygu, Taş yerine hayal kullanırlar.

Mühendislik eğitimi almış Oğuz Atay'ın zihninde yükselen kurgusal evrenler de bunun en güzel örneklerinden biridir.Çünkü büyük bir roman yazmak ile büyük bir şehir kurmak arasında sandığımızdan çok daha az fark vardır.

İkisi de sabır ister.

İkisi de ölçü ister.

İkisi de vicdan ister.

Tam bu noktada yanımıza dünyanın en büyük seyyahlarından biri oturuyor.

Marco Polo'nun sesi yüzyılları aşarak kulağımıza ulaşıyor:

"İnsanlık, ipek ticareti sayesinde dünyanın büyüklüğünü ve kültürlerin çeşitliliğini fark etti."

Belki de insanlık önce yolları keşfetmedi.

Önce birbirinin hikâyelerini keşfetti. Rivayet edilir ki Atlasya halkı, binlerce fersah öteden yola çıkmak zorunda kaldığında geride yalnızca evlerini bırakmadı. Göbek bağlarının gömülü olduğu toprağı…

Kahkahalarının yankısını… Çocukluklarının kokusunu…Yaşlılarının dualarını…

Ve mezar taşlarına sinmiş hatıralarını da geride bıraktı.Dağların arasında kuş sesleriyle başlayan sabahlar, zılgıtlarla yükselen düğünler, şifalı otların kokusu, masalların etrafında kurulan geceler artık yalnızca hafızanın ülkesi olmuştu.

Kıtlık büyümüş, su yolları kurumuş, hayvanlar telef olmuştu.Göç artık tercih değil, kaderdi. Kavmin en yaşlı kadını sessizce ayağa kalktı. Yıkılmış şehrin üzerinde daireler çizen güvercinlere uzun uzun baktı. Sonra yavaşça konuştu:

"Toprak bize küsmüyor; yalnızca bizi başka bir hikâyeye çağırıyor. Fırtınalar, kuruyan sular, eksilen neşemiz ve çoğalan öfkemiz aynı cümlenin farklı kelimeleridir. Bazen bir yurdu korumanın yolu, onu terk etmeyi bilmektir."

Kafile ağır ağır yürümeye başladı. Arkalarında taş evler kaldı.Önlerinde ise henüz kurulmamış şehirler… Henüz yazılmamış hikâyeler… Henüz inşa edilmemiş medeniyetler vardı.

Belki de bütün mimarlık tarihi tek bir sorunun cevabını aramaktadır: İnsan, dünyaya nasıl iz bırakır?

Cevap ne yalnızca taştadır ne de yalnızca kelimede. Gerçek cevap, taşın kelimeye; kelimenin zamana dönüşebildiği yerde saklıdır. Çünkü medeniyetler önce duvarlarını inşa eder; sonra o duvarların anlattığı hikâyeleri. Bir şehir, surlarıyla değil; insanına anlattığı masallarla yaşar. Bir yapı, yüksekliğiyle değil; yüzyıllar sonra bile kalplerde uyandırdığı yankıyla büyür.

Ve nihayet anlarız ki... Mimari, taşın dile gelmiş hâlidir.Edebiyat ise o taşın yüzyıllar sonra bile susmayı reddeden hafızasıdır. Mimari, bize güçlü hikâyeler anlatır her zaman. Belki de önemli mimari okuryazarı olabilmek. Taşlara ve mekânlara sinmiş sesleri yeniden dinleyebilmek, bizleri gerçek anlatıcı yapabilir.

İbrahim ATLASÇI

Meclis'in çalışmalarına başlaması beklenirken Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, bugün Beştepe'de toplanacak.

Toplantıya her zaman olduğu gibi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlık edecek.

ANA GÜNDEM NATO'DAN GERİYE KALANLAR

Toplantının ana gündem başlığı, 7-8 Temmuz tarihlerindeki Ankara 36. NATO Liderler Zirvesi'nin yansımaları olacak.

Temas trafiğinin detayları masaya yatırılırken F-35 programına geri dönüş ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda verilen atılacak adımlar ele alınacak.

S-400 KONUSU

Toplantının en önemli konularından bir tanesi de F-35 alım sürecindeki etkisi konuşulan S-400'ler olarak öne çıkıyor. .

S-400 Hava Savunma Sisteminin 3'üncü bir ülkeye satılması formülleri detaylandırılacak.

ABD-İRAN ARASINDA YENİDEN YÜKSELEN GERİLİM

Öte yandan ABD ve İran arasında tırmanan gerilim de toplantıda masaya yatırılacak.

Bununla bağlantılı olarak Hürmüz Boğazı'ndaki son durum da konu başlıkları arasında yer alıyor.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ

Kabine Toplantısı'nda Terörsüz Türkiye sürecinde gelinen aşamaya da mercek tutulacak.

Meclis tatile girmeden önce atılması beklenen yasal düzenleme çalışmaları ve sahadan gelen istihbari bilgiler toplantıda değerlendirilecek.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,1 seviyesine çıkarken altının onsu, yüzde 1,3 azalışla 4 bin 46 dolardan işlem görüyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

PETROL FİYATLARI ALTIN FİYATLARINA BASKI YAPIYOR

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon korkularını körüklemesiyle merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentilerinin pekişmesi, tahvil faizlerini ve dolar endeksini yükseltirken, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Hafta boyunca Hürmüz Boğazı'ndaki son durum, çatışmaların seyri ve petrol fiyatları piyasaların odağında olacak.

YURT İÇİNDE ALTIN FİYATLARI

Gram altın: 6 bin 120 TL

Çeyrek altın: 10 bin 376 TL

Cumhuriyet altını: 42 bin 291 TL

Tam altın: 41 bin 542 TL

Yarım altın: 20 bin 772 TL

DÖVİZ FİYATLARI

Döviz fiyatlarında son durum şöyle:

Dolar: 47,0080 TL

Euro: 53,6757 TL

Sterlin: 62,7055 TL

BRENT PETROL YÜKSELDİ

İran’ın Hürmüz Boğazı'nın kapanmasını duyurması ve Boğaz'dan geçen gemilere müdahalede bulunmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 4,1 artışla 79,1 dolarda seyrediyor.

BITCOIN DÜŞÜŞTE

Kripto para piyasasında en fazla işlem gören para birimi Bitcoin, yüzde 1,62 düşüşle 62 bin 723,9 dolarda.

JEOPOLİTİK SORUNLAR

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye ateş açan İran'a karşı bu hafta üçüncü saldırı turunu başlattığını bildirdi.

CENTCOM daha sonra İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik "saldırma kapasitesini zayıflatmak" amacıyla yeni saldırılar başlattığını duyurdu. ABD'nin İran'a saldırılarını yoğunlaştırmasından dolayı yeni haftada Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.

İran, ABD'nin askeri saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerine saldırılarını artırdı. Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarında yükselişler görüldü. Tahvil piyasasında satış baskısı artarken borsalarda da düşüş eğilimi öne çıktı.

ABD'nin İran'a saldırıları ve İran'ın "Hürmüz Boğazı'nı" kapatma tehdidi sonrası, petrol fiyatları yükseldi.

WTI ham petrol fiyatları, haftaya varil başına 74 doların, Brent petrol ise 79 doların üzerine çıkarak yaklaşık yüzde 4 oranında yükseldi ve iki günlük düşüş serisini sonlandırdı.

AKARYAKITTA TABELA DEĞİŞEBİLİR

Tahran, Hürmüz Boğazı'nın "bir sonraki duyuruya kadar" kapalı kalacağını açıkladı ancak bu iddia, ABD tarafından reddedildi.

Petrol fiyatlarındaki hızlı artış, benzin ve motorin fiyatlarına zam olarak yansıyabilir.

HÜRMÜZ BİLMECESİ

ABD Başkanı Donald Trump boğazın ticari trafiğe açık olduğunu belirtirken; Tahran yönetimi, kuralları ihlal ettiği öne sürülen bir geminin vurulmasının ardından boğazın kapatıldığını açıkladı.

YENİ GÜNCELLEMELER YAPILABİLİR

Petrol ve doların yükselişi nedeniyle fiyatlara yeni güncellemeler yapılabilir.

ALTINDA DA SERT DÜŞÜŞ

Küresel piyasalarda altın fiyatları, haftanın ilk işlem gününde sert düşüş kaydetti.

Uluslararası piyasalarda spot altının ons fiyatı, gün içinde yaklaşık yüzde 1.5 değer kaybederek 4 bin 56 dolar seviyesine kadar geriledi.

Böylece ons altın, son dönemdeki yükselişinin ardından yeniden satış baskısıyla karşı karşıya kaldı.